წმიდათა ცხოვრების სატესტო ვერსია წარმოადგენს მანქანურ თარგმანს, შესაძლოა შეიცავდეს გრამატიკულ შეცდომებს!
წმინდა მოწამე აკილინა
პალესტინის ქალაქ ბიბლოსში, სადაც ქრისტიანები წმიდა მოციქულთა დროიდანვე გაჩნდნენ, ცხოვრობდა ქრისტიანი ევთალმი. უფალმა მისი პატიოსანი ქორწინება ქალიშვილის დაბადებით აკურთხა, რომელსაც აკილინა დაარქვეს. ჩვილი აკილინას დაბადებიდან ოთხი თვის შემდეგ დედამ იგი ეპისკოპოს ევფალიუსთან მიიყვანა, რომელმაც ნათლობისთვის მოამზადა ყრმა, ჯვრის ნიშით აკურთხა და ორი თვის გასვლის შემდეგ მონათლა. მეორე წელს აკილინა მამას მოაკლდა, რომელიც ზეციურ სავანეებში გადასახლდა. ის დედის მზრუნველობაში დარჩა. დედა ზრდიდა ქალიშვილს და მას ღვთისმოსაური, ქრისტიანული ცხოვრების წესებს უნერგავდა. შვიდი წლის ასაკში ყრმამ ეს დარიგებები სრულად აითვისა. ასაკის მატებასთან ერთად აკილინა სულ უფრო და უფრო აღივსებოდა სულიწმიდით, იმშვენებდა თავს ქრისტეს მადლით. იგი იმდენად შეაღწევინა ამ მადლმა, რომ თავისი ყმაწვილობის მცირე და ჯერ კიდევ მოუმწიფებელ წლებში გაბედულად დაამარცხა, როგორც არაფერი, უღმერთო მეფეების ბრძანებები ყველასთვის სავალდებულო კერპთაყვანისმცემლობის შესახებ. ამის შესახებ გვექნება ახლა საუბარი.
როდესაც აკილინას, რომელიც განუწყვეტლივ ლოცვებში უხმობდა ღმერთს, ათი წელი შეუსრულდა, დიოკლეტიანეს მეფობის მეშვიდე წელი იყო. ამ დროს პალესტინის მხარეზე მმართველობა ვინმე ვოლუსიანმა მიიღო, რომელიც უფრო ეშმაკის ნაშიერი იყო, ვიდრე ადამიანის. არ ცნობდა რა ჭეშმარიტ ღმერთს, ყოველი არსებულის შემოქმედს, ვოლუსიანმა გაუმაძღარი ბოროტებით დაიწყო ქრისტე მაცხოვრის ღვთისმოსაური მიმდევრების დევნა – და ქრისტეს მრავალმა მამაცმა მეომარმა, რომელთაც გაბედულად დაითმინეს ტანჯვა, უხრწნელი გვირგვინები დაიმსახურეს.
ამ დღეებში ნეტარი ყრმა აკილინა, ღვთის შემეცნებით აღვსილი, ხშირად მიმართავდა თავის თანატოლებს ასეთი შეგონებით:
– რა სარგებლობას მოგიტანთ უტყვ და უგრძნობ კერპთაყვანისცემა? განა არ იცით, რომ ისინი, ვინც რწმენით ეთაყვანებიან მათ, თავს იმშვიდებენ ფუჭი, დამღუპველი, ეშმაკეული იმედით? ეს ღმერთები მკვდრები და უძლურნი არიან, განა შეუძლიათ სიკეთის მოტანა?
– რომელ ღმერთს ეთაყვანები შენ? – ჰკითხეს თანატოლებმა აკილინას.
მან უპასუხა:
– მე ვეთაყვანები და პატივს ვცემ თაყვანის ღირს ერთადერთ ღმერთს, რომელმაც შექმნა ცა, მიწა, ზღვა და ყველაფერი, რაც მათ ავსებს. იგი თავიდანვე სიკეთეს უყოფს ყველა მასზე მორწმუნესა და მასზე სასოებით მყოფს და, როგორც ყოვლისშემძლე, ქვეყნის დასასრულამდე დააპკურებს თავის სიკეთეებს მისდამი მავედრებლებს.
– ჩვენ გვსმენია, – შეეკამათნენ აკილინას თანამოსაუბრეები, – რომ ღმერთი, რომელზეც შენ ქადაგებ, ჯვარზე მოკვდა, იუდეველთა მიერ ჯვარცმული.
– სიკვდილს მასზე, – თქვა ამაზე წმინდანმა, – ძალა არ აქვს: მან არა მხოლოდ თავად გაცოცხლდა, არამედ მკვდრებიც გააცოცხლა, ისინი თავისი პატიოსანი სისხლით იხსნა. ხედავდა რა, რომ ადამიანი ჭეშმარიტი გზიდან გადავიდა, ინება განკაცება, ადამიანი გახდა, რათა ეშმაკეული ხიბლი გაენადგურებინა და ჭეშმარიტებასთან ერთად მადლი მოენიჭებინა ჩვენთვის, დაცემული კაცობრიობა აღედგინა და გადარჩენის გზაზე დაეყენებინა.
– მაგრამ ვინ არის ის, ვისზეც ამბობენ, რომ ის ჯვარცმულია? – განაგრძობდნენ კითხვას აკილინას თანატოლები.
– ყოვლის მაცხოვარი, რომელმაც შეიყვარა კაცობრიობა, – უპასუხა მან. – მან ნებაყოფლობით დაითმინა ტანჯვა, რათა ძველი ადამიანისგან წყლითა და სულით ახალი შეექმნა; იგი ავიდა ჯვარზე, სურდა გადაერჩინა არა მხოლოდ მიწაზე მცხოვრებნი, არამედ ჯოჯოხეთში მყოფი ადამიანებიც სიკვდილის ბორკილებისგან გაეთავისუფლებინა; თავისი სამდღიანი აღდგომით მან უცვლელ ჭეშმარიტებად განაცხადა, რომ მისი მეორედ მოსვლისას ყველასთვის დადგება მკვდრეთით აღდგომა.
– მაგრამ თუ, – გაკვირვებით ეკითხებოდნენ აკილინას, – ის, ვისზეც შენ საუბრობ, მსოფლიოს ასეთი დიდი სიკეთეები უყო, მაშ რატომ არ მიიჩნევენ მას ღმერთად იუდეველები, მისი თანამოძმენი?
– ეს ხალხი, – განმარტა წმინდა ყრმამ, – ყოველთვის გადაუხვევს სწორი გზიდან; თავისი გაქვავებული და ბოროტებით დაბრმავებული სულის გამო, ის ჩვეულებრივ უარყოფს იმას, რაც ჭეშმარიტი და მართალია; ამიტომაც უარყვეს იუდეველებმა ის, ვინც მათ სიკეთე გაუკეთა, და პილატეს გადასცეს ჯვარზე სიკვდილით დასასჯელად.
ნეტარი აკილინას მსგავს საუბრებს თავის თანატოლებთან ხშირად ისმენდა მხარის მმართველის ერთ-ერთი მონა, სახელად ნიკოდიმე, რომელმაც, ბოლოს და ბოლოს, თავის ბატონს აცნობა, რომ ქალაქში ცხოვრობს ქალწული, რომელიც უმნიშვნელო, მისი აზრით, ღმერთებს ეშმაკებს უწოდებს და არ ემორჩილება მეფეთა ბრძანებებს ამ უკანასკნელთა თაყვანისცემის შესახებ; ამასთან, ის, რაღაც ჯვარცმულ ღმერთზე ქადაგებით, ზოგიერთებს მამათა რელიგიისგან აშორებს. ამის გაგონებაზე, მხარის მმართველმა მსახურები გაგზავნა ქალწულის შესაპყრობად. წმიდა მოწამე აკილინა ტანჯვისთვის წაიყვანეს ვოლუსიანეს მხარის მმართველობის მეორე წელს, მისი დაბადებიდან მეთორმეტე წელს. როდესაც ის უღვთო სამსჯავროზე მიიყვანეს, ვოლუსიანემ, შეხედა რა მას, ჰკითხა:
– ნუთუ შენ არ ეწინააღმდეგები მეფის ბრძანებებს, სხვებსაც რომ არწმუნებ, არ სცენ პატივი ჩვენს ღმერთებს, არამედ თაყვანი სცენ ჯვარცმულ კაცს? განა არ იცი მეფეთა ბრძანება, რომ იესოს სახელის აღმსარებლები ყოველგვარ წამებას, სიკვდილით დასჯის ჩათვლით, უნდა მიეცნენ? ამიტომ, განუდექი ჯვარცმულს და უკვდავ ღმერთებს მიუტანე მათი ღირსი პატივი და მსხვერპლი, რათა იძულებულნი ვიყოთ, წამებას მიგცეთ.
– თუ შენ, ანთიპატო, – მიუგო წმიდა აკილინამ, – გამწირავ მწარე ტანჯვისთვის, ამით მომანიჭებ უხრწნელ გვირგვინს, რომელსაც ჩემი მაცხოვრისგან მიღებას ველი, რადგან ვაღიარებ მის სახელს, რომლისგანაც არასოდეს, თუნდაც უმძიმეს ტანჯვაში, არ განვუდგები. და ნუ იგვიანებ – მომიგონე, როგორიც გინდა, ტანჯვა და თავადვე დარწმუნდები, რომ მე, რწმენით აღჭურვილი, არ მეშინია შენი ტანჯვის.
მაშინ ვოლუსიანემ სიკეთით დაუწყო წმიდა ქალწულს დარიგება:
– ვხედავ რა შენს ადრეულ სიყმაწვესა და სილამაზეს, მებრალები, რადგან თუ წამებას მიგცემ, შენი მოუმზადებელი ასოები მაშინვე დაიმსხვრევა; სასტიკი ჯალათები სასტიკი წამების შემდეგ მწარე სიკვდილს მიგცემენ, და შენს სიყმაწვილეში სიცოცხლეს დაკარგავ, თანაც, არ გიშველის შენს მიერ აღიარებული ქრისტიანული ღმერთი.
– მე შენგან თანაგრძნობას არ ვითხოვ, – შეეპასუხა წმიდა აკილინა ვოლუსიანეს, – შენ, ფიქრობ რა, რომ წყალობას მიკეთებ, კიდევ უფრო მავნებ, როცა ცდილობ ჭეშმარიტი ღმერთისგან განმაშორო. გევედრები, ნუ შემიბრალებ, არამედ მომექეცი ყველაზე დაუნდობელი სისასტიკით, და მაშინ ჩემი მოთმინებიდან გაიგებ, რომ ქრისტეზე მინდობილნი არასოდეს მარცხდებიან.
ანთიპატმა, დარწმუნდა რა, რომ ვერანაირი დარიგება ვერ აიძულებდა ქრისტეს მონას, უარი ეთქვა იესოს აღიარებაზე, ბრძანა, სახეში ეცემათ მისთვის სიტყვებით:
– აი, ტანჯვის დასაწყისი, – ტკბილი და სასიამოვნოა თუ არა შენთვის?
– არაადამიანო მტანჯველო! – შესძახა აკილინამ, – რადგან გაბედე სახეში დაგერტყა ღვთის ხატად შექმნილისთვის, იცოდე, რომ ისიც, ვისი ხატიც მე მაქვს, არ გაპატიებს ამას თავისი სამსჯავროს დღეს.
– მე ვფიქრობ, – თქვა მსაჯულმა, – რომ ჩვენს დიდ ღმერთებს, რომელთაც ახლა მთელი მსოფლიოს ხსნა უპყრიათ ხელში, მომავალ საუკუნეშიც ექნებათ ყველას ხსნის ძალაუფლება.
ამ სიტყვების შემდეგ მან ბრძანა, ქალწული გაეშიშვლებინათ და, გაჭიმული, ორ მეომარს ეცემათ მისთვის, თან წამებას ასეთი სიტყვები ერთვოდა:
– სად არის ახლა შენი ღმერთი, აკილინა, რომელზეც ამბობდი, რომ ის არ მომანიჭებდა შენდობას თავის სამსჯავროზე? მოდით აქ და გიხსნას ჩემი ხელიდან.
შემდეგ ვოლუსიანემ მცემლებს შეჩერება უბრძანა და წმიდა აკილინას უთხრა:
– მომისმინე მე, შენი სიკეთის მსურველს: მიატოვე შენი სიგიჟე და, თუ გინდა ტანჯვისგან დაიხსნა თავი, უარი თქვი ქრისტიანულ ერესზე: განა განთავისუფლდა ჩემი ხელიდან ვინმე, ვინც იმას მიენდო, ვინც თავად ვერ იხსნა თავი, როცა ჯვარს აცვეს? ჩვენმა მეფეებმა ვინ დატოვეს ცოცხლად დედამიწაზე იესოს თაყვანისმცემელთაგან?
– ნუთუ ფიქრობ, დაუნდობელო ჯალათო, – მიუგო წმიდა აკილინამ, – რომ ვგრძნობ ჩემთვის მიყენებულ ტანჯვას? იცოდე, რომ ჩემი ღმერთი მომცემს ძალასა და მოთმინებას, რაც შეუდარებლად მეტია იმაზე, რასაც შენ ჩემ წინააღმდეგ ეშმაკის, შენი მამის, შთაგონებით ეძებ.
ვოლუსიანემ, ნეტარი ქალწულის ასეთი სიმამაცით გაკვირვებულმა, უთხრა მას:
– მე რამდენიმე დღეს მოგცემ მოსაფიქრებლად, რათა შენ, გონივრული მსჯელობის შემდეგ, თაყვანი სცე ღმერთებს და ამით სიცოცხლე შეინარჩუნო, ამავე დროს კი მეფეებისგან ღირსეული ჯილდო მიიღო.
– რამდენ დღეს მაძლევ შესვენებას? – იკითხა წმიდა აკილინამ.
– რამდენიც გინდა, – მიუგო ვოლუსიანემ.
– ამიტომ გთხოვ, – თქვა მოწამემ, – არ დამტოვო თუნდაც ერთი საათით ამგვარი განსჯისთვის: ბავშვობიდან მიჩვეული ვარ თაყვანი ვცე მხოლოდ ერთ ღმერთს, მივილტვი იმისკენ, რომელიც, ზეცაში მყოფი, მოწყალე თვალით უმზერს თავის მიწიერ შვილებს.
ყმაწვილი ქალის მტკიცე სიყვარული რომ იხილა ღვთისადმი, ვოლუსიანმა თავის თავს უთხრა: ამაოა ჩემი შეგონებები და შრომა! და გაღიზიანებულმა ბრძანა, გავარვარებული რკინის ღეროებით გაეხვრიტათ წმინდანისთვის თავი ყურებიდან. როდესაც გავარვარებული ღეროები ქალწულის ტვინში გადიოდა, ეს უკანასკნელი სისხლთან ერთად ცხვირიდან გადმოდიოდა. მაგრამ ასეთ დიდ ტანჯვაშიც კი მოწამე ლოცულობდა ღმერთს: „უფალო ჩემო, იესო ქრისტე! ჩემი ბავშვობიდანვე რომ მიძღვებოდი, რომელმაც შენი ჭეშმარიტების სხივებით განანათლე ჩემი გულის საიდუმლო აზრები და განმაამტკიცე ეშმაკის წინააღმდეგ ბრძოლაში შენი ძლიერი და უძლეველი ძალით, შენ, რომელიც მორწმუნეებს ჭეშმარიტი და დიდი სიბრძნის უფსკრულებს უხსნიდი, მიიყვანე ბოლომდე ჩემი ღვაწლი და შეუნელებლად შეინახე ჩემი ქალწულების ლამპარი, რათა ბრძენ ქალწულებთან ერთად შევძლო შენს წმიდა სავანეში შესვლა და იქ ღირსი ვიყო დიდება აღვუვლინო შენ, ჩემი სურვილების აღმსრულებელს.“
ამ ლოცვის შემდეგ წმიდა აკილინა, აუტანელი ტანჯვისაგან, მიწაზე უსიცოცხლოდ დაეცა. ანთიპატმა, იფიქრა რა, რომ ის მართლაც მოკვდა, ბრძანა, ქალაქგარეთ გადაეგდოთ ძაღლებისთვის შესაჭმელად; იგი მოწამეს, როგორც სამეფო ბრძანებების დამრღვევსა და რომაული ღმერთების მგმობელს, ჩვეულებრივი დაკრძალვის ღირსად არ მიიჩნევდა. და მთელი დღე იწვა წმიდა აკილინა გზის პირას, დაგდებული. შუაღამისას ნეტარ ქალწულს გამოეცხადა უფლის ანგელოზი და, შეეხო რა მას, უთხრა: „ადექი და განიკურნე! წადი და ამხილე ვოლუსიანი, რამეთუ როგორც თვითონ ის, ისე მისი განზრახვა უმნიშვნელოა ღვთის წინაშე.“
მაშინვე წმიდა აკილინა უვნებლად წამოდგა და ღმერთს დიდებას აღუვლენდა, ამბობდა რა: „გმადლობ შენ, ჩემი სიცოცხლის შემოქმედო, რომელიც მიბრუნებ ჯანმრთელობას და იხსნი შენს მსახურებს უღმერთობისგან. შენ, უფალო, მარადიული ხარ და არ არსებობს სხვა ღმერთი შენ გარდა. მხოლოდ ერთს გევედრები თავმდაბლად: როდესაც დავასრულებ ჩემი ტანჯვის ღვაწლს, შემამკე შენი დიდების გვირგვინით, და, შენი აღთქმების აღსრულებით ტკბობით, მაშინ გიგალობებ შენ წმიდანთა დასში, რომელთაც შენი სახელის აღიარებისთვის იტანჯეს.“
უფალმა ზეციდან უპასუხა თავისი თავმდაბალი მხევლის ლოცვას: „წადი, – აღსრულდება ის, რასაც ითხოვ.“ ეს რომ მოისმინა, ნეტარი ქალწული ენით აუწერელი სიხარულის გრძნობით ქალაქში წავიდა. როდესაც ქალაქის კარიბჭეს მიაღწია, ეს უკანასკნელი თავისით გაიღო; უფლის ანგელოზის წინამძღოლობით წმიდა აკილინამ ვოლუსიანის სასახლეს მიაღწია და, უპრობლემოდ შევიდა შიგნით, დადგა მძინარე ანთიპატის წინ. ამ უკანასკნელმა, გაღვიძებულმა, შენიშნა წინ მდგომი; შეძრწუნებულმა დაუძახა თავის კუბიკულარიებს3879 და ჰკითხა: „ვინ არის ეს, ჩემი თვალწინ მდგომი?“
კუბიკულარიებმა, სანათები ასწიეს რა, თქვეს: „ეჭვგარეშეა, ეს აკილინაა, რომელიც შენ, მისი ტანჯვისგან სიკვდილის შემდეგ, ძაღლებისთვის შესაჭმელად გადაგდება ბრძანე.“
კუბიკულარიების მოსმენით ანთიპატი კიდევ უფრო შეძრწუნდა, თუმცა, ბრძანა, დილამდე დარაჯის ქვეშ ჰყოლოდათ ქალწული.
დღის დადგომასთან ერთად ვოლუსიანმა კვლავ მოითხოვა თავისთან სამსჯავროზე წმიდა აკილინა. მან სამსჯავრო ქალწულისთვის დასმული კითხვით დაიწყო:
– შენ ხარ ეს, აკილინა?
– ნუთუ შენ, უსჯულოვო, შენი მამა ეშმაკისგან სულიერი თვალებდაბრმავებული, ახლა ხორციელ თვალებითაც ვერ ხედავ? – იკითხა თავის მხრივ ნეტარმა ქალწულმა.
– დიახ, მე, შენს წინაშე მდგომი უფლის მხევალი, აკილინა ვარ.
ძლიერ გაოგნებულმა, თვალებს ისრესდა რა, ანთიპატმა თავის თავს უთხრა: „რა ტანჯვამ შეიძლება ავნოს მას, თუკი ის არ მომკვდარა, მიუხედავად იმისა, რომ მისი დამწვარი თავიდან ტვინი გადმოედინებოდა?“
ეს რომ იფიქრა, მან გამოსცა შემდეგი განჩინება ქალწულის მახვილით თავის მოკვეთის შესახებ: „აკილინა, უღმერთო ქრისტიანული ერესის დამცველი, მიუხედავად იმისა, რომ ასაკით ახალგაზრდა, მაგრამ დიდი ჯადოქარი, რომელიც არ სცემს პატივს უკვდავ ღმერთებს და არ ემორჩილება სამეფო ბრძანებებს, ჩვენ დიდი ხნის განმავლობაში და გულმოდგინედ ვარწმუნებდით, თუმცა, ვერ შევძელით მისი სიგიჟისგან გადაყვანა, ამიტომ, მრავალი ტანჯვის შემდეგ, რომლებიც არც კი შეხებია ამ ჯადოქარს, ვადგენთ, მიეცეს სიკვდილს ქალაქგარეთ თავის მოკვეთით.“
სასიკვდილო განაჩენის შემდეგ წმინდა აკილინა საჯარო სიკვდილით დასჯის ადგილისკენ წაიყვანეს; როდესაც ადგილზე მივიდნენ, ნეტარმა ქალწულმა ლოცვისთვის დრო ითხოვა. ცისკენ აღაპყრო თვალები, მოწამე ასეთი სიტყვებით ლოცულობდა:
„ყოვლისშემძლე უფალო და ღმერთო ჩემო! გმადლობ შენ, ვინც მიმიყვანე ჩემი ღვაწლის დასასრულამდე: გადიდებ შენ, ღმერთო ჩემო და ყოველთა შემოქმედო, რომ უნაყოფოდ არ დავასრულე ჩემი ტანჯული ასპარეზობა; გაკურთხებ შენ, ყოვლის შემოქმედო, რომ შეარცხვინე მტანჯველი და მე განმიკუთვნებ უხრწნელ გვირგვინს; მიიღე მშვიდობით სული ჩემი, რათა მივატოვო მიწიერი და მოვიპოვო ზეციური.“
ნეტარის ლოცვის საპასუხოდ ზეციდან ხმა გაისმა: „მოდი, რჩეულო ქალწულო, რომელმაც შემუსრე მტანჯველის რისხვა და შენი ღვაწლით ეშმაკის ნესტარი მოსპე, და მიიღე შენთვის გამზადებული საზღაური.“
და მაშინვე, ხმის გაგონებისთანავე, ქრისტეს წმინდა მოწამე სასიკვდილო ძილით განისვენა, ვიდრე ჯალათი მის თავზე მახვილს აღმართავდა. ჯალათმა, თუმცა ეს იხილა, მაგრამ ანტიპატის ბრძანების დარღვევას ვერ გაბედა, უკვე გარდაცვლილს მახვილით თავი მოჰკვეთა, თანაც ჭრილობიდან სისხლის ნაცვლად რძე იდინა.
სიკვდილით დასჯაზე დამსწრე ქრისტიანებმა მოწამის ნაწილები, როგორც არაფერთან შედარებული განძი, აიღეს: ნეშტი ძვირფასი ნელსაცხებლებით ცხეს და ახალი ტილოებით შემოახვიეს, პატივით დაკრძალეს სამარხში, თავად ქალაქ ბიბლოსში. და მრავალი განკურნება იღვრებოდა ავადმყოფებზე წმინდა მოწამე აკილინას საფლავიდან ჩვენი ღმერთის ქრისტეს სადიდებლად, რომელიც უკუნისამდე განდიდებულია მამასთან და სულიწმიდასთან ერთად. ამინ.
წმინდა ტრიფილი კვიპროსელი
კონსტანტინოპოლელი წმინდა ტრიფილიმ გარე განათლება ბერიტში მიიღო, ღვთისმოსაობის მასწავლებლად კი მას წმინდა სპირიდონ ტრიმიფუნტელი ეპისკოპოსი ჰყავდა. წმინდა ტრიფილი თვით უფლისაგან იყო წინასწარ გამორჩეული და ეპისკოპოსად წინასწარვე მითითებული: ჯერ კიდევ არ იყო შემოსილი ამ დიდებული წოდებით, მაგრამ ხილვაში გამოეცხადა მეფე კონსტანციუსს, როგორც უკვე მღვდელმთავარი, რის შესახებაც წმინდა სპირიდონ ტრიმიფუნტელის ცხოვრება შემდეგს გვამცნობს.
დიდი კონსტანტინეს სიკვდილის შემდეგ, ბერძნულ-რომაულ სახელმწიფოში ძალაუფლება მის ვაჟებს გადაეცა, რომელთაგან გაყოფის შემდეგ უფროსმა, კონსტანციუსმა, აღმოსავლეთის მართვა მიიღო. ერთხელ მას ანტიოქიის მონახულება მოუწია და იქ ისეთი მძიმე ავადმყოფობა შეეყარა, რომ ვერავითარი ექიმის ძალისხმევა ვერ კურნავდა. მაშინ, ექიმებზე იმედგაცრუებულმა, ავადმყოფმა მეფემ ლოცვით მიმართა ღმერთს, რომელიც კურნავს სხეულებსა და სულებს: იგი გულმოდგინედ ევედრებოდა მას განკურნებას და აი, სიზმარში ხედავს ანგელოზს, რომელიც უჩვენებს მას წმინდა მღვდელმთავართა მთელ კრებულს, მათ შორის ორს, რომლებიც სხვებისგან გამოირჩეოდნენ, როგორც მათი წინამძღოლები და მეთაურები. ანგელოზმა მეფეს უთხრა, რომ მხოლოდ მათ შეეძლოთ მისი განკურნება ავადმყოფობისგან. გამოღვიძებულმა და ხილვის გაფიქრებისას, მეფე ვერ ხვდებოდა, ვინ იყვნენ მისთვის გამოცხადებული ეპისკოპოსები: და მართლაც, როგორ უნდა ეცნო მას ისინი, ვისი სახელები და დაბადების ადგილები მისთვის უცნობი იყო? განსაკუთრებით თუ გავითვალისწინებთ, რომ ერთ-ერთი მათგანი, ვინც მას ეპისკოპოსის ხარისხში გამოეცხადა, ჯერ კიდევ არ იყო ეპისკოპოსი და მხოლოდ მომავალში უნდა გამხდარიყო.
დიდხანს ყოყმანობდა მეფე და ბოლოს მიიღო ასეთი კეთილი გადაწყვეტილება: შეკრიბა ეპისკოპოსები ყველა მიმდებარე ქალაქიდან და ცდილობდა მათ შორის ეპოვა ის ორი, ვინც მას ხილვაში გამოეცხადა, მაგრამ ვერ პოულობდა. მაშინ მეფემ მრავალი ეპისკოპოსი მოიწვია უფრო შორეული ქვეყნებიდანაც, მაგრამ მათ შორისაც ვერ იპოვნა სასურველი პირები. ამის შემდეგ მან თავისი იმპერიის ყველა ოლქში გაგზავნა ბრძანება, რომ მასთან შეკრებილიყვნენ იქ მცხოვრები ეპისკოპოსები. ეს ბრძანება, ან უკეთ რომ ვთქვათ, მეფის თხოვნა, კვიპროსის საზღვრებშიც მივიდა ტრიმიფუნტელ სპირიდონთან, რომელსაც ღმერთმა ყველაფერი გაუცხადა, რაც მეფეს შეემთხვა. შეკრებილმა წმინდა სპირიდონმა მეფესთან გაემგზავრა, თან წაიყვანა თავისი მოწაფე ტრიფილიც, ვისთან ერთადაც ის მეფეს გამოეცხადა ხილვაში (წმინდა ტრიფილი, როგორც უკვე აღინიშნა, ჯერ კიდევ არ იყო ეპისკოპოსი).
ანტიოქიაში ჩასულები, მოგზაურები მეფესთან გაემართნენ. წმინდა სპირიდონი ღარიბულად იყო შემოსილი, ხელში ფინიკის კვერთხი ეჭირა, თავზე კი უმარტივესი, თითქმის მათხოვრული, მიტრა ედო; მკერდზე თიხის ჭურჭელი ეკიდა, რომელშიც, იერუსალიმის მკვიდრთა ჩვეულებისამებრ, წმინდა ჯვრის ზეთს ატარებდა. ამიტომ, როდესაც ის მეფის სასახლეში შედიოდა, ერთ-ერთმა სასახლის მსახურმა, წმინდა ეპისკოპოსი ჩვეულებრივ მათხოვრად მიიჩნია, არა მხოლოდ დასცინა მას, არამედ გზის გაგრძელების ნებაც არ მისცა და ლოყაშიც კი გაარტყა. უწყინარმა წმინდა სპირიდონმა, უფლის ბრძანების აღსრულებით, დამრტყმელს მეორე ლოყაც მიუშვირა. ეს უკანასკნელი, მიხვდა რა, რომ მის წინაშე ეპისკოპოსი იდგა, გააცნობიერა თავისი ცოდვა და თავმდაბლად ითხოვა შენდობა, რომელიც მიიღო კიდეც.
როგორც კი წმინდა სპირიდონი მეფესთან შევიდა, მეფემ მაშინვე იცნო იგი, გაიხსენა თავისი ხილვა: ადგილიდან წამოდგა, ღვთის მსახურთან მივიდა და თაყვანი სცა, შემდეგ კი ცრემლებით სთხოვა ეპისკოპოსს, ელოცა უფლისთვის მისი ავადმყოფობისგან განკურნებისთვის. ღვთის მსახურმა მეფის თავს შეახო ხელი და ეს უკანასკნელი მაშინვე გამოჯანმრთელდა, უხაროდა თავისი განკურნება, რომელიც უფალმა წმინდანის ლოცვით მიანიჭა. მეფემ დიდი პატივი მიაგო მღვდელმთავარს და მთელი ის დღე მასთან ერთად სიხარულით გაატარა, თავის კეთილ მკურნალს მასპინძლობდა. წმინდა ტრიფილი კი ძლიერ უკვირდა სამეფო დიდებას – სასახლეების სილამაზეს, მჯდომარე მეფის დიდებულ იერსახეს, რომლის წინაშეც წარჩინებულები იდგნენ, მსახურების მდიდრულ სამოსს და სხვა მდიდარსა და უჩვეულო სასახლის ცხოვრებას. ეს რომ შეამჩნია, წმინდა სპირიდონმა თავის მოწაფეს უთხრა: „რას უკვირს, ძმაო? განა სამეფო სიამაყე და დიდება მეფეს უფრო მართალს ხდის, ვიდრე სხვა ქრისტიანებს? განა მეფეც ისევე არ კვდება, როგორც უკანასკნელი მათხოვარი და არ ეცემა, ისევე როგორც ის, მიწას? განა ისიც ყველასთან ერთად არ წარდგება მიუკერძოებელი და საშინელი მსაჯულის წინაშე? რატომ მიგაჩნია დროებითი მარადიულად და რატომ გაკვირვებს უმნიშვნელო, მაშინ როცა უნდა ესწრაფვოდე არამატერიალურსა და მარადიულს და გიყვარდეს მხოლოდ ურყევი ზეციური დიდება?“
ცოტა ხნის შემდეგ, წმიდა ტრიფილი კვიპროსის კუნძულზე მდებარე ქალაქ ლევკუსიის ეპისკოპოსად დაადგინეს, მაგრამ, ეპისკოპოსადაც რომ იყო, არ წყვეტდა ურთიერთობას თავის მამასთან და მოძღვართან, წმიდა სპირიდონთან: წმიდა ტრიფილი თავისი სულის სასარგებლოდ ხშირად სტუმრობდა მას, როგორც ეს ქვემოთადან ჩანს. ერთხელ წმიდა სპირიდონი ტრიმიფუნტიდან ქალაქ კირინაში მიდიოდა, მას თან ახლდა წმიდა ეპისკოპოსი ტრიფილიც. როდესაც ისინი, პენტიდაკტილის მთაზე გავლით, მიადგნენ ადგილს, რომელსაც პარიმნა ერქვა – ბუნების სილამაზით გამორჩეული ეს ადგილი ბაღებითა და ვენახებით იყო მდიდარი, – წმიდა ტრიფილის, ირგვლივ არსებული ბუნებით აღფრთოვანებულს, თავადაც მოუნდა პარიმნაში რომელიმე ვენახის მფლობელობა, იგი დიდხანს ფიქრობდა თავის სულში, როგორ განეხორციელებინა თავისი სურვილი. ეს არ დაფარვია წმიდა სპირიდონის წინასწარმეტყველ თვალებს: სულით შეაღწია თავისი მოწაფის ფიქრებში და უთხრა: „რატომ, ტრიფილი, განუწყვეტლივ ფიქრობ ამაო საგნებზე, გსურს მოიპოვო მინდვრები და ვენახები, რომლებსაც სინამდვილეში არავითარი ფასი არა აქვთ და მოჩვენებითი ღირებულებით ატყუებენ ადამიანთა გულებს? ჩვენ გვაქვს განუყოფელი სამფლობელო ცაში – ხელთუქმნელი ტაძარი; მას ეძიე, მანამდე კი ღმერთზე ფიქრით დატკბი ზეციური სიკეთეებით, რომლებიც ერთი ადამიანისგან მეორეს არ გადადის, არამედ სამუდამოდ რჩება მასთან, ვინც მათი მფლობელი გახდება.“
ამგვარი დარიგებები დიდ სარგებლობას მოუტანდა წმიდა ტრიფილის სულს, ისე, რომ შემდგომში თავისი ცხოვრებით გახდა, მოციქული პავლეს მსგავსად, ქრისტეს რჩეული ჭურჭელი, აღსავსე უთვალავი საღვთო ნიჭით.
ბერძენი ისტორიკოსები, ნიკიფორე3885 და სოზომენი3886, გარდა ამისა, კიდევ შემდეგს გვამცნობენ როგორც წმიდა ტრიფილის, ისე წმიდა სპირიდონის შესახებ. ერთხელ, ეკლესიის საჭიროებიდან გამომდინარე, კვიპროსზე კუნძულის ყველა ეპისკოპოსის კრება გაიმართა: ამ კრებაზე იმყოფებოდნენ წმიდა სპირიდონი და წმიდა ტრიფილი – კაცი მცოდნე და წიგნიერი, რადგან სიჭაბუკეში დიდხანს სწავლობდა ბერითში; ამიტომ კრების მამებმა წმიდა ტრიფილის სთხოვეს, რომ მას ეკლესიაში ხალხისთვის სწავლა ეთქვა. ქადაგების დროს მას უნდა მოეყვანა ქრისტეს სიტყვები, მიმართული განრღვეულისადმი და ჩაწერილი წმიდა მახარებელ მარკოზის მიერ: „აღდეგ, აიღე სარეცელი შენი“ (მკ.2:11), ამასთან, წმიდა ტრიფილის შეცვალა სახარებისეული სიტყვა და „სარეცელი“ „ლოგინად“ მოიხსენია: „აღდეგ და აიღე ლოგინი შენი“. წმიდა სპირიდონმა, ვერ აიტანა ქრისტეს სიტყვების შეცვლა, უთხრა ტრიფილის: „განა შენ უკეთესი ხარ იმისგან, ვინც „სარეცელი“ თქვა, რომ გრცხვენია მისი სიტყვის?“
ამის შემდეგ მან საჯაროდ, ყველას წინაშე დატოვა ტაძარი. და არაფერი იყო საყვედურის მომტანი წმიდა სპირიდონის ამ საქციელში: რადგანაც უწიგნური ადამიანი იყო, მან თავისი მხილებით შეარცხვინა ტრიფილი, რომელიც ამაყობდა თავისი მჭევრმეტყველებით – ასწავლა მას თავმდაბლობა და სიმშვიდე.
წმიდა ტრიფილის თავისი ცხოვრებით ღმერთს ეამა, როგორც ამას მოწმობს მის პატივსაცემად ეკლესიის მიერ შედგენილი საღვთისმსახურო საგალობლები: მათში მტკიცდება, რომ წმიდა ტრიფილის ჰქონდა მოწყალე სული, წმიდა აზრი, უბოროტო გული და მართალი რწმენა, არაფარისეული სიყვარული, ქალწულების გამორჩეული ღვაწლი, მადლმოსილი და სინანულის ცრემლები და მარხვა, რომელმაც უსხეულოები გააოცა – რომ მიმდებარე ქვეყნების შემოვლით, ქრისტეს სწავლებით, როგორც მზის სხივებით, ანათლებდა ცოდვებით დაბნელებულთ.
სიყვარულითა და სიმართლით დამწყემსა რა თავისი სამწყსო, იგი აქედან წავიდა, რათა იქ, ცაში, იერარქთა დასში წარდგომოდა ქრისტეს, ჩვენს მაცხოვარს, რომელსაც დიდება უკუნითი უკუნისამდე. ამინ3887.