წმიდათა ცხოვრების სატესტო ვერსია წარმოადგენს მანქანურ თარგმანს, შესაძლოა შეიცავდეს გრამატიკულ შეცდომებს!
წმიდა პაპ მარკელის ცხოვრებიდან
წმიდა მარკელი რომაელი იყო; მამამისს ბენედიქტე ერქვა. მან რომის ეკლესიის ტახტი წმიდა მოწამე მარკელინეს შემდეგ მიიღო და მასზე უსჯულო რომაელ იმპერატორთა დიოკლეტიანეს, მაქსიმიანე ჰერკულესის, სხვა მაქსიმიანეს, სახელად გალერიუსის, და მაქსენტიუსის მეფობის ჟამს ხუთი წლისა და ექვსი თვის განმავლობაში იმყოფებოდა. ამ დღეებში რომში შემდეგი ამბები ხდებოდა. იმპერატორი მაქსიმიანე, სახელად ჰერკულესი, დიოკლეტიანეს მიერ თანამმართველად იყო დანიშნული. დაბრუნდა რა რომში აფრიკული პროვინციებიდან და აღმოსავლეთში შეყოვნებული იმპერატორი დიოკლეტიანეს საამებლად, მაქსიმიანემ მის პატივსაცემად რომში დაიწყო ქვის თერმების, ანუ აბანოების მშენებლობა, რაც წარმართებს საძაგელ სიგრილეს ანიჭებდა. რომაულ ლეგიონებს შორის ქრისტეს მორწმუნე მრავალი მეომრის მოძებნის შემდეგ, მაქსიმიანემ ჩამოართვა მათ სამხედრო წოდება და დაავალა იგივე სამუშაო, რაც ფარაონმა ეგვიპტეში ისრაელიანებს მისცა, კერძოდ: ზოგს აიძულებდა აგურების კეთებას, ზოგს კირით მუშაობას, ზოგს მიწის თხრას და ზემოხსენებული თერმების მოსაწყობად ქვების ტარებას. ყოველივე ამას აკეთებდა რომში მყოფი ქრისტიანების დასაშინებლად, რადგან იცოდა, რომ მრავალი რომაელი, არა მარტო უბრალო ხალხიდან, არამედ დიდგვაროვანთა რიცხვიდანაც, აღიარებდა ქრისტიანულ სარწმუნოებას, თუმცა არა ღიად.
ამ დროს რომში ცხოვრობდა ერთი მდიდარი და პატიოსანი ქრისტიანი, სახელად ფრასონი. შეამჩნია რა, რომ ქრისტიანები მძიმე შრომით იტანჯებოდნენ და შიმშილისგან ძალაგამოცლილნი იყვნენ, ფრასონს მოუნდა, ფარულად დახმარებოდა მათ თავისი სახსრებით; ამ მიზნით ოთხი ღვთისმოშიში მამაკაცი აირჩია, რომელთა მეშვეობითაც ქრისტიანებს საკვებით, ტანსაცმლითა და ყოველივე აუცილებლით ამარაგებდა. ამ მამაკაცებს ერქვათ: სისინი, კვირიაკე, სმარაგდი და ლარგი.
როდესაც ნეტარმა პაპმა მარკელმა ამის შესახებ შეიტყო, დიდად გაიხარა გულით ქრისტიანებისთვის გაწეული მოწყალების გამო; მოუწოდა რა თავისთან ზემოხსენებულ ოთხ მამაკაცს და მათგან ფრასონის გულუხვობის შესახებ ყველაფერი გაიგო, მარკელმა დიდად მადლობა გადაუხადა მას, სისინი და კვირიაკე კი რომის ეკლესიის დიაკვნებად დაადგინა.
ერთ ღამეს, როდესაც ორივე დიაკონს თავიანთი მხრებით მიჰქონდათ ფრასონის მიერ წმიდა მოწამეებისთვის გაგზავნილი საკვები, ისინი უსჯულო წარმართებმა შეიპყრეს და ტრიბუნ ექსუპერიუსთან მიიყვანეს. როგორც კი მიიყვანეს, ტრიბუნმა ბრძანა მათი საზოგადო საპყრობილეში ჩაგდება, მესამე დღეს კი მათ შესახებ იმპერატორ მაქსიმიანეს მოახსენა. იმპერატორმა კი ბრძანა, დაენიშნათ ისინი იმავე სამუშაოზე, რასაც სხვა ქრისტიანები ასრულებდნენ, და ამგვარად ისინი შეუერთდნენ მათ, ვინც ქვიშას ეზიდებოდა ქვის შენობის ასაგებად.
იმ ქრისტიანთა შორის იყო ერთი კაცი, სახელად სატურნინი; სიბერის გამო მას არ შეეძლო მისთვის დაკისრებული მძიმე ტვირთის ზიდვა. მაშინ ნეტარმა დიაკვნებმა სისინმა და კვირიაკემ დაიწყეს ამ მოხუცის დახმარება და არა მარტო თავიანთ საქმეს ასრულებდნენ, არამედ სხვებისასაც; თავიანთი ბაგეებით კი განუწყვეტლივ აქებდნენ და ადიდებდნენ ღმერთს. ყოველივე ამის შესახებ დაცვამ ტრიბუნს მოახსენა, ამ უკანასკნელმა კი – იმპერატორს.
მაშინ იმპერატორმა ბრძანა, წარედგინათ მისთვის სისინი, და როდესაც იგი წარდგა მის წინაშე, ჰკითხა მას:
– რა არის შენი სახელი?
– მე ცოდვილს, – მიუგო წმიდანმა, – სისინი მქვია; მე ვარ მონა მონათა უფლისა ჩვენისა იესო ქრისტესი.
– რა არის ეს საგალობლები, რომლებსაც გალობთ? – ჰკითხა მაქსიმიანემ.
– თუკი გაიგებდი ჩვენს მიერ ნაგალობები საგალობლების მნიშვნელობას, – მიუგო წმიდანმა, – მაშინ შენს შემოქმედსაც შეიცნობდი.
ამაზე იმპერატორმა თქვა:
– ვინ არის ჩვენი შემოქმედი, თუ არა უძლეველი ჰერკულესი!
უპასუხა წმიდა დიაკონმა სისინმა:
– ჩვენთვის სიბილწეა არა მარტო მისი ხსენება, არამედ მის შესახებ მოსმენაც კი.
– აირჩიე შენთვის ერთი ამ ორიდან, – განაგრძო იმპერატორმა: შესწირე მსხვერპლი ღმერთ ჰერკულესს; წინააღმდეგ შემთხვევაში ცეცხლით დავწვავ შენს ხორცს.
– მე უკვე დიდი ხანია მსურს ჩემი ღმერთის, ქრისტესთვის ვიტანჯო, – მიუგო წმიდა სისინმა, – რათა მოვიპოვო მოწამეობის სასურველი გვირგვინი.
მაშინ იმპერატორმა, განრისხებულმა, იგი წამებისთვის გადასცა მხარის მმართველ ლაოდიკეს.
ამ უკანასკნელმა წმიდანი მამერტინის საპყრობილეში ჩააგდო, სადაც მოწამემ ჩვიდმეტი დღე დაჰყო. ამ ვადის გასვლის შემდეგ კი მხარის მმართველმა ბრძანა, კვლავ წარედგინათ მისთვის წმიდა დიაკონი სისინი დაკითხვაზე.
საპყრობილიდან პატიმარი უპირველეს ყოვლისა ციხის უფროს აპრონიანს მიუყვანეს. აპრონიანმა შეხედა მას და შენიშნა, რომ მისი სახე საოცარი ზეციური ნათელით ელავდა; ამასთანავე მან ხმაც გაიგონა, რომელიც ამბობდა:
– „მოდით, მამაჩემის კურთხეულნო, დაიმკვიდრეთ სამეფო, რომელიც თქვენთვის ქვეყნიერების შექმნიდანვე გამზადებულია“ (მათე 25:34).
მაშინ აპრონიანი შიშითა და ძრწოლით წმინდა სისინიუსის ფეხებთან დაეცა და უთხრა:
– გევედრები ქრისტეს სახელით, რომელსაც შენ აღიარებ, სასწრაფოდ მომნათლო მე და შენი გვირგვინის თანაზიარი გამხადო.
მაშინვე მოიტანეს წყალიც.
მაშინ წმინდა დიაკონმა სისინიუსმა აპრონიანის თავზე კათაკმევლობის რიტუალი შეასრულა, წყალი აკურთხა; შემდეგ აპრონიანს უბრძანა, შიშველი შესულიყო წყლით სავსე ჭურჭელში და ჰკითხა მას:
– გწამს თუ არა ღმერთი მამა, ყოვლადძლიერი, და მისი მხოლოდშობილი ძე, ჩვენი უფალი იესო ქრისტე, და სულიწმინდა?
მან უპასუხა: – მწამს.
– გაგანათლოს შენ, – თქვა წმინდა სისინიუსმა, – მამამ, ძემ და სულიწმინდამ.
შემდეგ წმინდანმა აპრონიანს უბრძანა, წყლიდან გამოსულიყო.
ამის შემდეგ სისინიუსმა ახალმონათლული აპრონიანი წმინდა პაპ მარკელუსთან მიიყვანა. ამ უკანასკნელმა ახალგანათლებული წმინდა მირონით ცხო და წმინდა ლიტურგიის აღსრულების შემდეგ ორივე – სისინიუსი და აპრონიანი – ასევე იქ მყოფი ყველა ქრისტიანი, ჩვენი უფლის იესო ქრისტეს უწმინდესი სხეულითა და სისხლით აზიარა.
იმავე დღის შუადღისას, ოლქის მმართველმა ლაოდიკიუსმა ბრძანა, მისთვის დაკითხვაზე დიაკონი სისინიუსი წარედგინათ. მასთან ერთად მივიდა ციხის უფროსიც, ნეტარი აპრონიანი – ქრისტეს ახალგანათლებული მონა. ლაოდიკიუსთან მიახლოებისას აპრონიანმა ხმამაღლა შესძახა მას:
– რისთვის აღგძრავთ ეშმაკი ღვთის მსახურების წინააღმდეგ, გასწავლით ამდენი ტანჯვის მიყენებას უდანაშაულოთათვის?
აპრონიანის ასეთი სიტყვებით გაკვირვებულმა ოლქის მმართველმა უთხრა მას:
– როგორც მეჩვენება, შენც ქრისტიანი გამხდარხარ.
– ვაი მე, უბედურს, – უპასუხა ნეტარმა აპრონიანმა, – რომ დავკარგე ჩემი დღეები უღმერთოებაში, აქამდე არ ვიცოდი ჭეშმარიტი ღმერთი.
– ნამდვილად, – შესძახა ოლქის მმართველმა, – შენ დღეს დაკარგავ შენს დღეებს!
შემდეგ უბრძანა, თავი მოეკვეთათ მისთვის და თქვა:
– თუ ეს არ დაიღუპება, მრავალი სხვა დაიღუპება.
ამის შემდეგ მეომრებმა წმინდა აპრონიანი ქალაქგარეთ წაიყვანეს. ქალაქიდან ორი მილიარდის მანძილზე გასვლის შემდეგ, მეომრებმა წმინდა აპრონიანს თავი მოკვეთეს სალარიუსის გზაზე; ასე მიიღო ახალგანათლებულმა აპრონიანმა მოწამეობრივი გვირგვინი. წმინდა დიაკონი სისინიუსი, მასთან ერთად კი ნახსენები ბერი სატურნიუსი, ოლქის მმართველმა საპყრობილეში ჩასმა ბრძანა და უთხრა მათ:
– თუ ღმერთებს მსხვერპლს არ შესწირავთ, მაშინ მე გაგანადგურებთ, მრავალგვარ ტანჯვაში ჩაგაგდებთ.
ამ წმინდანების საპყრობილეში ყოფნისას მათთან მრავალი წარმართი მოდიოდა და უშიშრად ინათლებოდა მათთან. ორმოცი დღის გასვლის შემდეგ, ოლქის მმართველმა ლაოდიკიუსმა ამის შესახებ შეიტყო; ბრძანა, მისთვის სამსჯავრო ადგილი მოემზადებინათ ქალღმერთ ტელურას ტაძარში და იქ დაჯდომის შემდეგ, ლაოდიკიუსმა ბრძანა, მისთვის ბერი სატურნიუსი და დიაკონი სისინიუსი მიეყვანათ. ქრისტეს პატიმრები მტანჯველთან ფეხშიშველნი, რკინის ბორკილებით მიიყვანეს.
– მაშ, – ჰკითხა მათ ოლქის მმართველმა, – მიატოვეთ, ბოლოს და ბოლოს, ამაო ქრისტიანული ცდუნება? ნუთუ ახლაც არ დათანხმდებით თაყვანი სცეთ ღმერთებს, რომელთაც ჩვენი მეფეები ეთაყვანებიან?
– ჩვენ, ცოდვილნი, – უპასუხა წმინდა დიაკონმა სისინიუსმა, – თაყვანს ვცემთ ჩვენს უფალ იესო ქრისტეს და არასოდეს არ დავხრით ჩვენს თავებს ეშმაკის და უსულო ქვის წინაშე.
მაშინ ლაოდიკიუსმა თქვა:
– მოიტანონ აქ სპილენძის სამფეხები, რომლებზეც ღმერთებისთვის საკმეველს უკმევენ.
მაშინვე მოიტანეს სამფეხები ცხელი ნაკვერჩხლებით. მტანჯველმა დაიწყო წმინდანების იძულება, კერპებისთვის საკმეველი ეკმიათ.
წმინდა ბერმა სატურნიუსმა მტანჯველს უთხრა:
– უფალმა წარმართული კერპები მტვრად აქციოს.
და მაშინვე სპილენძის სამფეხები, დადნა და წყალივით დაიღვარა.
აქ მყოფი ორი მეომარი, სახელად პაპიუსი და მავრიუსი, ამის დანახვისას ხმამაღლა შესძახეს:
– ჭეშმარიტად უფალი იესო ქრისტე, რომელსაც სისინიუსი და სატურნიუსი ეთაყვანებიან, არის ჭეშმარიტი ღმერთი.
ოლქის მმართველმა ლაოდიკიუსმა, რისხვით ანთებულმა, ბრძანა, წმინდა მოწამეები, სატურნიუსი და სისინიუსი, სამარცხვინო ბოძზე ჩამოეკიდათ და უმოწყალოდ ერტყათ თოკებითა და კორძიანი ჯოხებით. ასე წამებულნი, წმინდანები შესძახოდნენ და ამბობდნენ:
– გმადლობთ შენ, უფალო, იესო ქრისტე, იმისთვის, რომ ღირსი გაგვხადე, თანამონაწილენი ვყოფილიყავით შენი იმ მსახურებისა, რომლებმაც შენთვის იტანჯეს.
მაშინ მეომრებმა პაპიუსმა და მავრმა, რომლებმაც წმინდანთა ტანჯვა იხილეს, მეორედ შეჰყვირეს, მიმართეს რა ოლქის მმართველს: – რატომ აღგძრავთ ეშმაკი ღვთის მსახურთა წინააღმდეგ, გასწავლით რა, რომ უმოწყალოდ აწამოთ ისინი, უდანაშაულონი?
ლაოდიკიუსი, ამ მეომრების მიმართ რისხვით აღვსილი, ბრძანა, ქვებით ეგრათ პირზე; დაუმსხვრია წმინდანებს პირი და საპყრობილეში ჩააგდო. იმავდროულად, მან თავის მსახურებს უბრძანა, სანთლებით დაეწვათ მოწამეთა გვერდები, რომლებიც სამარცხვინო სვეტზე ეკიდნენ. მაგრამ ისინი, ასეთი დიდი ტანჯვის ატანით, სიხარულით მადლობდნენ ღმერთს.
იმავე დღეს მტანჯველმა წმინდანების მიმართ სასიკვდილო განაჩენი გამოიტანა. ამიტომაც, ისინი სამარცხვინო სვეტიდან ჩამოხსნეს, ქალაქგარეთ, ნუმანტიის გზისკენ გაიყვანეს და მახვილით განგმირეს.
ზემოხსენებულმა ღვთისმოსავმა კაცმა, ფრასონმა, წმინდა მოწამეთა ცხედრები მღვდელ იოანესთან ერთად აიღო და თავის მიწაზე, სალარიის გზის პირას დაკრძალა.
ხოლო საპყრობილეში ჩასმულ მეომრებს, პაპიუსსა და მავრს, ძლიერ სურდათ წმინდა ნათლობის მიღება; უფალს ევედრნენ და ღია კარებიდან გამოვიდნენ საპყრობილედან, ისე რომ არავის შეუმჩნევია. შემდეგ მივიდნენ უწმინდეს პაპ მარკელუსთან და მისგან წმინდა ნათლობა მიიღეს. ნათლობის შემდეგ ისინი კვლავ გადაეცნენ მათ მაძიებელ მეომრებს და ოლქის მმართველთან დაკითხვაზე წარადგინეს. მათი დანახვისას ოლქის მმართველმა თქვა:
– ახლა მივხვდი, რომ ქრისტიანები ხართ.
– დიახ, ჩვენ ნამდვილად ქრისტიანები ვართ, – უპასუხა წმინდა პაპიუსმა.
– მიატოვეთ ამაო ქრისტიანული ცდუნება, – განაგრძო ლაოდიკიუსმა, – და თაყვანი ეცით ღმერთებს, რომლებსაც ჩვენი მეფეები ეთაყვანებიან!
– დაე, თაყვანი სცენ მათ ყველამ, ვინც სული დაკარგა, თუკი მათ სამუდამოდ სურთ დაღუპვა, – უპასუხა ლაოდიკიუსს წმინდა მავრმა.
ხოლო ოლქის მმართველმა ლაოდიკიუსმა ამაზე თქვა:
– თუ ახლა არ შესწირავთ მსხვერპლს ჩვენს უკვდავ ღმერთებს, მაშინ დაკარგავთ თქვენს სულებს. მომისმინეთ და შეასრულეთ ის, რასაც გეუბნებით, თუკი ცოცხლად დარჩენა გსურთ.
– შენ შესწირე მათ მსხვერპლი, – უპასუხა წმინდა პაპიუსმა, – თუკი გსურს სამუდამოდ იტანჯო!
ამის შემდეგ ოლქის მმართველმა ბრძანა, წმინდანები მიწაზე დაეწვინათ და უმოწყალოდ სცემდნენ ჯოხებით. ხოლო ისინი, სასტიკად ნაცემნი, არაფერს ამბობდნენ გარდა შემდეგი სიტყვებისა:
– უფალო, იესო ქრისტე, დაეხმარე შენს მსახურებს!
შემდეგ ლაოდიკიუსმა ბრძანა, წმინდანები კალის წნელებით ეცემათ. იმ ხანგრძლივი ცემის დროს, მათ თავიანთი სულები ღვთის ხელს მიაბარეს.
მღვდელმა იოანემ, ღამით აიღო რა წმინდანთა ცხედრები, პატივით დაკრძალა ისინი ადრე ნაწამები წმინდა მოწამეთა სისინიუსისა და სატურნინუსის სამარხთან (ეს მან წმინდა პაპ მარკელუსის ბრძანებით გააკეთა).
იმ დროს იმპერატორი დიოკლეტიანე რომში დაბრუნდა. ოლქის მმართველმა ლაოდიკიუსმა დიოკლეტიანესა და მაქსიმიანეს ყველაფერი აცნობა წმინდა მოწამეთა შესახებ, მოუყვა რა, როგორ უმოწყალოდ აწამა და მოკლა ისინი. იმპერატორები ამ ცნობით გახარებულნი დარჩნენ და ოლქის მმართველი მისი გულმოდგინებისთვის შეაქეს.
ამასობაში ზემოხსენებული წმინდა კირიაკე, რომელიც უწმინდესმა პაპმა მარკელუსმა დიაკვნად დაადგინა, იმ დროს წმინდა სისინიუსთან ერთად საპყრობილეში იმყოფებოდა; აქ იყვნენ ჩასმული სმარაგდი და ლარგიუსი, ასევე ქრისტეს სხვა ტუსაღები. ყველა მათგანი ასრულებდა მათთვის დანიშნულ მძიმე სამუშაოს. დღისით სამუშაოზე გაჰყავდათ, ღამით კი კვლავ საპყრობილეში კეტავდნენ. ღმერთმა ნეტარ კირიაკეს სნეულებათა განკურნების მადლი მიანიჭა; მრავალი მიდიოდა მასთან და მიჰყავდა თავისი ავადმყოფები, რომლებსაც წმინდა კირიაკე, ღვთისადმი ლოცვის შემდეგ, კურნავდა; ასე იბრუნებდნენ აქ მხედველობას უსინათლოები, ჯანმრთელდებოდნენ განრღვეულნი, განდევნილნი იყვნენ ადამიანებიდან ეშმაკები და წმინდანის ლოცვებით ავადმყოფებს მრავალგვარი სნეულებისგან ეძლეოდათ განკურნება.
იმპერატორ დიოკლეტიანეს ჰყავდა ასული სახელად არტემია. ღვთის დაშვებით, იგი ეშმაკეულებაში ჩავარდა და ბოროტი სულისგან იტანჯებოდა. ამის გაგებისას დიოკლეტიანე ძლიერ შეწუხდა, ისე რომ იმ დღეს მწუხარების გამო საჭმელი არ უჭამია. როდესაც იგი თავისი ასულის ოთახში შევიდა, რომელიც იმ დროს ეშმაკეული იყო, ეშმაკმა ქალწულის პირით შეჰყვირა:
– მე არ გამოვალ აქედან, და ვერავინ განმდევნის მე, დიაკონ კირიაკეს გარდა.
მაშინ დიოკლეტიანემ ბრძანა დიაკონი კირიაკეს მოძებნა, და როცა ის ციხეში იპოვეს და იმპერატორთან მიიყვანეს ორ მეგობართან, ზმარაგდთან და ლარგიუსთან ერთად, იმპერატორმა მისი ვედრება დაიწყო, რათა შესულიყო მისი ქალიშვილის ოთახში და განეკურნა იგი. წმინდა კირიაკემ, მეფის ქალიშვილის ოთახში შესულმა, მას მტანჯველ არაწმინდა სულს ასეთი სიტყვებით მიმართა:
– უფლისა ჩვენისა იესო ქრისტეს სახელით გიბრძანებ: გამოდი ამ ქალწულიდან.
ბესმა კი მის ბაგეებით უპასუხა: – თუ გსურს, რომ მე გამოვიდე მისგან, მაშინ მიჩვენე სხვა სამყოფელი, რომელშიც შემეძლო შევსულიყავი.
– აჰა, ჩემი სხეული, – უპასუხა წმინდა კირიაკემ; – თუ შეგიძლია, შედი მასში!
– შენს სხეულში ვერ შევალ, – განაგრძო ბესმა, – რადგან ის ყოველმხრივ დახურულია და დაბეჭდილი.
მაშინ წმინდა კირიაკემ უთხრა მას: – ჩვენი ჯვარცმული უფლის იესო ქრისტეს სახელით გამოდი ამ ქალწულიდან, რათა ის იყოს წმინდა ჭურჭელი სულიწმიდის სამსახურისთვის.
არაწმინდა სულმა მაშინვე დაიყვირა და თქვა: – ჰოი, კირიაკ! თუ აქედან გამაძევებ, მე ისე მოვაწყობ, რომ სპარსეთში გაგიშვებენ3708.
ამ სიტყვებით არაწმინდა სული გამოვიდა. ქალწულმა არტემიამ კი, ეშმაკის ტანჯვისგან გათავისუფლებულმა, წმინდანს უთხრა: – გფიცავ ღმერთს, რომელსაც შენ აღიარებ: მომნათლე მე, რადგან შორს ვხედავ უფალს, რომელსაც შენ ქადაგებ.
იქვე იდგა არტემიას დედა, იმპერატრიცა სირენა, რომელიც ორმაგი სიხარულით ხარობდა: როგორც თავისი ქალიშვილის განკურნების გამო, ისე ქრისტეს ძალის გამოვლინების გამო (რადგან ის საიდუმლო ქრისტიანი იყო).
წყლის მომზადების შემდეგ, მეორე დღეს მონათლეს ქალწული არტემია მამის, ძისა და სულიწმიდის სახელით, მეფე დიოკლეტიანესგან საიდუმლოდ.
იმ დროიდან წმინდა კირიაკემ მოიპოვა იმპერატორ დიოკლეტიანეს კეთილგანწყობა, რომელმაც მას და მის მეგობრებს, ზმარაგდსა და ლარგიუსს, თავისუფლება მიანიჭა და აჩუქა მას თავისი თერმების მახლობლად სახლი რომში, მშვიდი ცხოვრების დაპირებით.
ამასობაში იმპერატრიცა სირენა თავის ქალიშვილს ასწავლიდა, მთელი გულით ჰყვარებოდა ქრისტე და უცვლელად შეესრულებინა მისი კანონი.
ცოტა ხნის შემდეგ დიოკლეტიანესთან სპარსეთის მეფისგან მოვიდა წერილი; ამ წერილში სპარსეთის მეფე დიოკლეტიანეს სთხოვდა, გაეგზავნა მასთან დიაკონი კირიაკე, რადგან მისი ქალიშვილი ეშმაკეული იყო, თანაც ბესი მისი ბაგეებით ყვიროდა და ამბობდა: – ვერავინ გამაძევებს მე, გარდა რომაელი დიაკონ კირიაკესი.
მაშინ იმპერატორმა უთხრა თავის მეუღლეს, იმპერატრიცა სირენას, რომ მას დაეძახა კირიაკე და ეთხოვა მისთვის, გამგზავრებულიყო სპარსეთში ეშმაკეულ მეფის ასულთან.
როდესაც წმინდა კირიაკე იმპერატრიცასთან გამოიძახეს და სპარსეთიდან მოსული წერილის შესახებ შეიტყო, თქვა: – ჩემი უფლის, იესო ქრისტეს სახელით, უყოყმანოდ წავალ!
კირიაკე იმპერატრიცამ ყველაფრით უზრუნველყო, რის შემდეგაც ის სპარსეთში გაემგზავრა თავის მეგობრებთან, – ზმარაგდთან და ლარგიუსთან ერთად.
როდესაც ის სპარსეთში ჩავიდა და ეშმაკეულ მეფის ასულთან მიიყვანეს, ეშმაკმა მისი ბაგეებით დაიყვირა: – რა, კირიაკ, განა მე არ გაიძულე აქ მოსვლა, როგორც ამას წინათ გეუბნებოდი?
– მე მოვედი აქ, – უპასუხა კირიაკემ, – ჩემი მეუფის, უფალ იესო ქრისტეს შემწეობით, რათა აქედანაც განგდევნო შენ. ამიტომ, არაწმინდაო სულო, გიბრძანებ უფალ იესო ქრისტეს სახელით: გამოდი ამ ქალწულიდან და აღარასოდეს დაბრუნდე მასში.
– მაგრამ შენ, კირიაკ, დაღლილი ხარ და გზის შემდეგ, პირველ რიგში, დასვენება გჭირდება, – თქვა ბესმა.
– ყოვლის მომწყობი ღმერთის დახმარებით დაღლილობას არ ვგრძნობ, – უპასუხა კირიაკემ.
– მაგრამ აჰა, მე, – განაგრძო ბესმა, – რაც მინდოდა, ის გავაკეთე: გპირდებოდი, რომ სპარსეთში მოგიყვანდი, და შენც მოხვედი.
– შენ, უძლურო და საწყალობელო, ვერ შეძლებ იმას, რაც მოგინდება; შენ მხოლოდ იმის გაკეთება შეგიძლია, რასაც ჩვენი შემოქმედი დაუშვებს.
მაშინ ბესმა დაიწყო ქალწულის ტანჯვა. წმინდა კირიაკემ კი, პირქვე დავარდნილმა მიწაზე, ცრემლებით დაიწყო ლოცვა ღმერთისადმი. ამასობაში ბესი წმინდანს მიმართავდა:
– თუ აქედან გამაძევებ, მაშინ მიჩვენე სამყოფელი, რომელშიც შემეძლო შევსულიყავი.
უპასუხა წმინდანმა: – ჰოი, უგუნურო! ღვთის არც ერთ ქმნილებაში ვერ იპოვი შენს თავს სამყოფელს, რადგან ჩემი უფლის, იესო ქრისტეს უძლეველი და ყოვლისშემძლე ძალა ყველგან განგდევნის შენ.
მაშინ ეშმაკი დაუყოვნებლივ გამოვიდა ქალწულიდან და, გაქცევისას, ყვირილით ავსებდა ჰაერს და ამბობდა: – ჰოი, რა საშინელია ჩემთვის იმის სახელი, ვინც მე განმაძევებს!
ამ დროიდან მოყოლებული, ქალწული გამოჯანმრთელდა. მისი სახელი იყო იოვია. მან ირწმუნა ქრისტე და მიიღო წმინდა ნათლობა. ქრისტე ირწმუნა და მოინათლა სამეფო კარის მრავალი წევრი, სულ დაახლოებით ოთხასი ადამიანი. სპარსეთის მეფემ მრავალი ძღვენი შესთავაზა წმინდა კვირიაკეს. მაგრამ მან არაფერი აიღო, მხოლოდ პურითა და წყლით კმაყოფილდებოდა. სპარსეთში ორმოცდახუთი დღის გატარების შემდეგ, ის წავიდა იქიდან, სპარსეთის მეფისგან რომაელ იმპერატორთან დაბრუნდა სამადლობელი წერილით, რომელიც დიოკლეტიანემ პატივით მიიღო. იმპერატრიცა სირენა და მისი ქალიშვილი არტემია დიდად ხარობდნენ კვირიაკეს დაბრუნებით.
ამის შემდეგ ცოტა ხნის შემდეგ დიოკლეტიანე რომიდან აღმოსავლეთით გაემართა, ხოლო მაქსიმიანე ჰერკულესი მედიოლანში3709, სადაც ორივემ დატოვა თავისი იმპერატორული ღირსება. მაშინ (სხვა მაქსიმიანე), ზედმეტსახელად გალერიუსი, რომელიც დიოკლეტიანემ იშვილა, შემდეგ კი თავისი ქალიშვილიც მიათხოვა – არტემიას უფროსი და, ვალერია – რომში ჩავიდა და დაიწყო ქრისტიანთა დევნა და ხოცვა. სხვებთან ერთად წმინდა დიაკონი კვირიაკე აიყვანა – რადგან მასზე განრისხებული იყო არტემიას გამო, რომელიც კვირიაკემ ქრისტიანულ სარწმუნოებაზე მოაქცია – და ის თავის მეგობრებთან, სმარაგდთან და ლარგიუსთან ერთად საპყრობილეში ჩასვა; ამასთან, მტანჯველმა ბრძანა, რომ კვირიაკე გაშიშვლებული და რკინის ბორკილებით შებორკილი ეტარებინათ თან ყველა იმ ადგილას, სადაც ის მიდიოდა. ამას ის აკეთებდა სხვა ქრისტიანების დასაშინებლად.
ერთხელ, როდესაც მტანჯველი ერთ ქალაქში მიდიოდა, მას შეხვდა წმინდა პაპი მარკელი, რომელმაც ხმამაღლა უთხრა: „რისთვის კლავ ღვთის მსახურებს, რომლებიც შენი სამეფოსთვის ლოცულობენ!“ მაშინ მტანჯველმა, განრისხებულმა, ბრძანა, უწყალოდ ეცემათ წმინდანი ჯოხებით და ის ცხოველებზე ზედამხედველის თანამდებობაზე დანიშნა. ამრიგად, წმინდა პაპი მარკელი მიუჩინეს ცხოველების გამოსაკვებად და მცველები აკვირდებოდნენ, რომ ის გულმოდგინედ ასრულებდა თავის მოვალეობებს. წმინდა კვირიაკე კი თავის მეგობრებთან ერთად იმპერატორმა თავის ნაცვალ კარპასიუსს გადასცა სიტყვებით: „დაარწმუნე ეს მოგვები, რომლებიც ხალხს ქრისტიანობისკენ მიაქცევენ, შესწირონ მსხვერპლი; აიძულე ისინი, გააკეთონ ეს, თუნდაც წამებით.“
კარპასიუსმა, აიყვანა წმინდანი და მასთან მყოფი ქრისტიანები, საპყრობილეში ჩასვა, შემდეგ კი, ტელურის ტაძარში თავის სამსჯავროზე დაბრძანებულმა, დაკითხვაზე გამოიძახა წმინდა მოწამეები – დიაკონი კვირიაკე, მისი მეგობრები, სმარაგდი და ლარგიუსი, და მათთან ერთად მეოთხე პატიმარი, სახელად კრისკენტიუსი, რომელიც ასევე საპყრობილეში იყო ჩასმული ქრისტეს სახელის აღიარებისთვის. კარპასიუსმა ქრისტიანებს ასეთი სიტყვებით მიმართა: „რატომ არ უსმენთ იმპერატორის ბრძანებას და არ სწირავთ მსხვერპლს ჩვენს უკვდავ ღმერთებს?“ კვირიაკემ და მისმა მეგობრებმა უპასუხეს: „ჩვენ საკუთარ თავს ვწირავთ მარად ცოცხალ ღმერთს და ჩვენს უფალ იესო ქრისტეს.“ „შენმა სიბერემ, – უთხრა კარპასიუსმა კვირიაკეს, – გაგითეთრა თმები; მაგრამ ახლა მე შენს სიბერეს ახალგაზრდობად ვაქცევ.“ ამ სიტყვებით მან ბრძანა, გაედნოთ ფისი და დაესხათ წმინდანის თავზე. წმინდანი კი შეჰღაღადებდა: „დიდება შენდა, უფალო, რომ ღირს გვყოფ ჩვენ, შენს მონებს, შევიდეთ შენი ზეციური სასუფევლის კარიბჭეში!“ კრისკენტიანეს კი მტანჯველმა უბრძანა, შიშველი დაეკიდათ სამარცხვინო ბოძზე, ეცემათ თოკებითა და ჯოხებით, ეკაწრათ რკინის კლანჭებით და დაეწვათ ცეცხლით. ასეთ წამებაში წმინდა კრისკენტიანმა სული დალია, მთელი დროის განმავლობაში ღმერთს მადლობას სწირავდა.
შემდეგ მტანჯველმა ბრძანა, აეღოთ მისი სხეული და დაუსაფლავებლად ძაღლებისთვის მიეგდოთ, ხოლო დანარჩენი წმინდა მოწამეები ისევ საპყრობილეში ჩასვა. მაგრამ ხსენებულმა პრესვიტერმა იოანემ, ღამით მისულმა და მოწამის სხეული ფარულად აიღო, ის სხვა მოწამეებთან ერთად დაკრძალა.
ამის შემდეგ ოთხი დღის გასვლის შემდეგ მტანჯველმა, დაკითხვაზე გამოიძახა მხოლოდ კვირიაკე, ჰკითხა მას: „რისთვის გინდა შენი სიბერის დღეები ჯოჯოხეთში სასტიკი წამებით ჩაიტანო? შესწირე მსხვერპლი ღმერთებს და ცოცხალი დარჩები.“ „მე, – უპასუხა წმინდანმა, – დიდად მსურს, რომ ჩემი ღმერთი ქრისტესთვის ვიტანჯო; თქვენს ღმერთებს კი მსხვერპლი შესწიროს მათ, ვინც არ იცნო ჭეშმარიტი ღმერთი, თავისი შემოქმედი.“ კარპასიუსმა განრისხებულმა ბრძანა, წმინდანი შიშველი დაეკიდათ სამარცხვინო ბოძზე და ისევე ეწამებინათ, როგორც წმინდა კრისკენტიუსი, ურტყამდნენ თოკებითა და ჯოხებით, აკაწრავდნენ ფრჩხილებით, წვავდნენ ცეცხლით.
ამასობაში ქრისტეს მოწამე, ყოველივე ამას მამაცურად იტანდა და ღაღადებდა:
– შემიწყალე მე ცოდვილი, უფალო ჩემო იესო ქრისტე! დიდება შენდა, ძეო ღვთისაო!
კარპასიუსი დარწმუნდა, რომ ვერავითარი წამებით ვერ აიძულებდა კირიაკეს მსხვერპლის შეწირვას, ბრძანა წამების შეწყვეტა; შემდეგ აცნობა იმპერატორს ყოველივე, რაც კირიაკესა და დანარჩენ მოწამეებს ეხებოდა. იმპერატორმა კი ბრძანა სიკვდილით დაესაჯათ კირიაკე და ყველა, ვინც მასთან ერთად საპყრობილეში იმყოფებოდა.
იმავე საპყრობილეში, სადაც წმინდა კირიაკე თავის მეგობრებთან ერთად იმყოფებოდა, სულ ოცდაერთი ქრისტიანი იყო, ორივე სქესის. ისინი ყველა ქალაქგარეთ გაიყვანეს და წარმართებმა თავი მოჰკვეთეს წმინდა კირიაკეს, ზურმუხტსა და ლარგიუსთან ერთად. ამ ადგილას ღამით მივიდა პრესვიტერი იოანე ზოგიერთ ქრისტიანთან ერთად; აიღო წმინდა მოწამეთა სხეულები და დაკრძალა ისინი იმავე ადგილას, სადაც სხვა მოწამეთა სხეულები იყო დაკრძალული.
ამავე დროს ეწამა და მოკლულ იქნა ქრისტეს სახელის აღიარებისთვის დიოკლეტიანეს ასული, ნეტარი დედოფალი არტემია, რომელიც იმ დროს რომში იმყოფებოდა. იგი სიკვდილით დასაჯეს იმავე უღმრთო მტანჯველის, მაქსიმიანეს ბრძანებით. საწყალმა არ დაინდო საკუთარი სისხლი და ხორციც კი, ვინაიდან არტემია იყო მისი მეუღლის, ვალერიას, ღვიძლი და, და ის დიოკლეტიანეს მიერ ნაშვილები მაქსიმიანეს დად ეკუთვნოდა.
წმინდა კირიაკესა და მასთან ერთად საპყრობილეში მყოფი სხვა ქრისტიანების სიკვდილით დასჯის შემდეგ, ზემოხსენებულმა კარპასიუსმა იმპერატორს გამოართვა კირიაკეს სახლი, რომელიც დიოკლეტიანეს აბანოებთან ახლოს მდებარეობდა; ეს სახლი კირიაკეს დიოკლეტიანემ აჩუქა. ამ სახლში შესულმა კარპასიუსმა მასში იხილა ულამაზესი წყარო, მოწყობილი წმინდა კირიაკეს მიერ და კურთხეული პაპ მარკელუსის მიერ; ამ წყაროში ინათლებოდნენ მრავალი წარმართი, რომლებიც ქრისტიანობაზე მოქცეულან. ქრისტიანების დასაცინად და შესარცხვენად კარპასიუსმა ის სახლი საზოგადოებრივ აბანოდ და სამრუშოდ აქცია და ხშირად თავადაც იქ ბანაობდა, ან უკეთ რომ ვთქვათ, ბინძურდებოდა, რადგან აქ თავის მეგობრებთან ერთად ნადიმობდა და ის და მისი თანამზრახველები თავს საძაგელი ხორციელი ცოდვებით შეურაცხყოფდნენ.
ერთხელ მან ბრძანა, მოეწყოთ იქ თავისთვის ნადიმი და მოვიდა აქ თავის ცხრამეტი მეგობრის თანხლებით საჭმელად, სასმელად, საბანად და სამრუშოდ. და აი, იმ დროს, როდესაც ისინი თავიანთ საძაგლობებს ეძლეოდნენ, უეცრად დაეცნენ ყველა მკვდრები, უხილავი ღვთაებრივი ძალით განგმირულნი. ყველა ირგვლივ მცხოვრები დიდი შიშით მოიცვა ამან და ის სახლი ლურსმნებით დახურეს, რადგან არავინ ბედავდა მასში შესვლას.
ამასობაში უღმრთო იმპერატორი მაქსიმიანე გალერიუსი რომიდან აღმოსავლეთით გაემართა; იმპერატორის ტახტი, რომელიც იმ დროს კონსტანტინეს ეკუთვნოდა 337 წლამდე (იხ. მისი ცხოვრება 21 მაისს). ამავე დროს რომაელი კლირიკოსები, ღამით შეიკრიბნენ, გაემართნენ იმ ეზოსკენ, სადაც წმინდა მარკელიუსი პირუტყვის გამოსაკვებად იყო მიჩენილი და იქიდან გამოიყვანეს თავიანთი მთავარეპისკოპოსი.
მტაცებლური გზით რომის ტახტზე ასვლის შემდეგ, მაქსენტიუსმა, ისევე როგორც მისმა წინამორბედებმა, დაიწყო ქრისტიანების დევნა.
ამ დროს რომში ცხოვრობდა ორი ქალი, დიდგვაროვანი სენატორული გვარიდან, სახელად პრისცილა და ლუკინა. ორივე ქვრივი იყო და უფალ იესო ქრისტეს ერთგული მხევლები, რომელსაც დიდი გულმოდგინებით ემსახურებოდნენ. ამ ორ ქალს მრავალი ქონება ჰქონდა, რითაც წმინდანებს ყველა მათ საჭიროებაში ეხმარებოდნენ.
მათ თავიანთ მამულებში მოაწყვეს ძალიან კარგი სამარხები წმინდა მოწამეთა სხეულების დასაკრძალად, ვინაიდან ურიცხვი ქრისტიანი მაშინ ქრისტეს სახელის აღიარებისთვის სიკვდილით ისჯებოდა. პრისცილამ მოაწყო სამარხი ქალაქიდან სამი პოპრიშის მანძილზე, სალარიის გზაზე, ხოლო ლუკინამ – შვიდი პოპრიშის მანძილზე, ოსტიის გზაზე. ისინი ღამღამობით საიდუმლოდ აგროვებდნენ მოწამეთა სხეულებს, რომლებსაც წარმართები ძაღლებს, მხეცებსა და ფრინველებს ესროდნენ შესაჭმელად და პატივით კრძალავდნენ მათ თავიანთ სამარხებში. და აი, როდესაც წმინდა მარკელიუსი გამოიყვანეს მისმა კლირიკოსებმა ეზოდან, სადაც ის ცხოველებს კვებავდა, გაემართა ნეტარ ლუკინასთან ერთად იმ ადგილისკენ, სადაც წმინდა მოწამე კირიაკეს, ზურმუხტსა და ლარგიუსს თავი მოკვეთეს; ამოთხარა მიწიდან მათი წმინდა ნაწილები და სუფთა სუდარებითა და ნელსაცხებლებით შეხვეული, მიიტანეს ლუკინას კუთვნილ სამარხში და პატივით დაასვენეს ისინი ქვის სარკოფაგებში.
ამ დროს ნეტარმა ლუკინამ რომაულ ეკლესიას მრავალი თავისი ქონება შესწირა; ხოლო თავისი მშვენიერი სახლი, რომელიც რომის ქალაქის ცენტრში მდებარეობდა, შესწირა მორწმუნეებს, რათა ეკლესიად გადაექციათ იგი. პაპმა აკურთხა ეს სახლი დადგენილი საეკლესიო წესისამებრ და აღასრულებდა მასში ლიტურგიებს, უსისხლო მსხვერპლს სწირავდა ღმერთს, დღედაღამ ადიდებდა ღმერთს. და ამგვარად, ლუკინას სახლი იქცა ღვთის სახლად და საკათედრო ეკლესიად რომში.
ეს ცნობილი გახდა უღმერთო იმპერატორისთვის. მან, ლუკინაზე განრისხებულმა, გადაწყვიტა მისი ქალაქიდან სამარცხვინოდ, როგორც დიდებული ცოდვილის, განდევნა, ხოლო მთელი მისი ქონება ძარცვისთვის განკარგა. ის ცდილობდა პაპი მარკელიც თავისი უღმერთობისკენ მოექცია, მაგრამ ამაში სრულიად ვერ მიაღწია წარმატებას. როდესაც გაიგო, რომ წმინდა მარკელი თავის წინამორბედ მაქსიმიანეს მიერ პირუტყვის მოვლის სამუშაოზე იყო განწირული, მან იგივე გადაწყვეტილება მიიღო წმინდანის მიმართ. სურდა შეერცხვენია არა მხოლოდ პაპი, არამედ ეკლესიაც, ლუკინას მშვენიერი სახლი, რომელიც ეკლესიისთვის იყო ნაკურთხი, პირუტყვის სადგომად აქცია და ბრძანა იქ მრავალი პირუტყვის შენახვა. წმინდა პაპ მარკელს კი დაუდგინა, რომ მთელი თავისი სიცოცხლის განმავლობაში, სიკვდილამდე, დარაჯის მეთვალყურეობის ქვეშ, ამ სახლში პირუტყვს მოუვლიდა.
მაშ ასე, ეს უწმინდესი მწყემსი და ადამიანთა სულების წინამძღოლი ცხრა თვის განმავლობაში ასრულებდა პირუტყვის მოვლის სამუშაოს; ღვთის დიდებული მსახური, ტყვედჩავარდნილი მონის მსგავსად, უღმერთო კერპთაყვანისმცემელთა მხრიდან დაცინვის საგანი იყო. ის მუდმივად შრომობდა, ისე რომ სრულიად არ ჰქონდა მოსვენება და სიმშვიდე და უდიდეს ნაკლოვანებას განიცდიდა ყველაზე აუცილებელში; მას არ ჰქონდა არც საკმარისი საკვები, არც ტანსაცმელი, რადგან მცველები არავის აძლევდნენ უფლებას მასთან მისულიყვნენ და რაიმე მიეტანათ მისთვის. მისი სამოსი სხეულზე მხოლოდ ერთი ეკლიანი ძაძისგან შედგებოდა. ასეთი შრომის, ტანჯვის, აუცილებელში მოკლების, ასევე პირუტყვის სუნის გამო, წმინდა მარკელი დიდად დასუსტდა სხეულით, დასნეულდა და თავისი ტანჯული სული ღვთის ხელში ჩააბარა3711. ხოლო პრესვიტერმა იოანემ, ღამით აიღო მისი სხეული, წაიღო პრისკილას სამარხში და, მოუხმო კლირიკოსებს, აქ პატივით დაკრძალა იგი.
ასე დაასრულა სიცოცხლე უწმინდესმა რომაელმა პაპმა მარკელმა, თავდაპირველად ღვთისკენ, მოწამეობის გზით, გაგზავნა მრავალრიცხოვანი შვილები, ხოლო შემდეგ მათ უკან თვითონაც წავიდა, რათა წმინდა იერარქებთან ერთად წარმდგარიყო დიდი მღვდელმთავრის, ჩვენი უფლის იესო ქრისტეს ტახტის წინაშე.
წმინდა მოწამეები კვირიაკია, კალერია (იგივე ვალერია) და მარიამი
ქრისტეს მოწამეები კვირიაკია, კალერია (იგივე ვალერია) და მარიამი წარმოშობით პალესტინის ქალაქ კესარიიდან იყვნენ. ერთმა ქრისტიანმა ისინი ქრისტიანულ სარწმუნოებაში განამტკიცა, რის შემდეგაც განუდგნენ საძაგელ კერპთმსახურებას, ქრისტეს შეუდგნენ და მოინათლნენ.
შემდეგ ისინი ერთ ქოხში დასახლდნენ, დუმილით ლოცულობდნენ ღმერთს, რათა გაქარწყლებულიყო კერპთმსახურების ცთომილება, ქრისტეს სარწმუნოება კი მთელ მსოფლიოში გაბრწყინებულიყო და ამგვარად შეწყვეტილიყო ქრისტიანთა დევნა.
ასე მარხვაში და ლოცვაში მყოფნი, იმ ქვეყნის მმართველთან კერპთმსახურებმა დააბეზღეს და აიძულეს, ქრისტეს უარეყოთ და კერპებისთვის თაყვანი ეცათ.
მაგრამ მათ არაფრით არ დათანხმდნენ ამას. ამიტომ დაუნდობლად აწამეს ისინი სასტიკი ტანჯვით და იმ ტანჯვაში სულები ღვთის ხელს მიაბარეს.
წმინდა მარკელინე, რომის პაპი
პაპი მარკელინე ტახტზე ავიდა დიოკლეტიანესა და მაქსიმიანეს მმართველობის დროს, უწმიდესი პაპი კაის გარდაცვალების შემდეგ, ქრისტიანთა სასტიკი დევნის ჟამს, როდესაც ოცდაათი დღის განმავლობაში რომში, მრავალგვარი წამების შემდეგ, განადგურებულ იქნა ჩვიდმეტი ათასი ქრისტიანი, როგორც მამრობითი, ისე მდედრობითი სქესის. ამ დროს შეიპყრეს და დიოკლეტიანესთან დაკითხვაზე მიიყვანეს პაპი მარკელინეც. მაგრამ, სასტიკი წამების შეშინებულმა, მან საკმეველი აკმია კერპთა სამსხვერპლოზე და მსხვერპლი შესწირა ვესტასა და იზიდას. მისი დაჯილდოების სურვილით, იმპერატორმა ძვირფასი სამოსით შემოსა იგი და თავის მეგობრად უწოდა.
ამის შემდეგ, შინ დაბრუნებულმა მარკელინემ მწარედ იტირა და აქვითინდა, როგორც ოდესღაც მოციქული პეტრე, რომელმაც უარყო ქრისტე (მათე 26:75). მარკელინემ დაიწყო საკუთარი თავის მხილება და გაკიცხვა, რადგან, თუმცა მრავალი სხვა განამტკიცა სარწმუნოებაში და აღძრა მოწამეობრივი ღვაწლისკენ, თავად მაინც ყველაზე სამარცხვინო სახით განუდგა სარწმუნოებას. ამაზე ფიქრით, პაპი გამოუთქმელად წუხდა გულში.
იმ დროს, ქალაქ სინუესაში, კამპანიაში, მიმდინარეობდა ადგილობრივი საეკლესიო კრება, რომელზეც მრავალი ეპისკოპოსი და მღვდელი შეიკრიბა, სულ ას ოთხმოცი ადამიანი. ამ კრებაზე მარკელინეც ჩამოვიდა. ძაძებით შემოსილი, თავზე ფერფლმოყრილი, გულის შემუსვრილობით შევიდა იგი კრებაზე მამებთან და, მათ წინაშე, როგორც ბრალდებული, ყველას წინაშე ღიად აღიარა თავისი ცოდვა. მწარე ცრემლებით, იგი პატივცემულ მამებს საკუთარ თავზე განაჩენს სთხოვდა. მამებმა კი თქვეს:
– საკუთარი პირით განსაჯე თავი: შენი პირიდან გამოვიდა ცოდვა; შენივე პირით იყოს წარმოთქმული განაჩენიც. ჩვენ ვიცით, რომ წმინდა პეტრემაც შიშის გამო უარყო ქრისტე, მაგრამ, მწარედ გლოვის შემდეგ თავისი ცოდვა, კვლავ მოიპოვა წყალობა თავისი უფლისგან.
მაშინ მარკელინემ საკუთარ თავზე შემდეგი განაჩენი გამოიტანა:
– ვაღიარებ, რომ მოკლებული ვარ სამღვდელო ხარისხს, რომლის ღირსიც არ ვარ. ამისთვის, ჩემი სიკვდილის შემდეგ, ჩემი სხეული ჩვეულებრივად ნუ დაიმარხება, არამედ ძაღლებს მიეგდოს საჭმელად; წყეულიმც იყოს ის, ვინც გაბედავს მის დაკრძალვას.
შემდეგ, კრების სხდომების დასრულების შემდეგ, რომში დაბრუნებულმა მარკელინემ, დიოკლეტიანესგან მიღებული ძვირფასი სამოსი აიღო, ამ უკანასკნელთან მივიდა და მის წინაშე სამოსის დაგდებით, ამხილა იგი, დაგმო მისი ცრუ ღმერთები, ხოლო საკუთარ თავს მძიმე ცოდვილი უწოდა, თან მწარედ ტიროდა. რისხვით აღსავსე იმპერატორმა ის საწამებლად მისცა, შემდეგ კი სიკვდილი მიუსაჯა. და აი, ნეტარი მარკელინე სამ ქრისტიანთან – კლავდიუსთან, კირინესთან და ანტონინესთან ერთად ქალაქგარეთ წაიყვანეს თავის მოკვეთისთვის. მას უკან მიჰყვებოდა მღვდელი მარკელი, რომელიც მის შემდეგ პაპის ტახტს დაიკავებდა. მისი მიხმობით, ქრისტეს მოწამე მარკელინე ურჩევდა, რომ იგი მტკიცედ დარჩენილიყო სარწმუნოებაში. მან ასევე თქვა თავის სხეულთან დაკავშირებით, რომ არავის გაებედა მისი მიწაში დამარხვა, არამედ ძაღლებს მიეგდო საჭმელად:
– მე არ ვარ ღირსი, – ამბობდა იგი, – ადამიანური დაკრძალვისა, არ ვარ ღირსი, რომ მიწამ შემინახოს, რადგან უარვყავი ჩემი უფალი, ცისა და მიწის შემოქმედი!
როდესაც სიკვდილით დასჯის ადგილს მიაღწიეს, წმინდა მოწამე მარკელინემ გულმოდგინედ ილოცა უფალ ქრისტეს მიმართ, რომელიც მოინანიე ცოდვილებს იღებს, და მზადყოფნით მიუშვირა ქედი მოსაკვეთად და მოკვდა ქრისტესთვის, რომელიც თავიდან წამების შიშის გამო უარყო. მასთან ერთად თავი მოჰკვეთეს ხსენებულ სამ მამაკაცს, კლავდიუსს, კირინესა და ანტონინეს, და მათი სხეულები დაუმარხავად მიაგდეს გზის პირას. თუმცა, რამდენიმე დღის შემდეგ, მორწმუნეებმა ღამით აიღეს კლავდიუსის, კირინესა და ანტონინეს სხეულები – და დამარხეს ისინი; მარკელინეს სხეულის აღება და დაკრძალვა კი ვერავინ გაბედა, რადგან მან დაწყევლა, რომ მისი სხეული არ დაემარხათ; და ქრისტეს მოწამის პატიოსანი სხეული გზის პირას ეგდო ოცდათექვსმეტი დღის განმავლობაში.
ამ დროის გასვლის შემდეგ კი ახლად დადგენილ პაპ მარკელს გამოეცხადა წმინდა მოციქული პეტრე და უთხრა:
– რატომ არ მარხავ მარკელინეს სხეულს დღემდე?
– მე მეშინია მისი წყევლისა, – უპასუხა მარკელმა, – რადგან მან დაწყევლა, რომ მისი სხეული არ დაემარხათ.
– ნუთუ არ გახსოვს, – თქვა მოციქულმა, – რაც წერია: „ვინც თავს დაიმდაბლებს, ის ამაღლდება“ (ლუკა 18:14). მაშ, წადი და პატივით დამარხე მისი სხეული.
მაშინ პაპმა მარკელუსმა აიღო მოწამის წმიდა ნაწილები და დაასაფლავა ისინი პრისკილას სამარხში, სალარიის გზასთან.
ასე აღესრულა მღვდელმოწამე პაპი მარკელინუსი, დატოვა რა სინანულის მაგალითი მრავალთათვის, ვინც იმ დროს მსგავს ცოდვაში ვარდებოდა, რადგან მაშინ მრავალნი უარყოფდნენ ქრისტეს ტანჯვის შიშის გამო. ჩვენ კი ვადიდებთ გამოუთქმელ წყალობასა ღვთისასა ყოველთვის და უკუნითი უკუნისამდე. ამინ.