საქართველოს საპატრიარქო

წმინდა მოწამე ერმიას წამება

ქრისტიანთა დევნისას, რომელიც აღიძრა უკეთური რომის იმპერატორ ანტონინეს ზეობის დროს, ქრისტიანთა საწამებლად იმპერატორმა დანიშნა ვინმე დიდებული, სახელად სებასტიანი. კილიკიიდან კაბადოკიაში ჩასულმა მან კომანებში შეხვდა ვინმე მეომარს, სახელად ერმიას, ჭაღარა მოხუცს, ქრისტიანს, რომელსაც სწამდა ერთი ჭეშმარიტი ღმერთი და სათნო ცხოვრებას ეწეოდა. მთავარმა უთხრა ერმიას:

– მე გამომეგზავნა რომის იმპერატორ ანტონინეს ბრძანება, რომელიც უბრძანებს ყველა ქრისტიანს, მსხვერპლი შესწირონ რომის ღმერთებს; თუ კი ქრისტიანებს არ სურთ მსხვერპლის შეწირვა, მაშინ ისინი მრავალ სასტიკ სატანჯველს მიეცემიან. ამიტომ შენც, ერმია, შესწირე მსხვერპლი ღმერთებს: მაშინ შენ მეფის მეგობარი იქნები; დიდი პატივით დაგაჯილდოებენ. მომისმინე მე, წინააღმდეგ შემთხვევაში შენს სულსა და სხეულს ტანჯვას მივცემ.

ქრისტეს მოსაგრემ ერმიამ ამაზე უპასუხა:

– მე ვარ ზეციური და უკვდავი მეფის, ქრისტეს მეომარი, რომლის მეფობასაც არ ექნება დასასრული; ამიტომ არ შევასრულებ მოკვდავი და უკეთური მეფის ბრძანებას, რომლის ზეობაც ხანმოკლეა, მაშინ როცა ჩვენი უფლის იესო ქრისტეს მეფობა სამარადისოდ უცვლელი დარჩება; ყოველი, ვინც მას სწამს, მარადიულ სიცოცხლეს დაიმკვიდრებს. აჰა, მეც მწამს იგი. ადრე ფარულად ვემსახურებოდი მას, ახლა კი ცხადად ვემსახურები; ეშმაკი ვერ დამძლევს მე; შენ კი მხოლოდ ჩემს სხეულზე გაქვს ძალაუფლება, ისიც ღვთის დაშვებით; ჩემს სულზე კი არავის აქვს ძალაუფლება, გარდა ერთი ღმერთისა, რომელიც მომცემს მოთმინებას და დამიცავს უვნებლად უკუნისამდე.

მას შემდეგ, რაც სებასტიანმა წმინდა ერმიას მოუსმინა, მიუბრუნდა მას და უთხრა:

– შესწირე მსხვერპლი ღმერთებს, თუ გსურს ამ ცხოვრების სიხარულებით დატკბე.

მაგრამ წმინდანმა უპასუხა:

– რა სიხარული, რა ნეტარება და რა სიცოცხლე შეიძლება იყოს ჩემთვის, თუკი ჩემს შემოქმედს განვუდგები და ეშმაკებს ვეთაყვანები? ჭეშმარიტად, ეს სიხარული კი არა, მწუხარებაა; ეს ნეტარება კი არა, გლოვაა; ეს სიცოცხლე კი არა, მარადიული სიკვდილია.

მთავარმა თქვა:

– ვხედავ, რომ ძალიან ბრძენი ხარ.

წმინდანმა უპასუხა:

– მე ბრძენი ვარ ჩემი უფლის, ღმერთის მიერ, რომლისაც მწამს და რომელსაც მთელი გულმოდგინებით ვემსახურები; მისთვის მზად ვარ ვიტანჯო და სიხარულით დავთანხმდე სიკვდილს.

– შენი ჭაღარისა და გონების პატივისცემით, – თქვა მთავარმა, – მზად ვარ დაგინდო და შემიწყალო.

წმინდანმა უპასუხა:

– მე შენგან წყალობას არ ვეძებ, არამედ ღვთისგან ვეძებ წყალობას, რომელიც წმინდა სულით აბრძენებს თავის მსახურებს.

ამაზე მთავარმა თქვა:

– მაშ ასე, შენ სიკვდილს ანიჭებ უპირატესობას სიცოცხლეს?

– ეს სიკვდილი, – უპასუხა წმინდანმა, – სიკვდილი კი არა, მარადიული სიცოცხლეა, თუკი მოთმინებით გადავიტან შენს მიერ დანიშნულ ტანჯვას.

მაშინ მთავარმა ბრძანა, წმინდანისთვის სახე ქვებით დაემტვრიათ, პირში ეცემდნენ და სახიდან კანი გაეძრათ. და თქვა წმინდანმა:

– ვმადლობ ჩემს ღმერთს, რადგან მისი მადლი ჩემთან არის.

შემდეგ მთავარმა ჰკითხა მეომარს:

– რატომ არ იღებ შენს საზღაურს, როგორც იღებენ სხვა მეომრები?

– რადგან თქვენ უსამართლოდ ძარცვავთ უპოვარებს, – უპასუხა მოწამემ, – ამ მიზეზით არ ვიღებ თქვენს საზღაურს და არც ვიკვებები მათით, რადგან მაქვს სულიერი საზრდო, რომელსაც სულიწმინდა მანიჭებს, და რომლისგანაც არასოდეს მოშივდება.

მაშინ მთავარმა ბრძანა, გაეჩაღებინათ ღუმელი და მასში ჩაეგდოთ ქრისტეს მოწამე. სამი დღის შემდეგ გახსნეს ღუმელი, მაგრამ წმინდანი ცოცხალი და უვნებელი იპოვეს, რომელიც ადიდებდა ღმერთს, რადგან ცეცხლი არ შეხებოდა მის სხეულს.

ამის შემდეგ მთავარმა, მოუხმო გრძნეულს, უბრძანა მას, ერმიასთვის საწამლავი მიეცა. წმინდანმა კი, ღმერთს ილოცა, დალია მოწამლული სასმელი და არაფერი დაშავებია, ქრისტე უფლის სიტყვისამებრ, რომელმაც თქვა:

«თუ სასიკვდილოს რასმე დალევენ, არ ავნებს მათ» (მრკ. 16:18).

გრძნეულმა კიდევ უფრო საშიში საწამლავი მოამზადა და მოწამეს მისცა, უთხრა რა:

– თუ ამ შხამისგან ოდნავადაც არ დაზარალდები, მაშინ ჩემს გრძნეულებას დავტოვებ და ვიწამებ ჯვარცმულ ღმერთს, რომელსაც შენ ემსახურები.

წმინდა ერმიამ კი, დააგემოვნა ეს საწამლავი და ბოლომდე დალია, არაფერი დაშავებია, არამედ კვლავ ჯანმრთელი და უვნებელი დარჩა. მაშინ გრძნეულმა შესძახა:

– შენ მძლიე, ერმი! შენ გადამლახე და დამაჯობე, ქრისტეს მონავ! შენ იხსენი ჯოჯოხეთისაგან ჩემი წარწყმედილი სული და ღვთის მსახურებისკენ მიბიძგე. როგორც ძველი, რკინისგან გამოჭედილი ქანდაკება, გადაჭედვისას განახლდება; ისე განვახლდები სულით მეც, ცოდვებსა და უღმერთოებაში გაბერებული; განვახლდები ცოცხალი, მარად მყოფი ღმერთისკენ მიბრუნებით. ჰო, ღმერთო ზეციურო, ერთადერთო ჭეშმარიტო, რომელმაც შენი მონის, ერმისის მეშვეობით მიხსენი ეშმაკის საცდურისაგან და კერპთმსახურების სიბილწისგან! მიმიღე მე, ცოდვილი, შენსკენ მომქცეული, და შემიწყალე მე, შენს აღმსარებელი!

როდესაც ის ასე ღაღადებდა, მთავარი რისხვით აღივსო და მისი თავის მოკვეთა ბრძანა. და მოჰკვეთეს თავი იმ მოგვს, რომელმაც საკუთარი სისხლით მოინათლა; და მივიდა ახალი ქრისტიანი და მოწამე ქრისტე ღმერთთან, ვისთვისაც დადო მან თავისი სიცოცხლე.

წმინდა ერმისს კი მთავარმა უწყალოდ წამება უბრძანა, მისი სხეულიდან ძარღვების ამოღებით. ასე სასტიკად ნაწამებმა წმინდანმა თქვა:

– ტანჯვისგან არანაირ ტკივილს არ ვგრძნობ; რადგან, როგორც დანა, ძარღვის გაჭრით, უვარგის სისხლს გამოუშვებს და სხეულს ჯანმრთელობას ანიჭებს; ასევე მეც, ჩემი სხეულიდან ძარღვების ამოგლეჯას ვღებულობ რა, სულ უფრო და უფრო ვჯანმრთელდები ქრისტეს სარწმუნოებაში.

შემდეგ მტარვალმა ბრძანა, რომ წმინდანი მდუღარე ზეთით სავსე ქვაბში ჩაეგდოთ. მაგრამ ქვაბი მაშინვე გაცივდა, და მდუღარე ზეთი გრილ ნამად იქცა. ქრისტეს მოწამე კი ხმამაღლა ღაღადებდა:

– ტკივილს არ ვგრძნობ და შენს ბრძანებას არ შევასრულებ, მტარვალო! მე მხოლოდ ზეციერი მამის ნებას აღვასრულებ, ვისაც მე თვითონ უმწიკვლო მსხვერპლად შევწირავ ჩემს თავს, რადგან ის არის ჩვენი სულებისა და სხეულების მბრძანებელი.

სანამ წმინდანი ასე ლაპარაკობდა, მტარვალმა ბრძანა, რომ მის ხორხში მწარე ძმარი, ნაღველთან შერეული, ჩაესხათ. მოწამე კი ამბობდა:

– ეს სიმწარე ჩემთვის თაფლის ფიჭოს ტოლია ჩემი ღმერთის გულისთვის, ვისი სახელითაც მე ამას ყველაფერს ვითმენ.

შემდეგ მტარვალმა ბრძანა, რომ წმინდა ერმისს თვალები დაესობინათ. ამის გაგონებაზე წმინდანმა მტარვალს უთხრა:

– თუკი გჭირდება ჩემი ხორციელი თვალები, რომლებიც ამ სოფლის ამაოებას ხედავენ, – მაშინ წაიღე ისინი; მე მაქვს გულის თვალები, რომლებითაც ნათლად ვჭვრეტ ჭეშმარიტ ნათელს.

და დასცვივდა თვალები წმინდა მოწამეს.

შემდეგ წმინდანი თავდაყირა ჩამოკიდეს და სამი დღე ასეთ მდგომარეობაში ეკიდა, ისე რომ ბევრი სისხლი გამოვიდა მისი ნესტოებიდან. სამი დღის გასვლის შემდეგ, ზოგიერთი მივიდა წმინდანის სანახავად, ეგონათ, რომ ის უკვე გარდაიცვალა, მაგრამ ის ცოცხალი და ღმერთის განმადიდებელი იპოვეს, რასაც მეტად გაუკვირდათ. მაგრამ მათი ურწმუნოების გამო, მათი თვალები სიბნელით დაიფარა; ისინი დაბრმავდნენ და ღაღადი დაიწყეს:

– შეგვიწყალე ჩვენ, ჭეშმარიტი ღმერთის მონავ, რადგან სიბრმავით ვართ დაზარალებულნი!

წმინდანმა კი უთხრა მათ:

– მომიახლოვდით!

როდესაც ისინი მიუახლოვდნენ, მან, ხელები მათზე დადო და თქვა:

– ჩემი უფლის, იესო ქრისტეს სახელით თვალი აგეხილოთ.

და მაშინვე ყველას აეხილა თვალი და, დაბრუნებულებმა, ყოველივე მომხდარი მოუთხრეს.

მთავარი კი, კიდევ უფრო დიდ რისხვაში ჩავარდნილმა, ბრძანა, მოწამეს მთელი სხეულიდან კანი გაეძროთ. როდესაც მსახურები მტარვალის ბრძანებას ასრულებდნენ, წმინდანი ლანძღავდა მთავარს და საყვედურობდა მის საძაგელ ღმერთებს, რითაც მთავარი კიდევ უფრო დიდ რისხვაში ჩააგდო. ლომივით დაიყვირა რა, მან დანით მოკვეთა წმინდა მოწამის პატიოსანი თავი.

ასე დაასრულა თავისი ღვაწლი ქრისტეს მოწამემ, ერმიმ.

ქრისტიანებმა, ფარულად მისულებმა იმ ადგილას, აიღეს მისი პატიოსანი სხეული და დაკრძალეს კაპადოკიაში, ადგილას, რომელსაც კომანა ერქვა. აქ მრავალი სასწაული აღესრულებოდა მოწამის პატიოსანი ნაწილებისგან და მრავალგვარი განკურნება გაიცემოდა ქრისტეს, ჩვენი ღმერთის სადიდებლად, ვისაც მამასთან და სულიწმიდასთან ერთად ეგზავნება დიდება, პატივი და თაყვანისცემა, აწ და უკუნითი უკუნისამდე. ამინ.

---

წმინდა მოწამე ფილოსოფოსის მარტვილობა

ეს წმინდა ქრისტეს მოწამე ფილოსოფოსი წარმოშობით ალექსანდრიის მიდამოებიდან იყო. მის შესახებ, ისევე როგორც იმის შესახებ, თუ როგორ აღასრულა მან თავისი სამოწამეო ღვაწლი, დიდი ბერ-მონაზონი ანტონი გვამცნობს.

იყო ულამაზესი ბაღი, სავსე ყოველგვარი მრავალფეროვანი და სურნელოვანი მცენარეებით. ამ ბაღში სატანჯველად დადგეს მდიდრულად მორთული სარეცელი და მასზე დასაძინებლად ხელ-ფეხშეკრული დააწვინეს ეს წმინდა მოწამე ფილოსოფოსი. მასთან მისული მეძავი ქალისაგან მაცდური და უწმინდური სიტყვების გაგონებისას, მამაცმა მოწამემ თვალები დახუჭა, რათა არ ეყურებინა მისთვის, მაგრამ ქუთუთოებისა და ყურების დახურვა არ შეეძლო, რადგან შეკრული იყო და ამის გაკეთებას ვერ ახერხებდა. მაშინ მან ასე მოიქცა: კბილებით თავისი ენის კვნეტით და ამით თავისთვის ძლიერი ტკივილის მიყენებით, ტკივილისაგან არ ესმოდა, რას ჩააგონებდა მას უწმინდური ქალი, ხოლო რაკი ნესტოების დახურვის შესაძლებლობა არ ჰქონდა, თავისი სისხლიანი ენით ასველებდა უწმინდურ სარეცელს, მეტად დასვარა სისხლით თავისი სამოსელი და ამგვარად უვნებელი დარჩა ცდუნებისაგან. ასეთი ღვაწლი აღასრულა მამაცმა მოწამემ, მაგრამ არ დაემორჩილა მტანჯველს. ამის შემდეგ თავი მოჰკვეთეს და ის მარადჟამს ზეცაში ხარობს.