წმიდათა ცხოვრების სატესტო ვერსია წარმოადგენს მანქანურ თარგმანს, შესაძლოა შეიცავდეს გრამატიკულ შეცდომებს!
წმიდა მოწამე თევდორე მღვდელი (კველთელი) (+1609)
წმიდა მოწამე თევდორე მღვდელი (კველთელი) XVII საუკუნის დასაწყისში მოღვაწეობდა. ეს ის პერიოდი იყო, როდესაც ირანი და ოსმალეთი ერთმანეთს სამკვდრო-სასიცოცხლოდ იყვნენ გადაკიდებულნი ქალაქ ბაღდადის გამო. 1609 წლის დასაწყისში ოსმალეთმა იძალა სპარსეთზე, წაართვა ბაღდადი, შემდგომ მიიტაცა სამცხე-საათაბაგო და იმავე წლის ივნისში ახალციხიდან შემოესია საქართველოს. ამ დროს საქართველოში მეფობდა ახალგაზრდა მეფე წმიდა ლუარსაბ II (ხს. 21 ივნისს). ის მცირე ამალით ცხირეთის ციხეში, თავის საზაფხულო რეზიდენციაში იმყოფებოდა. ოსმალებმა, რომლებმაც მეფის სამყოფელი იცოდნენ, გადაწყვიტეს უმოკლესი გზით შეჭრილიყვნენ შიდა ქართლში, ცხირეთის ციხეს თავს დასხმოდნენ, შეეპყროთ ლუარსაბი და ამ გზით მთელი საქართველო დაემორჩილებინათ.
ოსმალებმა სწრაფად გადმოლახეს თრიალეთი, ქართლში შემოსასვლელი გზების მცველი ქართველები ამოხოცეს და მოულოდნელად მოადგნენ მანგლისს. მანგლისის ღვთისმშობლის ეკლესია დარბევას სასწაულებრივად გადაურჩა. მემატიანე წერს: „ესევითარმა ღრუბელმა ზრქელმა და ნისლმა დაფარა იგი, ვიდრეღა პირისპირ მისა ჩავლეს ესოდენმა სიმრავლემან მეომართამან და ეკლესია იგი სოფლითურთ ვერ იხილეს“. წმიდა ლუარსაბმა არაფერი იცოდა თავდასხმის შესახებ, მტერს კი ცხირეთამდე სულ ხუთიოდე საათის სავალი რჩებოდა. მანგლისიდან მეფის საზაფხულო რეზიდენციამდე რამდენიმე გზა მიდიოდა. ოსმალებს ვერ გადაეწყვიტათ, რომელ გზას დასდგომოდნენ.
მანგლისის ახლოს, სოფელ კველთაში, თათრებმა შეიპყრეს ქართველი მღვდელი, „სახელად თევდორე, პატიოსანი და მოშიში ღვთისა და ერთგული მეფისა თვისისა“. მღვდელი თურმე ეკლესიას კეტავდა, სხვებთან ერთად ტყეში გაქცევა ვერ მოესწრო, რადგან ეკლესიის განძეულობა გადამალა მტრის ხელყოფისგან. მამა თევდორეს ოსმალებმა მეგზურობის გაწევა მოსთხოვეს, წინააღმდეგ შემთხვევაში მას წამებით სიკვდილი ელოდა. „ხოლო მან, ნეტარმან ხუცესმან, აღირჩია სიკვდილი, ვიდრე განცემა მეფისა და გაწირვა საქართველოჲსა“. მღვდელმა ლაშქარი გზას ააცდინა და ცხირეთს დააშორა. დასავლეთით მიმავალი ოსმალთა ჯარი ფიქრობდა, საცაა ჩრდილოეთით გავუხვევთ და მეფეს იდუმალ დავადგებითო თავს. უგზოზე დიდი ხნის სიარულის მერე, როცა „გზასა ძნელთა და იწროთა და კლდოვანთა და სხვათა მათსა ცხენნი მრავალნი და კაცნი შთაცვივნეს კლდეთა და კაპანთა და მოსწყდეს“, ოსმალები მიხვდნენ, რომ მოტყუვდნენ. „იხილეს რა თავნი თვისნი ესრე მოცთომილნი და შეიწრებულნი, კაცთა მათ სახელოვანთა შეიპყრეს ხუცესი იგი და თავი წარკვეთეს“. თევდორეს თავდადებამ ნაყოფი გამოიღო. წმიდა მეფე ლუარსაბმა ციხეში გამაგრება მოასწრო, შემდეგ კი ქართველთა ლაშქარმა მოთარეშეებს მუსრი გაავლო.
ღირსი ეფრემი, ანტიოქიის პატრიარქი
წმინდა ეფრემი თავდაპირველად მხედართმთავარი იყო აღმოსავლეთში, იმპერატორ ანასტასისა და იუსტინეს მეფობის დროს. შემდეგ კი ანტიოქიის პატრიარქად იქნა დადგენილი, როგორც კეთილმსახური, სათნო და ღვთისსათნო ცხოვრებით მცხოვრები ადამიანი, ძალზედ მოწყალე ღარიბთა მიმართ, შემბრალებელი ყველას მიმართ, ვინც ჭირსა და უბედურებაში იმყოფებოდა. მისი პატრიარქად არჩევა კი მოხდა ღვთის კეთილგანწყობითა და გამოცხადებით, რომელიც მიეცა ერთ წმინდა ეპისკოპოსს, რომელიც იმ დროს ცხოვრობდა, როდესაც ქალაქი ანტიოქია განადგურების შემდეგ აღდგებოდა.
იმ დროს, ანტიოქიაში გამრავლებული სხვადასხვა ერესებისა და ერეტიკოსების – ნესტორიანელთა, ევტიქიანელთა და სხვათა გამო, გამოითქმოდა გმობები ქრისტეს ღვთაებრიობაზე და დამცრობილი იყო ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის პატივი; ამიტომაც ქალაქ ანტიოქიას ღვთის რისხვა დაატყდა. მაისის ოცდაცხრა რიცხვში, შუადღისას, პარასკევს, აქ საშინელი მიწისძვრა დაიწყო; ამასთან ერთად ცეცხლმა მოიცვა მთელი ქალაქი. მიწისძვრა ანგრევდა ქვის შენობებსა და ქალაქის კედლებს; ცეცხლი კი ანადგურებდა ყველაფერ დანარჩენს; ამას უნდა ეჩვენებინა ყველასთვის ღვთის დიდი რისხვა ადამიანთა ცოდვების გამო. ანტიოქია კინაღამ სოდომსა და გომორს დაემსგავსა, რადგან ქალაქის უდიდესი ნაწილი განადგურდა, მასთან ერთად კი უთვალავი მოქალაქეც დაიღუპა, ზოგიერთი მათგანი დანგრეული შენობების ქვეშ მოჰყვა, სხვები კი ცეცხლმა დაწვა; სხვათა შორის, ჩამონგრეული სვეტის ქვეშ აღესრულა ანტიოქიის პატრიარქი ევფრასი. მაშინ ცოცხლად გადარჩენილთა შორის ტირილი და მწარე გოდება ატყდა; ყველა მიმდებარე ქალაქისა და ქვეყნის მკვიდრნი კი მომხდარის გამო დიდ შიშსა და ზარში ჩავარდნენ. ეს ღვთიური რისხვა, რომელიც მრისხანედ დაატყდა ანტიოქიას, სულიერი თვალებით ჭვრეტდნენ ზოგიერთი წმინდა მამა, რომლებიც ქალაქიდან საკმაოდ შორს იმყოფებოდნენ (მაგალითად, ღირსი თეოდოსი დიდი, რომელიც პალესტინაში იყო, ღირსი ზოსიმე, რომელიც კესარია პალესტინელში იყო). ამიტომაც მათ ცრემლებით დაიწყეს ღვთის ვედრება, რომ ბოლომდე არ გაენადგურებინა ქალაქი, რომელზეც იგი სამართლიანად განრისხდა.
ამ საშინელი მიწისძვრისა და ძლიერი ხანძრის შემდეგ იმპერატორ იუსტინეს მიერ ანტიოქიაში გაგზავნილ იქნა აღმოსავლეთის მხედართმთავარი, ეს ნეტარი ეფრემი, რათა ქალაქი ახალი შენობებით აეშენებინა.
ეფრემმა გულმოდგინედ შეასრულა მისთვის მიცემული დავალება.
იქ მომუშავეთა შორის იყო ერთი, იმ დროისთვის არავისთვის ცნობილი ეპისკოპოსი, რომელმაც ეპისკოპოსის ხარისხი და წოდება მოიხსნა და გლახაკის სახით აშენებდა შენობას სხვა მუშებთან ერთად.
ერთხელ მხედართმთავარ ეფრემს ამ ეპისკოპოსის შესახებ შემდეგი გამოცხადება ჰქონდა. დაღლილმა ეპისკოპოსმა მიწაზე დაიძინა; მაშინ მის თავზე ცეცხლოვანი სვეტი იხილეს, რომელიც ცას სწვდებოდა. ნეტარი ეფრემი აკვირდებოდა არა ერთხელ, არც ორჯერ, არამედ მრავალჯერ და ძალზედ შეძრწუნებული იყო ნანახით, რადგან ჭეშმარიტად ეს სასწაული საშინელი და ზარდამცემი იყო.
ამასობაში მხედართმთავარმა არ იცოდა, რომ ეს მუშა ეპისკოპოსი იყო, რადგან მისი გარეგნობით შეუძლებელი იყო იმის გაგება, თუ ვინ იყო იგი. მას უბრალო გლახაკის სახე ჰქონდა: თავი მუდამ მტვერში ჰქონდა, სამოსი გახეული ჯვალოსგან შედგებოდა, ტალახით გადანამული, მისი სხეული კი დიდი შრომისა და უკიდეგანო თავშეკავებისგან გამოფიტული იყო. ამ მუშის თავისთან გამოძახების შემდეგ ეფრემმა მარტო დაიწყო მისი გამოკითხვა, თუ ვინ იყო იგი, საიდან იყო და რა ერქვა მას. მან კი უპასუხა:
– მე ამ ქალაქის ერთ-ერთი უღარიბესი მკვიდრი ვარ; რადგანაც არ მაქვს საარსებო სარჩო, ამიტომ ანაზღაურების სანაცვლოდ ვშრომობ და ღმერთი მზრდის მე.
მაშინ ეფრემმა, ღვთისგან განათებულმა, უთხრა მას:
– დამიჯერე, არ გაგიშვებ მანამ, სანამ მთელ სიმართლეს არ მეტყვი.
ვერ შეძლო რა თავისი თავის შემდგომი დამალვა, ეპისკოპოსმა მხედართმთავარს უთხრა:
– ღვთის წინაშე მომეცი სიტყვა, რომ არავის ეტყვი ჩემ შესახებ, სანამ ცოცხალი ვარ.
ეფრემმა ფიცით აღუთქვა მას ეს. მაშინ მუშამ თქვა:
– მე ეპისკოპოსი ვიყავი, მაგრამ ღვთისთვის დავტოვე ეპისკოპოსობა და უცნობ ხალხთან მოვედი აქ; აქ შრომით მოკრძალებულ საზრდოს ვიძენ; მაგრამ ჩემს სახელსა და ქალაქს, სადაც ეპისკოპოსი ვიყავი, არ გეტყვი. შენ კი იმ წყალობას, რომელსაც იჩენ, კიდევ ერთი წყალობა შემატე. ამ დღეებში უფალი აგიყვანს ანტიოქიის ამ ეკლესიის საეპისკოპოსო ტახტზე – „რათა მწყემსო უფლისა და ღვთის ეკლესია, რომელიც მან თავისი სისხლით შეიძინა“ (საქ.20:28), – ჩვენი ჭეშმარიტი ღმერთი. ამიტომ, როგორც გითხარი, უხვად გასცემდი მოწყალებას და ერეტიკოსებთან მებრძოლი, მტკიცედ იდგებოდი მართლმადიდებლური სარწმუნოებისათვის. ასეთი ღვაწლით სათნოეყოფოდი ღმერთს.
ეს რომ თქვა, უცნობი ეპისკოპოსი ეფრემს განშორდა.
ამასობაში ნეტარი ეფრემი, ამის მოსმენის შემდეგ, მეტად გაოცდა და თავის თავს უთხრა: „რამდენი ჰყავს ღმერთს თავისი ფარული მსახური, რომელთაც მხოლოდ ის იცნობს!“
ის ეპისკოპოსი კი მუშებს შორის აღარ დარჩენილა, არამედ სადღაც სხვა ადგილას განმარტოვდა; მას არ სურდა ხალხს ეცნო იგი, ვინაიდან ამაო ადამიანურ დიდებას გაურბოდა. მისი წინასწარმეტყველება კი მალევე ახდა, რადგანაც, რამდენიმე დღის შემდეგ, ნეტარი ეფრემი ღვთის ნებით დაინიშნა დიდი ქალაქ ანტიოქიის პატრიარქად.
როგორი იყო უწმინდესი პატრიარქ ეფრემის გულმოდგინება ღვთისმოსაობისა და სიწმინდის მიმართ, ეს აშკარაა ქვემოთ მოყვანილიდან.
ერთხელ მას აცნობეს იერაპოლის3725 მიდამოებში მცხოვრები ერთი მესვეტის შესახებ – კერძოდ, ეფრემს უთხრეს, თითქოს ის მესვეტე ერეტიკოს სევერიანებთან3726 ჰქონდა ურთიერთობა. ღვთის დიდმა მღვდელმთავარმა მაშინ თავად იმოგზაურა მასთან და ევედრებოდა, ცრემლითაც კი ემუდარებოდა, განშორებოდა სევერის ცდომილებას და შეერთებოდა წმიდა კათოლიკე და სამოციქულო ეკლესიის ერთობას. მესვეტემ ამაზე პატრიარქს უპასუხა:
– მე არასოდეს შევუერთდები თქვენს ეკლესიას!
– რა გზით გინდა, – ჰკითხა პატრიარქმა, – იხილო მტკიცებულება იმისა, რომ ჩვენი უფლის იესო ქრისტეს მადლით კათოლიკე და სამოციქულო ეკლესია თავისუფალია ურწმუნოთა ცდომილებისგან?
პატრიარქის დაშინების სურვილით, მესვეტემ უპასუხა:
– ვბრძანოთ, ბატონო პატრიარქო, დიდი კოცონი დავანთოთ და ორივენი შევიდეთ მასში: მართალი იქნება იმის სარწმუნოება, ვინც ცეცხლიდან მთელი და უვნებელი გამოვა; მას ჩვენ ყველანი გავყვებით!
პატრიარქმა მესვეტეს უპასუხა:
– შენ უნდა მოგესმინა ჩემთვის, როგორც მამისთვის, და არაფერი გამოგეცადა ჩვენს ძალებს აღმატებული. მაგრამ თუ გინდა გამოსცადო საგნები, რომლებიც აღემატება ჩემი უძლურების ძალას, მაშინ მე, ყოვლადძლიერი ძე ღვთის წყალობის იმედით, მჯერა, რომ შენი სულის გადარჩენისთვის ის ამას აღასრულებს.
ამის შემდეგ პატრიარქმა იქ მყოფთ უთხრა:
– კურთხეულ იყოს უფალი! მოიტანეთ აქ შეშა.
როცა მრავალი შეშა მოიტანეს, პატრიარქმა უბრძანა, სვეტთან უზარმაზარი კოცონი დაენთოთ, შემდეგ კი მესვეტეს უთხრა:
– ჩამოდი სვეტიდან და, შენი სიტყვებისამებრ, ორივენი შევიდეთ ცეცხლში.
მესვეტე კი გაოცებული იყო პატრიარქის მხურვალე რწმენითა და ღვთისადმი მისი მტკიცე სასოებით და არ სურდა სვეტიდან ჩამოსვლა.
მაშინ პატრიარქმა უთხრა მას:
– განა შენ თვითონ არ გადაწყვიტე ასე? განა სწორედ ამ მეთოდით არ მოინდომე ღვთის გამოცდა? მაშ, რატომ არ გსურს ახლა ცეცხლში შესვლა?
ამის შემდეგ პატრიარქმა, ომოფორი მოიხსნა, კოცონის მახლობლად დადგა, ზეცისკენ აღაპყრო თვალები და ღმერთს ლოცვა აღუვლინა, თქვა რა: „უფალო იესო ქრისტე, ღმერთო ჩვენო, რომელსაც ინებე ჩვენი ხსნისთვის ჭეშმარიტად განკაცება და შობა ჩვენი ყოვლადწმიდა დედოფლის, ღვთისმშობლისა და მარადის ქალწული მარიამისგან! გვიჩვენე ჩვენ ახლა ჭეშმარიტი სარწმუნოება“.
ლოცვის დასრულების შემდეგ, პატრიარქმა თავისი ომოფორი ალში ჩააგდო.
მიუხედავად იმისა, რომ ცეცხლი დაახლოებით სამი საათის განმავლობაში ენთო და შეშა მთლიანად აგიზგიზებული იყო, პატრიარქმა ცეცხლიდან თავისი ომოფორი მთელი და სრულიად უვნებელი ამოიღო.
მთელი მომხდარით გაოცებულმა, მესვეტემ შეიცნო, რომ ჭეშმარიტი სარწმუნოება პატრიარქის სარწმუნოება იყო; ამიტომ უარყო თავისი უსჯულოება, შეაჩვენა სევერი, მიმართა წმიდა კათოლიკე და სამოციქულო ეკლესიას და უწმინდესი პატრიარქ ეფრემის ხელიდან მიიღო ქრისტეს სხეულისა და სისხლის ღვთაებრივ საიდუმლოებათა წმიდა ზიარება და ადიდა ღმერთი.
ამ დიდმა ღვთის სათნომ მრავალი სხვა სასწაულიც აღასრულა.
სამწყსოს ღირსეული მართვის შემდეგ, იგი უფალთან წარდგა, რომელსაც რწმენითა და სიმართლით ემსახურა თავისი დროებითი სიცოცხლის მთელი დღეების განმავლობაში.
იგი შევიდა თავისი უფლის სიხარულში და მას, ვისაც ღვთისმოსაურად ადიდებდა დედამიწაზე, ახლა ადიდებს ზეცაში ყველა წმინდანთან ერთად. ამინ.
ღირსი მამა ზოსიმე პალესტინელის ცხოვრება და სასწაულები
ღირსი ზოსიმე წარმოშობით ფინიკიელი იყო და დაიბადა ზღვისპირა ფინიკიის სოფელ სინდში, რომელიც ქალაქ ტვიროსიდან ოცი სტადიონით იყო დაშორებული. ბერულ ღვაწლებში ვარჯიშობით, ზოსიმემ თავშეკავებით, მარხვით და სხვა მისში გაბრწყინებული სათნოებებით ღმერთთან იმდენად დიდი მადლი გამოითხოვა, რომ არათუ ყოველგვარი სინდისისმიერი შფოთისგან იყო თავისუფალი, არამედ შორეულ მომავალს, როგორც აწმყოს, სულიერი თვალებით ჭვრეტდა. მისი მონასტერი იმ სოფელ სინდის მახლობლად მდებარეობდა, სადაც ის დაიბადა.
ერთხელ ის პალესტინის კესარიაში აღმოჩნდა, სადაც იმ დროს ეპისკოპოსი იყო ღირსი იოანე, მეტსახელად ქოზევიტი, რომელიც მისი სათნოებითი ცხოვრების გამო, საკუთარი ნების წინააღმდეგ, ეპისკოპოსის კათედრაზე აიყვანეს ქოზევიტის სავანიდან, რომელიც იერუსალიმიდან არც ისე შორს მდებარეობდა, იერიქონისკენ მიმავალ გზაზე. იმავე ქალაქ კესარიაში ცხოვრობდა ერთი დიდებული პატრიციუსი, სახელად არკესილაე – კაცი ღვთისმოსავი, ყოველგვარი სათნოებით შემკული. მასთან ცხოვრობდა ღირსი ზოსიმე, რომელიც პატივითა და სიხარულით მიიღეს. იმავე წამს, როდესაც ანტიოქია მიწისძვრისგან ინგრეოდა, ბერმა მოულოდნელად კვნესა დაიწყო, მწარედ ტიროდა და გულის სიღრმიდან ოხვრას გამოსცემდა; და მრავალი ცრემლი დაღვარა. შემდეგ, საცეცხლე ითხოვა და საკმევლითა და ანთებული ნაკვერჩხლებით აავსო, ყველას საკმეველი უკმია; ამის შემდეგ ჯვარის სახედ დაემხო მიწაზე და მოკრძალებით დაიწყო ღვთისადმი ლოცვა. მაშინ არკესილაემ ჰკითხა მას:
– რა მიზეზით დაღონდი ასე?
მან ყველას გასაგონად უპასუხა:
– ჩემს სმენას მოესმა ანტიოქიის საშინელი ნგრევისა და დაცემის ხმა; ეს ხმა ახლაც მესმის ჩემს ყურებში.
არკესილაემ და იქ მყოფმა სხვებმა, გაოცებულებმა და შეძრწუნებულებმა, ჩაიწერეს ის საათი, რომელშიც ღირსმა ეს წინასწარმეტყველება წარმოთქვა, და მალევე ნათლად შეიტყვეს, რომ ბერის ნათქვამი ჭეშმარიტება იყო, ვინაიდან ანტიოქია ზუსტად იმ დროს დაეცა, როდესაც ბერი, ცრემლმორეული, ლოცვისთვის დაემხო და წინასწარ განაცხადა იმ დაცემის შესახებ. ღირსის მიერ მრავალი სხვა სასწაულიც მოხდა; აქ მათგან რამდენიმეზე მოგითხრობთ.
ერთხელ ზემოხსენებული არკესილაე ღირსის სინდში მდებარე სავანეში მივიდა. ეს სავანე პალესტინის კესარიიდან ხუთასი სტადიონით იყო დაშორებული. ამ დროს არკესილაეს მეუღლემ გაუფრთხილებლობით ნემსით თვალი ამოითხარა და სასტიკად იტანჯებოდა. როდესაც წმინდა ეპისკოპოსმა იოანე ქოზევიტმა ეს შეიტყო, სასწრაფოდ მასთან გაემართა, რათა ჭრილობა დაეთვალიერებინა და დაინახა, რომ მას წამწამები დასცვენოდა და თვალი თავისი ადგილიდან იყო გამოსული. მაშინ მან იქ მყოფ ექიმთაგან ერთს უბრძანა, აეღო ღრუბელი, ჩაედო გამოსული თვალი თავის ადგილზე და შემდეგ ღრუბელი ცხვირსახოცით მიემაგრებინა.
როდესაც ეს ყველაფერი ხდებოდა, არკესილაესთან სასწრაფო ნაბიჯით გაემართა მოციქული, რათა შეეტყობინებინა მის სახლში მომხდარი ამბის შესახებ. არკესილაე ამ დროს სინდის სავანეში იმყოფებოდა და ღირს ზოსიმეს ესაუბრებოდა. თავის სახლში მომხდარი ამბის შეტყობისთანავე, არკესილაემ მწარედ ტირილი და თმების გლეჯა დაიწყო. ღირსმა ზოსიმემ ტირილის მიზეზი ჰკითხა მას და, პასუხის მიღების შემდეგ, თავის შიდა კელიაში შევიდა, სადაც თავისი ჩვეულებისამებრ ყოველთვის ლოცულობდა. შემდეგ მალევე გამოვიდა არკესილაესთან მხიარული და გაბრწყინებული სახით და უთხრა: „წადი შენს სახლში სიხარულით, რადგან ქოზევიტმა, ღვთისგან მისთვის ბოძებული მადლით, განკურნა შენი ცოლი; ახლა მას ორივე თვალი სრულიად ჯანმრთელი აქვს; სნეულებამ მას არანაირი ზიანი არ მიაყენა, რადგან ის სასწაულებრივად არის განკურნებული ქოზევიტის მიერ“.
ეს ორი სასწაული იმ ორმა მართალმა კაცმა ერთი საათის განმავლობაში აღასრულა. წმინდა ეპისკოპოსმა იოანემ განკურნა ქალის ამოთხრილი თვალი, ხოლო ღირსმა ზოსიმემ თავისი სულიერი თვალებით შორიდანვე განჭვრიტა ის განკურნება და არკესილაეს შეატყობინა ამის შესახებ.
ერთხელ ღირსი ზოსიმე კესარიაში გაემართა; მან თან წაიყვანა ვირი, რომელზეც თავისი ნივთები დაადო. გზად მას ლომი შეხვდა; ვირი მოიტაცა და მასთან ერთად უდაბნოში გაიქცა. წმინდა ზოსიმე მხეცის კვალზე გაჰყვა.
როდესაც ლომმა ვირი შეჭამა და დანაყრდა, ბერი მიუახლოვდა მას და, გაღიმებულმა, უთხრა:
– მისმინე, მეგობარო! სიარული ძალიან მიჭირს, რადგან დიდად დავიღალე ჩემი სიბერის გამო; არ შემიძლია ჩემს მოხუცებულ მხრებზე ზიდვა იმ ტვირთისა, რომელიც ჩემს ვირს ედო; ამიტომ, შენ იზიდე ეს ტვირთი, თუმცა ეს შენი ბუნების წინააღმდეგია, თუ გინდა ზოსიმასგან გათავისუფლდე; შემდეგ კი შეგიძლია ისევ ბოროტი და სასტიკი გახდე შენი ბუნებისამებრ.
მაშინ ლომმა, თითქოს დაივიწყა რა თავისი ბუნებრივი მრისხანება, წმინდანს ალერსით მიეკარა და კრავივით თვინიერი გახდა და თვით თავისი ალერსით მორჩილების ნიშნებს აჩვენებდა. წმინდა ზოსიმამ, მასზე დაადო რა ტვირთი, რომელიც ვირს მიჰქონდა, მიიყვანა იგი კესარიის კარიბჭემდე; შემდეგ კი, აქ ჩამოხსნა რა ტვირთი, კვლავ გაუშვა მხეცი უდაბნოში.
აქ, ერთი მხრივ, გამოვლინდა უფლის ყოვლისშემძლე ძალა, რომელიც თავის მონებს უმორჩილებს სასტიკ მხეცებს, მეორე მხრივ კი, ნათლად გამოჩნდა, რომ სათნო ადამიანს, რომელიც უფლის მცნებებს ასრულებს და მთელი გულით ემსახურება თავის ღმერთ შემოქმედს – ემორჩილება და ემსახურება ყოველივე დანარჩენი, თვით უგუნური ქმნილებებიც კი. და, ბოლოს, ეს შემთხვევა უეჭველად უმტკიცებს ყველას ფინიკიელი ზოსიმეს სიწმინდეს3731. ყოველივე ამისთვის დიდება ჩვენს ღმერთს, აწ და უკუნითი უკუნისამდე. ამინ.
წმინდა დიდმოწამე თეოდორე სტრატილატეს ნაწილების გადასვენება და მისი ხატის სასწაული
წმინდა დიდმოწამე თეოდორე ქრისტეს სახელისათვის აღესრულა უღმრთო რომაელი იმპერატორის ლიკინიუსის დროს, ქალაქ ჰერაკლეაში, სადაც წმინდანი მხედართმთავარი იყო. მისი მოწამეობრივი აღსასრულის დრო იყო 8 თებერვალი; დღეს კი აღინიშნება მისი პატიოსანი ნაწილების გადასვენება ქალაქ ჰერაკლეადან მის მშობლიურ ქალაქ ევხაიტაში, მისივე განკარგულებისამებრ, ვინაიდან თავის მსახურ უარს, რომელიც მოწამის ტანჯვებს ადევნებდა თვალს და იწერდა, წმინდა თეოდორემ ასეთი ანდერძი დაუტოვა:
„ჩემი სხეული ევხაიტაში, ჩემი მშობლების სამფლობელოში დამარხეთ.“
ყველას, ვისაც სურს, ამ წმინდანის შესახებ უფრო ვრცელი ცნობები მიიღოს, შეუძლია წაიკითხოს მისი ტანჯვების დაწვრილებითი აღწერა, რომელიც 8 თებერვალს არის მოთავსებული. აქ კი მხოლოდ შეგახსენებთ მის ხატთან მომხდარი საკვირველი სასწაულის შესახებ. ამ სასწაულს მოწმობენ ანასტასი სინელი და იოანე დამასკელი. სასწაული კი ასეთი იყო.
დამასკოდან ოთხი ათასი ნაბიჯის დაშორებით მდებარეობს ადგილი, სახელად კარსატა; აქ იდგა წმინდა დიდმოწამე თეოდორე სტრატილატეს პატივსაცემად აგებული ეკლესია. როდესაც სარკინოზებმა დაიკავეს ეს ადგილი და იქ დასახლდნენ, ბევრი მათგანი შედიოდა ამ ეკლესიაში და ყოველმხრივ ბილწავდა მას; მაგალითად, ეკლესიაში შეჰყავდათ თავიანთი პირუტყვი, შედიოდნენ ცოლ-შვილთან ერთად და იქ სჩადიოდნენ საძაგელ, უწმინდურ ხორციელ საქმეებს. ამ ეკლესიის ერთ-ერთ კედელზე გამოსახული იყო წმინდა დიდმოწამე თეოდორეს ფერადი ხატი. ერთხელ, როდესაც ამ ეკლესიაში ბევრი სარკინოზი შეიკრიბა და ერთმანეთში საუბრობდა, ერთმა მათგანმა აიღო მშვილდი და ისარი, დაუმიზნა და ესროლა წმინდანის ხატს; ისარი წმინდანის მარჯვენა მხარში ჩაერჭო და მაშინვე ხატიდან სისხლი გადმოედინა, როგორც ცოცხალი ადამიანისგან. ასეთი დიდი სასწაულის დანახვაზე სარკინოზები ძლიერ გაოცდნენ, თუმცა, ეკლესიიდან არ გასულან, არამედ იქ ცხოვრება და თავიანთი ჩვეულებისამებრ უწმინდური საქმეების კეთება განაგრძეს. სულ ამ ეკლესიაში ოცი სარკინოზი ცხოვრობდა, თანაც თითოეულს ცოლი და შვილები ჰყავდა; მათგან ყველა, სასწაულებრივი მოვლენიდან მალევე, უეცრად მწარე სიკვდილით აღესრულა; ის სარკინოზები კი, რომლებიც ეკლესიის გარეთ ცხოვრობდნენ, იმ დროს ჯანმრთელნი და უვნებელნი დარჩნენ.
ანასტასი სინელი ამ წმინდანის ხატზე ამბობს, რომ ის თავად უხილავს და ხატზე იყო ნიშანი სისხლისა, რომელიც ჭრილობიდან გადმოედინა.
ეს სასწაული უფალმა უღმრთო სარკინოზთა დასაშინებლად მოავლინა, ჩვენ კი, მორწმუნეებს, იმის შესახსენებლად, რომ წმინდა ხატებს უნდა ვცემდეთ თაყვანს, რადგან მათთან და მათი მეშვეობით მოქმედებს ჩვენი ღმერთის საკვირველი მადლი.