წმიდათა ცხოვრების სატესტო ვერსია წარმოადგენს მანქანურ თარგმანს, შესაძლოა შეიცავდეს გრამატიკულ შეცდომებს!
წმინდა მოწამე ისიდორეს მარტვილობა
იმპერატორ დეკიუსის მეფობის პირველ წელს, რომის იმპერიის ყველა ოლქსა და ქვეყანაში გამოვიდა სამეფო ბრძანება, რომელიც მოითხოვდა მეომრების აღწერასა და პოლკებში შეკრებას. ამასთან დაკავშირებით, სარდალ ნუმერიუსის ხომალდები კუნძულ ქიოსს მიადგნენ, რათა იქ სამხედრო სამსახურისთვის განკუთვნილი ყველა ყმაწვილი შეეკრიბათ.
ამ დროს კუნძულ ქიოსზე ცხოვრობდა წმინდა ისიდორე, ქალაქ ალექსანდრიიდან წარმოშობით, ძლიერი სხეულით და მამაცი სულით, სარწმუნოებით კი ქრისტიანი. იგი ღვთივსათნო ცხოვრებას ეწეოდა, ყოველთვის მარხვასა და კეთილ საქმეებში მოღვაწეობდა; იგი უცხო იყო ამსოფლიური ამაო საქმეებისა და უწმინდური სიამოვნებებისათვის; ასევე ერიდებოდა ელინთა უწმინდურ საქმეებსაც. ეს ისიდორე თავისი სიმამაცისა და მხედრული სულის გამო მეომართა რიგებში ჩაწერეს და ნუმერიუსის პოლკს მიაკუთვნეს.
მცირე ხანში იმპერატორისგან ახალი ბრძანება გამოვიდა, – ყველა ქრისტიანი ეიძულებინათ რომაელ ღმერთთა თაყვანისცემისკენ; ხოლო მათ, ვინც არ ეთაყვანებოდა, წამებით უნდა დაეძალებინათ: განსაკუთრებით მეომრებზე იყო დავალებული მეთვალყურეობა; თუ მათ შორის ქრისტიანი აღმოჩნდებოდა, უბრძანეს, ეიძულებინათ იგი კერპთაყვანისცემისა და მსხვერპლის შეწირვისკენ, ძველი რომაული ჩვეულებისამებრ.
ამ დროს, ერთმა ასისთავმა, სახელად იულიუსმა, სარდალ ნუმერიუსთან მისულმა, აუწყა მას, რომ ნეტარი ისიდორე ქრისტიანი იყო. სარდალმა მაშინვე ბრძანა წმინდანის მოყვანა. როდესაც წმინდანი ნუმერიანეს სამსჯავროს წინაშე წარდგა, მან ჰკითხა მას: – რა გქვია? – მე ისიდორე მქვია, – თქვა წმინდანმა.
სარდალმა თქვა: – შენ ხარ, ვინც ჩვენი იმპერატორის, დეკიუსის ბრძანებას არ ემორჩილები და ღმერთებს მსხვერპლის შეწირვა არ გსურს?
წმინდა ისიდორემ მიუგო: – ვინ არიან თქვენი ღმერთები, რომ მე, ქრისტიანმა, მათ მსხვერპლი შევწირო? განა ისინი ყრუ, ბრმა და არაფრისმგრძნობი კერპები არ არიან?
სარდალმა ამაზე თქვა: – ჰოი, ბოროტო და უღმრთო მგმობელო! ჭეშმარიტად, შენ დიდი წამებისა და სიკვდილით დასჯის ღირსი ხარ!
წმინდანმა თქვა: – ჭეშმარიტად, მე ღირსი ვარ, ჩემი ღმერთის სახელისთვის ვიტანჯო; მისი ყოვლადწმიდა სახელის გამო თანახმა ვარ, ყოველგვარი ტანჯვა და თვით სიკვდილიც კი მივიღო, რათა ჩემმა მეუფემ ღირს მყოს იმავე ხვედრისა, რომელიც ჩემამდე მისი წმიდა სახელისთვის ვნებულ წმიდა მოწამეებს ერგოთ. მაგრამ მე მწამს და მტკიცედ მაქვს იმედი, რომ ყველა, ვინც მას მიენდობა და მის წმიდა სახელს ესავს, არასოდეს მოკვდება, როგორც თავად თქვა ჩვენმა უფალმა იესო ქრისტემ: „ვისაც მე ვწამვარ“ (იოანე 6:47), „თუნდაც მოკვდეს, იცოცხლებს“ (იოანე 11:25).
– შეწირავ თუ არა, ისიდორე, – თქვა ნუმერიანემ, – ღმერთებს მსხვერპლს, თუ ცოცხლად დარჩენა გსურს?
წმინდანმა მიუგო: – თუნდაც მომკლა, ჩემს სულზე ძალაუფლება არ გაქვს. ამიტომ მტანჯე, როგორც გინდა, რადგან ჩემს შემწედ მყავს ჭეშმარიტი და ცოცხალი ღმერთი და უფალი იესო ქრისტე, რომელიც ახლაც ჩემთან არის და ჩემი სიკვდილის შემდეგაც ჩემთან იქნება, და მეც მასთან ვიქნები. მე არ შევწყვეტ მისი ყოვლადწმიდა სახელის აღიარებას, ვიდრე ჩემს სხეულში სიცოცხლის სული იქნება.
სარდალმა თქვა: – შენ ერთხელ მაინც შესწირე მსხვერპლი, სამეფო ბრძანებას დაემორჩილე, შემდეგ კი როგორც გინდა, ისე მოიქეცი.
მაგრამ წმინდანმა მიუგო: – ნუ გგონია, უღმრთოო, რომ შენი მზაკვრობით მომატყუებ. ის, ვინც ერთხელ უარყო ქრისტე და თავისი ღმერთი, განა შეიძლება მისი ერთგული მონა ეწოდოს? „უმცირესში არამტკიცე მრავალშიც არამტკიცეა“ (ლუკა 16:10), მაგრამ მე არ მივცემ თავს უფლებას, ჩემს აზრებშიც კი ვიფიქრო რაიმეზე, რაც უფლისთვის სათნო არ არის.
სარდალმა თქვა: – მე გირჩევ, ისიდორე, შენივე სარგებლობისთვის. მომისმინე. თუ არ მომისმენ, მაშინ საშინელ ტანჯვას მიგცემ და მანამ გაწამებ, სანამ ჩვენი ღმერთების სიდიადეს არ აღიარებ.
ამის შემდეგ სარდალმა თავის მეომრებს უბრძანა, წმინდანი გაეჭიმათ და ოთხ მეომარს უმოწყალოდ ეგვემათ.
როდესაც მტანჯველები წმინდანს სცემდნენ, ხალხიდან მის ირგვლივ მყოფებმა უთხრეს მას: – დაემორჩილე, ისიდორე, იმპერატორის ნებას, თუ არ გსურს შენი სიცოცხლე ტანჯვაში დაასრულო.
მაგრამ წმინდანმა მიუგო: – მე ვემორჩილები ჩემი ღმერთის, ზეციური მეფის ნებასა და ბრძანებას, რომელიც მარადის არსებობს. ამ ღმერთს ვაღიარებ და ვცემ თაყვანს; მე არ უარვყოფ მას და არც ის უარმყოფს მე განკითხვის დღეს.
ცემის შემდეგ მტანჯველი დიდხანს აცდენდა წმინდანს კერპთაყვანისმცემლობისკენ როგორც ალერსით, ისე მუქარით, მაგრამ სრულიად უშედეგოდ და მხოლოდ საყვედურებსა და ბრალდებებს ისმენდა მოწამისგან როგორც საკუთარი თავის, ისე თავისი ღმერთების მიმართ. ბოლოს, რისხვით აღსავსემ, თქვა: – მე ბრძანებას გავცემ, რომ შენი ბილწი ენა ნაწილებად დაჭრან. წმინდანმა უპასუხა: – თუნდაც ჩემი ენა დაჭრა, მაინც ვერ წაიღებ ქრისტეს სახელის აღიარებას ჩემი ბაგეებიდან.
მტანჯველის ბრძანებით წმინდანს ენა მოკვეთეს. მაგრამ წმინდანი, ენის მოკვეთის შემდეგაც საკმაოდ გარკვევით საუბრობდა, ადიდებდა ქრისტეს, ჭეშმარიტ ღმერთს. სარდალი კი შიშისგან მიწაზე დაეცა და მუნჯი გახდა. როდესაც ის მიწიდან წამოაყენეს, ვერც ერთი სიტყვის თქმა ვერ შეძლო და თავის აზრებს მხოლოდ ხელის ქნევით გამოხატავდა. შემდეგ, ქაღალდის მოთხოვნისას, დაწერა მასზე: – მე ვბრძანებ, მახვილით მოჰკვეთონ თავი ისიდორეს, რომელიც არ ემორჩილება სამეფო ბრძანებას.
როდესაც ეს სიტყვები წაუკითხეს მოწამეს, მან სიხარულით შესძახა: – გმადლობ შენ, უფალო იესო ქრისტე, იმისთვის, რომ არ მომაკელი შენი მადლი! გადიდებ შენ, ჩემო მეუფეო, ჩემო სიცოცხლევ, ჩემო სუნთქვავ! გაქებ შენ, უფალო, ჩემო ძალავ, ჩემი გონების ნათელო! განგადიდებ შენ, ვინც მომცა ენა, რომლითაც განუწყვეტლივ ვადიდებ შენს დიდებულებას!
ჯალათმა კი, მოწამე წაიყვანა თავის მოკვეთის ადგილას. წმინდა ისიდორე სიხარულითა და სისწრაფით მიდიოდა, როგორც კრავი თავის დასაკლავად. შემდეგ, ცისკენ ნათელი სახით და მოხარული თვალებით შეხედა, წმინდანმა თქვა: – წმინდაო მეუფეო! გადიდებ შენ იმისთვის, რომ შენი წყალობით ახლა მიმიღებ შენს სავანეებსა და განსასვენებელ ადგილებში. მივიდა რა იმ ადგილას, სადაც მოწამის თავის მოკვეთა უნდა მომხდარიყო, წმინდანმა ჯალათს ლოცვის ნებართვა სთხოვა. შემდეგ, საკმარისი დროის ლოცვის შემდეგ, მახვილის ქვეშ მოიდრიკა თავისი პატიოსანი თავი და ამგვარად მოიკვეთა თავი იესო ქრისტეს, ძე ღვთის სახელის აღიარებისთვის, რომელმაც ჯვარზე მოიდრიკა თავისი უწმინდესი თავი ჩვენთვის, ცოდვილთათვის.
თავის მოკვეთის შემდეგ წმინდა მოწამის პატიოსანი სხეული მტანჯველებმა დამარხვის გარეშე დააგდეს, რათა ძაღლებსა და მხეცებს შეეჭამათ. მაგრამ წმინდანის მეგობრებიდან ერთმა, სახელად ამონი, საიდუმლო ქრისტიანმა, აიღო წმინდა მოწამის სხეული, სხვა ერთგულ ძმებთან ერთად ამოთხარა საფლავი და ისიდორეს პატიოსანი სხეული მიწაში ჩაასვენა, როგორც რაღაც ძვირფასი საუნჯე. ამ ქრისტიანმა თავად გამოავლინა თავი ისიდორეს გმირული ღვაწლის მიმბაძველად; ჰელესპონტის სრუტეში ცურვისას, მან კიზიკოსში მიიღო მოწამეობრივი გვირგვინი.
წმინდა ისიდორეს პატიოსანი ნაწილები კი მოგვიანებით მიწიდან ამოიღო ერთმა ღვთისმოსავმა ქალმა, სახელად მიროპიამ, რომელიც აქ ქალაქ ეფესოდან ჩამოვიდა; მან პატიოსანი ნაწილები ძვირფასი ნელსაცხებლებით ცხო და სუფთა სუდარით შეფუთული, საპატიო ადგილას დაასვენა. როდესაც ქრისტიანთა დევნა შეწყდა, წმინდა მოწამე ისიდორეს პატივსაცემად აშენდა ეკლესია, რომელშიც ქრისტეს მოწამის წმინდა ნაწილებიდან უამრავი განკურნება ეძლეოდა ავადმყოფებს, ჩვენი ღმერთის, ქრისტეს სადიდებლად, რომელიც უკუნითი უკუნისამდე განდიდდება მამასთან, ძესთან და სულიწმიდასთან ერთად. ამინ.
ჩვენი ღირსი მამის სერაპიონ სინდონიტელის ცხოვრება
ეგვიპტეში ცხოვრობდა ერთი ბერი, სახელად სერაპიონი, რომელსაც „სინდონიტელს“ უწოდებდნენ, რადგან მისი სხეულის სიშიშვლეს მხოლოდ ერთი მოსასხამი ფარავდა. ყმაწვილობიდანვე ბერულ ცხოვრებას ეწეოდა; არავითარი ქონება არ ჰქონდა, არც კელია ჰქონია; არ ჰქონდა თავშესაფარი და ცის ფრინველივით ცხოვრობდა. არასოდეს შესულა სახლში, რათა დასვენებულიყო ან საწოლზე განესვენა. მხოლოდ ერთი პატარა მოსასხამი ეცვა და სულ ერთი პატარა სახარება ჰქონდა; სერაპიონი დადიოდა ადგილიდან ადგილზე და ღამეს იქ ათევდა, სადაც ღამე დაუდგებოდა. მეორე დღეს, ძილისგან ადგომისას, იმავე ადგილას არ რჩებოდა, არამედ კვლავ აგრძელებდა თავის მოგზაურობას, როგორც უსხეულო, რის გამოც ბევრი მას „ვნებებისგან თავისუფალს“ უწოდებდა.
მრავალჯერ შეხვედრიან მას იმ სოფლის მახლობლად, სადაც შეჩერდებოდა. უნახავთ, როგორ იჯდა გზის პირას და ტიროდა, და ეკითხებოდნენ: – რაზე ტირი, ბერიკაცო? ის კი მიუგებდა მკითხველებს: – ჩემმა უფალმა თავისი სიმდიდრე მომანდო მე. მაგრამ მე დავკარგე ის, და აჰა, მას ჩემი დასჯა სურს.
ამას წმინდანი იგავურად ამბობდა, უფალს ღმერთს უწოდებდა, სიმდიდრეს – თავის სულს, რომელიც ღვთის ხატად იყო შექმნილი და ღვთის ძის სისხლით იყო გამოსყიდული.
ამგვარი პასუხის გამგონენი, ნათქვამის გაუგებრობის გამო, ფიქრობდნენ, რომ ბერი ოქროზე საუბრობდა; ამიტომაც უყრიდნენ მას, ვინც რას შეძლებდა – ზოგი პურს, ზოგი ბოსტნეულს, და ეუბნებოდნენ: – აიღე, ძმაო, ეს მაინც; იმ სიმდიდრეზე კი, რომელიც დაკარგე, ნუ წუხდები, რადგან ღმერთს შეუძლია დაგიბრუნოს იგი. ბერი კი პასუხობდა: – ამინ! ამინ!
როდესაც სერაპიონი ალექსანდრიაში ჩავიდა, შეხვდა ერთ სრულიად შიშველ გლახაკს, რომელიც სიცივისგან კანკალებდა. და დაიწყო ბერმა გულში ფიქრი: – როგორ შეიძლება, რომ მე, ვინც თავს მმარხველად და ქრისტეს მცნებების ერთგულ შემსრულებლად მივიჩნევ, ტანსაცმელს ვატარებ, ეს გლახაკი კი, რომლის სახეშიც თვით ქრისტეა, სიცივით იტანჯება? როგორ არ შევიბრალო ის! ჭეშმარიტად, თუ მე არ დავფარავ მის სიშიშვლეს და სიცივით სიკვდილს დავუშვებ, განკითხვის დღეს მკვლელად განვიკითხები.
შემდეგ, მოსასხამი გაიხადა, სერაპიონმა გლახაკს მისცა, თვითონ კი შიშველი დაჯდა იმ ადგილის ახლოს, მკერდზე მხოლოდ წმინდა სახარება ეკავა, რომელსაც არასოდეს შორდებოდა.
შემთხვევით, აქ გაიარა ვიღაცამ, ვინც ბერს იცნობდა. სერაპიონის შიშვლად დანახვისას, გამვლელმა ჰკითხა მას: – მამა სერაპიონ! ვინ გაშიშვლა შენი სხეული? სერაპიონმა კი, წმინდა სახარებაზე მიუთითა და უპასუხა: – აი, ამან გამიხსნა ჩემი სიშიშვლე.
შემდეგ ნეტარი შეხვდა ერთ ადამიანს, რომელიც ვალის გამო საპყრობილეში მიჰყავდათ. მისი შეცოდების გამო, მაგრამ არაფერი რომ არ ჰქონდა მისაცემად, ღირსმა გაყიდა სახარება, რომელიც თან დაჰქონდა, და მიღებული ფული მისცა, რითაც იმ ადამიანის ვალი გადაიხადა. შემდეგ სერაპიონი მივიდა ქოხში, რომელშიც ზოგჯერ იმყოფებოდა. ღირსის მოწაფემ, შიშვლად დანახვისას, ჰკითხა: – სად არის შენი მოსასხამი, პატიოსანო მამაო? ბერმა მიუგო: – მე ის იქ გავგზავნე, სადაც მის სანაცვლოდ მრავალჯერ უკეთესს ვიპოვით. მოწაფემ კვლავ ჰკითხა: – პატარა სახარება სად არის? ბერმა უპასუხა: – შვილო, ის (სახარება) ყოველდღე მეუბნებოდა: „გაყიდე შენი ქონება და დაურიგე გლახაკებს“ (მათე 19:21), რათა განკითხვის დღეს შეიძინო იგი. მე დავუჯერე მას და ისე მოვიქეცი, როგორც მირჩევდა. მე გავყიდე ის და მიღებული ფული მივეცი გაჭირვებულს, რათა ღვთისგან, ჩვენი უფლის იესო ქრისტესგან მადლი მომეპოვებინა იმისთვის, რომ მისი წმინდა სახარება დავიჯერე.
გარკვეული დროის შემდეგ ერთ-ერთმა ნაცნობმა ღირსს ძველი, გაცვეთილი მოსასხამი მისცა, რათა სხეულის სიშიშვლე დაეფარა.
ეს უპოვარი ბერი ერთხელ საბერძნეთში ჩავიდა და ათენში სამი დღე დაჰყო; მას ძალიან უნდოდა ჭამა, მაგრამ ვერავისგან ვერ მიიღო პურის ნაჭერი, რადგან არავინ არაფერი მისცა, პურის საყიდელი კი არაფერი ჰქონდა. ქრისტეს სიტყვების აღსრულებით, მას არასოდეს დაჰქონდა თან არც მონეტები, არც ფულის ჩანთა, არც ტანსაცმელი (მათე 10:9–10), გარდა მხოლოდ გაცვეთილი მოსასხამისა, რომლითაც სიშიშვლეს იფარავდა. ათენში ყოფნის მეოთხე დღეს სერაპიონს ძალიან მოშივდა. ქალაქის შემაღლებულ ადგილას დადგა, ტირილი და ხმამაღლა ძახილი დაიწყო: – ათენელო კაცებო! დამეხმარეთ!
მასთან მივიდნენ ფილოსოფოსები და ქალაქის მესვეურნი და ჰკითხეს:
– საიდან მოდიხარ, ბერიკაცო? და რა მწუხარება გჭირს? მან კი უპასუხა: – წარმოშობით ეგვიპტელი ვარ. როდესაც ჩემი სამშობლოდან წამოვედი, მაშინვე სამ ვალში ჩავვარდი, კერძოდ: ორი მოვალე დამრჩა, რომლებსაც ჩემგან ასაღები არაფერი ჰქონდათ, მესამე მოვალე კი ამ დრომდეც არ მტოვებს, არამედ მტანჯავს და თავის ვალს მთხოვს.
ფილოსოფოსებმა კი ჰკითხეს: – ვინ არიან ეს შენი მოვალეები და ვინ გტანჯავს? გვითხარი და ჩვენ დაგეხმარებით. მაშინ ბერიკაცმა უთხრა მათ: – ყმაწვილობიდანვე მაწუხებდა ხორციელი ვნება, ვერცხლისმოყვარეობა და გაუმაძღრობის ვნება; ორისგან უკვე განვთავისუფლდი და ისინი აღარ მაწუხებენ, რადგან ხორციელ ვნებას აღარ ვგრძნობ; არც ქონება მაქვს და არც სიმდიდრე; საჭმლის წყურვილი კი არ მტოვებს: უკვე მეოთხე დღეა, რაც პირში არაფერი ჩამიდია; ამიტომ საჭმლის წყურვილი არ მტოვებს, მაწუხებს და თავის ჩვეულებრივ ვალს მთხოვს.
ზოგიერთმა ფილოსოფოსმა იფიქრა, რომ ის ატყუებდა მათ, და მისცეს მას ოქროს მონეტა, მაგრამ შორიდან ადევნებდნენ თვალს, თუ რას გააკეთებდა. ბერიკაცმა კი, აიღო მონეტა, სასწრაფოდ წავიდა მცხობელებთან და, მათ წინ მონეტა დადო, ერთი პური აიღო და იქიდან წავიდა, და იმ ქალაქში აღარ გამოჩენილა. მაშინ ფილოსოფოსები დარწმუნდნენ, რომ ეს ბერიკაცი მართლაც სათნო კაცი იყო. მივიდნენ მცხობელებთან, მისცეს მათ მონეტა ბერიკაცის მიერ ნაყიდი პურის ღირებულების შესაბამისად, ოქროს მონეტა კი თავისთვის აიღეს.
ნეტარი სერაპიონი, ლაკედემონიაში ჩასული, და როდესაც გაიგო, რომ ერთ-ერთი ადგილობრივი ქალაქის მმართველი იყო მანეელი, მაგრამ ამავე დროს სათნო ცხოვრებას ეწეოდა, – მივიდა მასთან და მონად მიჰყიდა თავი. ორი წლის შემდეგ, ღვთის მადლით, სერაპიონმა დაარწმუნა იგი, უარი ეთქვა ერესზე, ისე რომ ის შეუერთდა წმინდა მართლმადიდებელ ეკლესიას მთელი თავისი სახლით. მაშინ ყველამ შეიყვარა ბერიკაცი აქ არა როგორც ერთგული მონა, არამედ როგორც მშობლიური მამა, და დიდად პატივს სცემდნენ მას, უხაროდათ თავიანთი ხსნა ერესისგან, და ადიდებდნენ ღმერთს. ბერიკაცი კი, მას შემდეგ რაც იქ იცხოვრა იმდენი ხანი, რამდენიც საჭიროდ ჩათვალა იმ ადამიანების სულების გადასარჩენად, და უკან დაუბრუნა მათგან მიღებული ფული, წავიდა იქიდან, თავისი ჩვეულებისამებრ, მრავალი ქვეყნისა და ქალაქის შემოვლით.
ამ ბერიკაცზე ისიც მოგვითხრობენ, რომ ის, ჯერ კიდევ ყმაწვილი, თავი მიჰყიდა ერთ ბერძენ მსახიობს ოცი ვერცხლად და, ამ ფულის შენახვით, ცხოვრობდა იმ ბერძენთან მანამ, სანამ ის და მთელი მისი სახლი არ მოაქცია ქრისტე ღმერთთან. ეს კი იმიტომ მოხდა, რომ მსახიობი ხედავდა, როგორ ატარებდა მისი მონა მუდმივად ყველა დღეს მარხვაში, პურსა და წყალს მხოლოდ საღამოს ჭამდა და ისიც მცირე რაოდენობით, ღამღამობით კი ყოველთვის დგებოდა საწოლიდან და ცრემლებით ლოცულობდა ღმერთს; ამ ყველაფრის დანახვით მსახიობი შეძრწუნდა და, ირწმუნა ქრისტე, ჭეშმარიტი ღმერთი, მოინათლა, მის შემდეგ კი მოინათლა მისი ცოლიც და მთელი მისი სახლი. ამის შემდეგ იმ ბერძენმა უთხრა სერაპიონს: – წადი, ძმაო, რადგან ჩვენ გვსურს გაგათავისუფლოთ შენი მონობიდან, როგორც შენ გაგვათავისუფლე ჩვენ ეშმაკის მონობისგან.
მან კი უთხრა მათ: – რადგან ჩემმა ღმერთმა მოგანიჭათ ხსნა, გაგიმხელთ ჩემს საიდუმლოს: მე არ ვყოფილვარ მონა, არამედ თავისუფალი ეგვიპტელი; მაგრამ დავინახე რა, რომ ცდებოდით და განადგურებასთან ახლოს იყავით, შევიწყნარე თქვენი თავი და ამ მიზეზით თავი მივყიდე თქვენ მონობაში, რათა ღვთის შემწეობით ხსნის გზაზე დაგაყენებინეთ. მაგრამ რადგან ახლა უკვე ამ გზაზე ხართ დაყენებულნი, უკან დაიბრუნეთ თქვენი ვერცხლი; მე კი წავალ და სხვა ადამიანების ხსნაზე ვიზრუნებ.
მაგრამ მათ დიდხანს ევედრებოდნენ მას და ამბობდნენ: – ჩვენ მზად ვართ პატივი გცეთ, როგორც ჩვენს მამასა და ბატონს; ამიტომ იყავით ამიერიდან ჩვენი ბატონი, ჩვენ კი ვიქნებით თქვენი მონები. ოღონდ არ წახვიდეთ ჩვენგან! თუმცა ვერაფრით ვერ დაარწმუნეს ის, რომ დარჩენილიყო იმ ადგილას. გარდა ამისა, მათ არ სურდათ ბერიკაცისგან ვერცხლები აეღოთ და ეუბნებოდნენ: – პატივცემულო მამაო, დაარიგე ეს ღარიბებს; ჩვენთვის კი საკმარისია ისიც, რომ ხსნის გზაზე დაგვაყენე.
ღვთის კაცმა კი უპასუხა მათ: – თქვენ თვითონ შეგიძლიათ დაარიგოთ ის, რაც თქვენ გეკუთვნით; მე კი სხვის ვერცხლს არ შემიძლია ღარიბებს დავურიგო. მათ კი კვლავ დაუწყეს ვედრება, რომ ის თუნდაც ერთი წლის შემდეგ მაინც მოსულიყო მათთან. ამის შემდეგ ღირსი წავიდა იქიდან სხვა ქვეყანაში.
ერთხელ, შეხვდა რა გემს, რომელიც ალექსანდრიიდან რომში მიდიოდა, სერაპიონი მასზე ავიდა, რადგან რომში ჩასვლა სურდა. მეზღვაურებმა კი, ნაპირიდან გასვლის შემდეგ, ბერს არ ჰკითხეს, გადაიხადა თუ არა მან მგზავრობის შესაბამისი თანხა. ისინი ერთმანეთზე ფიქრობდნენ, რომ რომელიმეს მათგანს ჰქონდა აღებული ბერისგან ფული და ნივთები; მიუხედავად იმისა, რომ ხედავდნენ, მას ძალიან ღარიბული მოსასხამი ეცვა, მაინც ფიქრობდნენ, რომ მას მგზავრობის გადასახდელად ფული ექნებოდა.
როდესაც მეზღვაურები ნაპირიდან დაახლოებით ხუთასი სტადიით დაშორდნენ, საღამოს ჭამა დაიწყეს. ვერ ხედავდნენ რა, რომ ბერი ჭამდა, იფიქრეს, რომ ის იმ დღეს მარხულობდა. იგივე დაინახეს მეორე და მესამე დღესაც და ვერ ხვდებოდნენ, რატომ არ ჭამდა ბერი, იფიქრეს, რომ ის ზღვაზე გაცივდა და ზღვის ქარისგან იტანჯებოდა. დაინახეს რა, რომ ბერი არც მეოთხე და არც მეხუთე დღეს არ ჭამდა, ჰკითხეს მას:
– კაცო! რატომ არაფერს ჭამ?
მან კი უპასუხა მათ:
– იმიტომ არ ვჭამ, რომ არაფერი მაქვს საჭმელი.
ილაპარაკეს რა ერთმანეთში იმის შესახებ, თუ ვინ მიიღო იმ კაცის ნივთები გემზე, და გაიგეს რა, რომ მას მგზავრობის ფული არ გადაუხდია, მეზღვაურებმა დაიწყეს წუწუნი ღირსი მამის მიმართ, განრისხებულებმა თქვეს:
– რატომ ამოხვედი აქ, როცა თან არაფერი გაქვს? რას შეჭამ აქ? რით გადაგვიხდი მგზავრობის საფასურს?
ბერმა კი უპასუხა მათ:
– თან არაფერი მაქვს, გარდა ამ გაცვეთილი ძონძისა, როგორც ამას თქვენ თვითონაც ხედავთ. თუ არ გინდათ ჩემი წაყვანა, წამიყვანეთ უკან და ჩამომსვით იქ, საიდანაც ამიყვანეთ.
მეზღვაურებმა კი უთხრეს ბერს:
– ასი ოქროს მონეტაც რომ მოგვცე იმისთვის, რომ მხოლოდ შენს გამო უკან დავბრუნდეთ, მაინც არ დავთანხმდებოდით ამას, მით უმეტეს, რომ ახლა ჩვენთვის ხელსაყრელი ქარი ქრის.
და ნება დართეს ბერს გემზე დარჩენილიყო, ღვთის გულისათვის კვებავდნენ მას.
ღირსმა მამამ კი, რომში ჩასვლის შემდეგ, მოიარა ყველა იმ მოქალაქის სახლი, ვის შესახებაც სმენოდა, რომ ისინი კეთილმსახურ ცხოვრებას ეწეოდნენ. მათთან საუბრით, ის სულიერ სარგებელს იღებდა. ამის გამო ის მოგზაურობდა კიდეც, აგროვებდა სულიერ სიმდიდრეს, რათა ამით მარადიულ სიმშვიდეში ზეციური სიკეთეები ეყიდა თავისთვის. ეს სიკეთეები მან მიიღო ჩვენი უფლის, იესო ქრისტეს მადლით, ვისაც დიდება ეგებება უკუნითი უკუნისამდე. ამინ.
წმინდა მოწამე მაქსიმეს მარტვილობა
ქრისტეს წმინდა მოწამე მაქსიმე, გულში ღვთისადმი მოშურნეობით აღძრული, ერთხელ იხილა, რომ კერპთაყვანისმცემელნი არა მხოლოდ თავად ემსახურებოდნენ კერპებს, არამედ სხვებსაც უბიძგებდნენ ამისკენ და წარმართული ტაძრის წინაშე ქედის მოხრას აიძულებდნენ მათ. ამის შემდეგ იგი ლოცულობდა ღვთისადმი, რათა შეეწყვიტა ქრისტიანთა დევნა, და მრავალი ურწმუნო თავად მონათლა.
ერთხელ, როდესაც კერპთმსახურება აღესრულებოდა და ყველა წარმართი გულმოდგინედ იკრიბებოდა, რათა თავიანთ ღმერთებს მსხვერპლად შეეწირათ არა მხოლოდ ცხოველები, არამედ ადამიანებიც, წმინდა მოწამემ, ვერ აიტანა რა ასეთი სანახაობა, შევიდა კერპთმსახურთა შორის და საჯაროდ ამხილა ისინი, უწოდა რა მათ კერპებს ხისა და ქვისგან გაკეთებული უძლურნი, რომელთაც საკუთარი თავისთვისაც კი არ შეეძლოთ დახმარების გაწევა. მაშინ წარმართებმა შეიპყრეს იგი, თავდაპირველად სასტიკად სცემეს, შემდეგ კი ქვებით ჩაქოლეს. ასე აღესრულა წმინდა მოწამე.