წმიდათა ცხოვრების სატესტო ვერსია წარმოადგენს მანქანურ თარგმანს, შესაძლოა შეიცავდეს გრამატიკულ შეცდომებს!
წმიდა მოციქული ანდრია პირველწოდებული
წმ. ანდრიას, პეტრე მოციქულის ძმას, უფალმა იესო ქრისტემ პირველს მოუწოდა, ამიტომ მას ეწოდა პირველწოდებული. წმიდა ანდრიამ სიყრმიდანვე შეიყვარა უფალი და როცა ისრაელში ქუხილივით გაისმა წმიდა იოანე ნათლისმცემლის ხმა, ნეტარი მოციქული მისი უახლოესი მოწაფე გახდა. მაცხოვრის გამოჩენისას, წმიდა იოანემ ანდრიას და იოანე ღვთისმეტყველს მიმართა: „აჰა, ტარიგი ღმრთისაჲ“. ამ სიტყვებზე ორივენი თან გაჰყვნენ იესოს. შემდეგ კი ანდრია ძმასთან, პეტრესთან მივიდა, მესიის პოვნა ახარა, ისიც იესოსთან მიიყვანა და მას დაუმოწაფა. ქრისტეს დამოწაფებული ძმები კვლავ ჩვეულ საქმიანობას განაგრძობდნენ და თევზაობით ირჩენდნენ თავს. ერთხელ გალილეის ზღვის ნაპირას მიმავალმა მაცხოვარმა მოუწოდა მას: „მოვედით და შემომიდეგით მე და გყვნე თქვენ მესათხევლე კაცთა“. რის შემდეგაც ისინი განუყრელად თან ახლდნენ ძე ღვთისას და მისი სასწაულების, სიკვდილისა და მკვდრეთით აღდგომის მოწმეებიც გახდნენ. მაცხოვრის ამაღლების შემდეგ, „რაჟამს წილ იგდეს მოციქულთა“ საქადაგებლად, ღვთისმშობელს ივერიის მოქცევა ხვდა წილად, მაგრამ, რადგან მისი მიცვალების ჟამი მოახლოებული იყო, ძე ღვთისამ უბრძანა, იერუსალიმში დარჩენილიყო, საქართველოში კი ანდრია პირველწოდებული გაეგზავნა თავისი ხელთუქმნელი ხატით. ყოვლადწმიდა ქალწულმა მოუწოდა წმიდანს და ღვთის ნება აუწყა, შემდეგ ფიცარი მოითხოვა, „დაიბანა პირი და დაიდვა პირსა ზედა თვისსა“. ფიცარზე ღვთისმშობელი გამოისახა ყრმა იესოთი. ეს სიწმიდე ზეციურმა დედოფალმა ანდრიას გადასცა და დიდ ღვაწლს შემდგარი, აკურთხა. წმიდა ანდრიამ გაიარა საბერძნეთი, მცირე აზია, შემდეგ კი შავიზღვისპირეთს მიაშურა, „შევიდა ქუეყანასა ქართლისასა, რომელსა დიდაჭარა ეწოდების“.
სოფელ დიდაჭარაში დღემდეა შემონახული ტაძრის ნანგრევები, რომელიც, გადმოცემით, თავად წმიდა ანდრია პირველწოდებულს აუშენებია. ნეტარს მრავალი განსაცდელი დაატყდა თავს ურწმუნოთაგან, მაგრამ ღვთისა და პატიოსანი ხატის მეოხებით ყველაფერი მადლობით დაითმინა, „ვიდრემდის ყოველნივე მოაქცივნა და მოიყვანა სარწმუნოებად“. იმ ადგილას, სადაც მოციქულმა ღვთისმშობლის ხატი დაასვენა, „ფრიად შუენიერი და დიდი“ წყარო აღმოცენდა. ამ სასწაულმა მრავალ წარმართს გაუნათა გონება და შეუდგნენ ქრისტეს მაცხოვნებელ სწავლებას. მოციქულმა ახალმოქცეულთ დაუდგინა მღვდლები და დიაკვნები. „დაუდგინა წესი და საზღვარი სარწმუნოებისა“, აუგო ყოვლადწმიდა ღვთისმშობლის ტაძარი, სადაც ფიცარზე ზეციური დედოფლის ნაბოძები ხატიდან სასწაულებრივ გადასული ასლი დააბრძანა. ამის შემდეგ უფლის რჩეულმა გადაიარა ფერსათის მთა და აქ ჯვარი აღმართა (სწორედ ამის გამო ეწოდა ამ მთას „რკინის ჯვარი“). მოციქული შემდეგ სოფელ აწყურში მივიდა, რომელიც ადრე სოსანგეთად იწოდებოდა.
ამ დროს ამ მხარის გამგებელი იყო ქვრივი სამძივარი, რომელსაც ერთადერთი ვაჟი ჰყავდა. სწორედ ამ დროს მას შვილი მოჰკვდომოდა. ქვრივს შეატყობინეს, რომ იქ იყო ერთი ადამიანი, რომელიც უცნობ ღმერთზე ლოცულობდა. ამ ცნობამ მას გულში იმედი ჩაუსახა და მოციქული თავისთან იხმო. წმიდა ანდრიამ ქვრივი დედაკაცის ერთადერთი ძე მკვდრეთით აღადგინა. გახარებულმა ქალმა მადლობით ირწმუნა უფალი იესო ქრისტე, თავის შვილთან ერთად მოინათლა და სამცხის მთავრებს წერილი მისწერა, ამ ამბავს ატყობინებდა და ყველას თავისთან იხმობდა. „ვითარცა ესმა მესხთა ამბავი ესე საკვირველი, მსწრაფლ შეკრბეს ყოვლით კერძო და იქმნა სიმრავლე ერისა ფრიადი“. მოვიდნენ საკერპოს მსახურნიც. ხალხი ორად გაიყო; ნაწილი იძახდა, „ჯერ არს თაყუანის-ცემად, რომელმა ესე ვითარი სასწაული ა ღასრულა“, სხვები კი კვლავ ცრუ ღმერთების ერთგულნი რჩებოდნენ. ცილობა რომ ჩაეცხროთ, გადაწყვიტეს, საკერპოში ღვთისმშობლის ხატი შეებრძანებინათ, შემდეგ კი კარი დაეხშოთ.
მაცხოვრის მსასოებლებს - ქრისტეს მიმართ, კერპთმსახურებს კი - თავიანთი ღვთაებისადმი უნდა ელოცათ. დახშულ ტაძართან მცველები დააყენეს. დილით, როცა კარი გააღეს, ყველამ იხილა „კერპები ქუეყანად დათხეულნი და სახედ მტუერისა შემუსრვილნი, ხოლო ხატი ყოვლადწმიდისა ღმრთისმშობელისა ბრწყინვიდა, ვითარცა მზე, დიდებითა და პატივითა“. წმიდა ანდრიამ აწყურში მოაწყო ეკლესია და მცირე ეკვდერში ღვთისმშობლის ხელთუქმნელი ხატი დაასვენა, შემდეგ კი ახალმოქცეულ სამწყსოს განეშორა და გზა განაგრძო: იყო კლარჯეთში, არტაანკოლაში, პართეთში, სომხეთში, შემდეგ კი იერუსალიმში წავიდა. იერუსალიმთან ანდრია სვიმონ კანანელთან და მატათასთან ერთად ისევ საქართველოში დაბრუნდა. ისინი ქართლში შევიდნენ, განამტკიცეს ქრისტიანობა და „დაჰყვნენ დასავლეთით, განვლეს ტაოს კერძო ქვეყანა ვიდრე ჭოროხამდე“, იყვნენ სამეგრელოსა და სვანეთში. სვიმონი და ანდრია აფხაზეთში წავიდნენ „ხოლო დიდი ანდრეა სვიმონითურთ... შევიდეს ქუეყანასა აფხაზეთისასა და უქადაგეს სიტყუა იგი ღუთის-მეცნიერებისა და მრავალთა სიხარულით შეიწყნარეს ქადაგება იგი და მუნ დაუტევა ნეტარმან ანდრეა სვიმონ კანანელი სხვათა თანა მოწაფეთა და თავად ჯიქეთისა ქუეყანად ავიდა“.
ჯიქეთის მკვიდრმა მოსახლეობამ არა მარტო უარი განაცხადა მისი ქადაგების მიღებაზე, არამედ მოციქულის მოკვლაც კი გადაწყვიტა. მათი სიჯიუტე და უხეში გონება რომ დაინახა, მოციქულმა მიატოვა ისინი და წავიდა. წმიდა ანდრია მოციქული სკვითთა ქვეყანაში, დღევანდელ რუსეთშიც ყოფილა. მდინარე დნეპრს აჰყოლია იმ ადგილამდე, სადაც ამჟამად ქალაქი კიევი მდებარეობს. უკანასკნელი ქალაქი, სადაც მოციქულმა იქადაგა, პატრა (საბერძნეთი) იყო, წმიდანის ლოცვით ამ ქალაქში უამრავი ადამიანი მოექცა ქრისტეს სჯულზე, მაგრამ ქალაქის თავი ეგაეტი კვლავ ერთგული რჩებოდა ცრუ ღვთაებისა. უღმრთო ხელისუფალმა ბრძანა, ჯვარს ეცვათ უფლის რჩეული. წმიდანი სიხარულით შეხვდა განაჩენს და თავისით ავიდა ჯვარზე. ტანჯვა რომ გაეხანგრძლივებინა, ეგაეტმა ბრძანა, ძელზე კი არ მიელურსმნათ, არამედ დაეკიდათ ნეტარი. წმიდა მოციქული ორი დღე ქადაგებდა ირგვლივ შეკრებილთა წინაშე. ბოლოს, წმიდანის მადლმოსილი სიტყვებით შეძრულმა ხალხმა მოითხოვა, ჯვრიდან ჩამოეხსნათ იგი. უღმრთო ეგაეტმა განკარგულება გასცა, გაეთავისუფლებინათ წმიდანი, მაგრამ ანდრიამ მხურვალედ შესთხოვა უფალს, ჯვარზე აღსრულების ღირსი გაეხადა. მეომრები დიდხანს ამაოდ ცდილობდნენ მის ჩამოხსნას. წმიდანმა „აღიხილნა თუალნი ზეცად და მადლობა შესწირა უფალს და აკურთხნა მორწმუნენი იგი ჯუარსა დამოკიდებულმან“. და ასე, ღვთისადმი მადლობით აღესრულა წმიდანი. ქალაქის მმართველის ცოლმა მოციქულის ცხედარი ჯვრიდან ჩამოხსნა და პატივით მიაბარა მიწას. რამდენიმე საუკუნის შემდეგ კონსტანტინე დიდი ზეობისას წმიდა მოციქულის უხრწნელი ნაწილები პატივით დაასვენეს კონსტანტინეპოლში და წმიდა მოციქულთა ტაძარში დააბრძანეს ლუკა მახარებლისა და ტიმოთე მოციქულის ნაწილთა გვერდით.
ხშირად, ჩვენი ისტორიის ავბედითობის გამო, ჩვენი ეკლესიის სამოციქულო წარმომავლობა ეჭვქვეშ დგებოდა. ამის დასტურია წმიდა გიორგი მთაწმიდელის ცხოვრებაში აღწერილი ერთ-ერთი ეპიზოდი, სადაც წმიდა გიორგი ანტიოქიის პატრიარქის წინაშე შემდეგი სიტყვებით იცავდა საქართველოს ეკლესიის თვითმყოფადობას: „წმიდაო მეუფეო, შენ იტყვი, თავისა მის მოციქულთაჲსა პეტრეს საყდარზე ვზიო. ხოლო ჩუენ პირველწოდებულისა და ძმისა თვისისა მწოდებელისა ნაწილნი ვართ და სამწყსონი და მის მიერ მოქცეულნი და განათლებულნი. და ერთი წმიდათა ათორმეტთა მოციქულთაგანი - სვიმეონს ვიტყვი კანანელსა - ქუეყანასა ჩუენსა დამარხულ არს აფხაზეთს, რომელსა ნიკოფსი ეწოდების. ამათ წმიდათა მოციქულთა განათლებულნი ვართ. და ვინაჲთგან ერთი ღმერთი გვიცნობიეს, არღარა უარგვიყოფიეს. და არცა ოდეს წუალებისა მიმართ მიდრეკილ არს ნათესავი ჩუენი, და ყოველთა უარისმყოფელთა და მწუალებელთა შევაჩუენებთ და დავსწყევთ. ამას საფუძველსა ზედა მართლმადიდებლობისასა და მცნებათა და ქადაგებათა ზედა წმიდათა მათ მოციქულთასა მტკიცე ვართ“.
დუდიყვათსა და პაპათში (თანამედ. თურქეთი) 300 მხედარი, მღვდელნი და ყოველნი მართლმადიდებელნი ლაზნი ქრისტეს სარწმუნოებისთვის მუსულმანთაგან წამებულნი (XVII-XVIII)
ლაზეთი კოლხური წიაღის განუყოფელი ნაწილია. იგი საქართველოს სახელმწიფოებრიობის განმსაზღვრელი ერთ-ერთი მთავარი ძარღვი და ჩვენი კულტურის უძველესი კერაა. წმიდა ანდრია მოციქულმა, ღვთისმშობლის წილხვედრი, ქართველი ერის მოქცევა სწორედ აქედან დაიწყო. ბიზანტიის და ტრაპიზონის იმპერიის დაცემის შემდეგ (1453) ოსმალები მთელი სამი საუკუნის მანძილზე ცდილობდნენ აღმოეფხვრათ ლაზებში ქრისტიანობა და ეროვნული ცნობიერება. თავის მხრივ, რომმაც გააძლიერა ამ მხარეში მისიონერების მოღვაწეობა. ამ ორ ცეცხლს შუა მომწყვდეული ლაზები მტკიცედ იცავდნენ მართლმადიდებლობას, მაგრამ დროთა განმავლობაში ზოგმა კათოლიკებსა და მონოფიზიტებს „შეაფარეს“ თავი, რომელთა აბსოლუტურმა უმრავლესობამ შემდგომში მთლიანად დაკარგა სარწმუნოებრივ-ეროვნული ცნობიერება. ძალად გამუსულმანებულმა ქართველებმა შეინარჩუნეს ენა, ეროვნულ-კულტურული ტრადიციების ნაწილი, ხსოვნა მათი წინაპრების ქრისტიანობის შესახებ და საქართველოს სიყვარული.
სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის ილია II ლოცვა-კურთხევით საფუძველი ჩაეყარა თურქეთში მცხოვრებ ლაზებისა და საქართველოს სხვადასხვა კუთხის მკვიდრთა შორის შეხვედრებისა და ურთიერთობების ტრადიციას. ქრისტიანულ სარწმუნოებას დაუბრუნდნენ საქართველოში მცხოვრები ლაზები. მათ წარუდგინეს საქართველოს ეკლესიის წმინდა სინოდს მასალები XVII-XVIII სს-ში სარწმუნოებისა და საქართველოსთვის ათასობით ლაზის, მოწამეობრივი აღსასრულის შესახებ, რომელთა შორის განსაკუთრებით აღსანიშნავია 1600-1602 წლებში მომხდარი ორი მოვლენა: უსჯულოთა მიერ ლაზების ძალად გამუსულმანების წინააღმდეგ აჯანყებული, ერთ-ერთ მთაზე დაბანაკებული სამასი ლაზი მეომარი მტერმა შეიპყრო. ტყვეებს მტერმა ქრისტიანობის უარყოფის სანაცვლოდ თავისუფლება და სხვა მიწიერი პატივი აღუთქვა. ბრძოლებში სიმამაცითა და სიმხნევით განთქმულმა ლაზებმა უდიდესი სარწმუნოებრივი სიმტკიცე გამოიჩინეს. სამასივე მეომარს მოჰკვეთეს თავები და მდინარეში გადაყარეს, რის შემდეგ ამ ადგილს დუდუკვეთა (თავისკვეთა) უწოდეს. დუდიკვეთა ეწოდა მოწამეთა სისხლით შეღებილ მდინარესაც. ანალოგიურად აღესრულნენ მეორე მთაზე მდებარე მამათა მონასტერში მყოფი სასულიერო პირები. მათ მრავალფერი ტანჯვისა და წამების შემდეგ თავები მოჰკვეთეს. ამ მთას ხალხმა პაპათის (სამღვდელოთა) მთა უწოდა. საქართველოს სამოციქულო ეკლესიის 2003 წლის 18 სექტემბრის წმიდა სინოდის სხდომამ აღნიშნული მასალების საფუძველზე განაჩინა XVII-XVIII საუკუნეებში „პაპათისა“ და „დუდიკვათას“ გორაზე მოწყვეტილი მართლმადიდებელნი სასულიერო და საერო პირნი, ასევე ქრისტიანობისთვის წამებული ყოველი ლაზი შერაცხილ იქნან წმიდანად და ეწოდოთ მათ სარწმუნოებისა და საქართველოსთვის დუდიკვეთსა და პაპათში მოწყვეტილნი წმიდა ლაზი მოწამენი.
ცხრა წმიდა მოწამის ხსენება, კვიზიკში ვნებულთა
ქალაქი კვიზიკი მცირეაზიულ ოლქ მიზიაში, დარდანელის სრუტის ნაპირზე მდებარეობს, რომელიც აზიას ევროპისაგან გამოყოფს. ის ქალაქ ტროას გვერდით დგას, სადაც წმიდა მოციქული პავლე, წარმართთა მოძღვარი, ქადაგებდა და სწორედ მის მიერ იქნა ქრისტიანული წმიდა სარწმუნოებით განათლებული. თუმცა ეს ქალაქი ქრისტიანობის შუქით იყო განათლებული, თავდაპირველად მას არცთუ ბევრი ქრისტიანი ჰყავდა, წარმართთა მხრიდან ქრისტიანულ სარწმუნოებაზე დევნის გამო. როდესაც უკეთური რომის იმპერატორები, რომლებიც კონსტანტინე დიდის დრომდე მეფობდნენ, ყველა ქვეყანაში საზარელ ბრძანებებს აგზავნიდნენ – ქრისტეს სახელის ყოველ აღმსარებელს აიძულებდნენ კერპების თაყვანისცემას, და ამისთვის სასტიკ ჰეგემონებს გზავნიდნენ, რომელთაც ევალებოდათ სხვადასხვა მეთოდით სიკვდილით დაესაჯათ ყველა, ვინც სამეფო ბრძანებას არ დაემორჩილებოდა, – მაშინ მრავალი ქრისტიანი გაიქცა ქალაქიდან, მთებსა და უდაბნოებში იხეტებოდნენ; სხვა ქრისტიანები კი წარმართთა შორის ცხოვრობდნენ, მაგრამ მათგან თავიანთ სარწმუნოებას მალავდნენ; ისინი კი, ვისაც განსაკუთრებით მხურვალედ უყვარდათ თავიანთი ღმერთი და უფალი, იესო ქრისტე, აშკარად, ყველას გასაგონად აღიარებდნენ ქრისტეს სახელს წარმართთა შორის და ნებით მიდიოდნენ მრავალგვარ ტანჯვასა და სიკვდილზე ქრისტეს სახელისთვის. ამ უკანასკნელთა რიცხვს მიეკუთვნებიან დღეს მოხსენიებული ცხრა წმიდა მოწამე, მამაცი კაცები, წმიდა სარწმუნოებაში მტკიცენი, ვითარცა სიონის მთა, და ღვთისადმი მოშურნეობით ანთებულნი, ვითარცა ელია. მათი სახელები შემდეგია: თეოგნი, რუფ, ანტიპატრ, თეოსტიხ, არტემა, მაგნ, თეოდოტ, თავმასი და ფილიმონ.
ეს წმიდა მოწამეები სხვადასხვა ქალაქიდან იყვნენ. კვიზიკში ერთად შეკრებილნი, მათ, არ შეუშინდნენ რა არც საზარელ სამეფო ბრძანებებს, არც ტანჯვასა და სიკვდილს, ხმამაღლა ადიდებდნენ ქრისტეს, გაბედულად აღიარებდნენ რა, რომ ის არის ჭეშმარიტი ღმერთი, ყოველივეს შემოქმედი და ყოვლისმპყრობელი. ამასთან ერთად ისინი ამხელდნენ და გმობდნენ წარმართ-კერპთაყვანისმცემელთა უკეთურ მოძღვრებას, რომლებიც ღმერთის ნაცვლად ეშმაკებს სცემდნენ თაყვანს, ნაცვლად იმისა, რომ თაყვანი ეცათ ყოველივეს შემოქმედისთვის, თაყვანს სცემდნენ ქმნილებას, ცოცხალი ღმერთის ნაცვლად თაყვანს სცემდნენ უსულო კერპებს, ჭეშმარიტი ღმერთის ნაცვლად ცრუ ღმერთებს სცემდნენ პატივს, მოწყალე ღმერთისადმი სიყვარულის ნაცვლად, რომელიც ადამიანებს ყოველგვარ სიკეთეს ანიჭებს, მსხვერპლს სწირავდნენ სასტიკ ეშმაკებს – ადამიანთა მტანჯველებს. ამიტომაც ეს წმიდა მოწამეები ურწმუნოებით დაბრმავებულ წარმართებს მოუწოდებდნენ, დაეტოვებინათ თავიანთი ცთომილებები და შეეცნოთ ჭეშმარიტება, რათა, ქრისტიანული მოძღვრების შუქით განათლებულნი, ერწმუნათ ერთ ჭეშმარიტ, ზეცაში მყოფ ღმერთს, რომელსაც თავის ხელში უჭირავს მთელი სამყარო.
წმიდათა ამგვარი გაბედული ქადაგების შეტყობისთანავე, ეშმაკის უკეთურმა მსახურებმა უმოწყალოდ წაიყვანეს ისინი, როგორც მგლებმა ცხვრები, და შეკრულნი ქალაქის უფროსს დაკითხვაზე წარუდგინეს, თითქოსდა რაიმე ბოროტმოქმედნი ყოფილიყვნენ.
ქრისტეს წმიდა მხედრები მამაცურად წარდგნენ უკეთური მსაჯულის წინაშე. მათი გულები ღვთის სიყვარულის ცეცხლითა და მისი დიდებისადმი მოშურნეობით იყო ანთებული. მტანჯველის წინაშე წარმდგარნი, მათ შეიმოსეს ღვთის სრული საჭურველი, რათა მამაცურად დაპირისპირებოდნენ უკეთურ მსაჯულს, უპირველეს ყოვლისა კი თავად ბნელეთის მთავარს, რომლის წინააღმდეგაც ახლა იწყებდნენ ბრძოლას.
უკეთური მსაჯული მათ სხვადასხვა ტანჯვასა და წამებას აძლევდა; არაერთხელ ჩააგდო ისინი საპყრობილეში, შემდეგ კი კვლავ გამოიყვანა და ტანჯვაში აძლევდა, ითხოვდა რა, რომ უარყოთ ქრისტე და მსხვერპლი შეეწირათ კერპებისთვის. მაგრამ ქრისტეს მამაცი მხედრები არავითარ შემთხვევაში არ თანხმდებოდნენ უარი ეთქვათ ქრისტეზე, თავიანთ ღმერთსა და უფალზე; პირიქით, მათ დაიწყეს ლაპარაკი კერპთაყვანისმცემლობის ამაოებაზე და უკეთურებაში თავად მსაჯულიც ამხილეს. ამის გამო, მრავალი სხვადასხვა ტანჯვის შემდეგ, მათ თავები მოჰკვეთეს. იქვე, იმ ადგილას დაიკრძალა მათი სხეულებიც.
რამდენიმე წლის შემდეგ გამეფდა კონსტანტინე დიდი, რომელმაც, წმიდა ნათლობის მიღების შემდეგ, შეწყვიტა ქრისტიანთა დევნა. ქრისტიანული ღვთისმოსაობის შუქი ახლა ყველგან მოეფინა სამყაროს. მაშინ კვიზიკელმა ქრისტიანებმა მოწიწებით ამოიღეს მიწიდან წმიდა მოწამეთა სხეულები, რომლებიც უხრწნელი აღმოჩნდა, შემდეგ კი ახალ კუბოებში ჩაასვენეს, წმიდა მოწამეთა პატივსაცემად ააშენეს ტაძარი და მოწიწებით გადააბრძანეს მასში თავიანთი ძვირფასი საუნჯე.
ამ წმინდა ნაწილებისგან მრავალგვარი სასწაული და განკურნება აღესრულებოდა: ეშმაკები განიდევნებოდნენ, უძლურნი ჯანმრთელდებოდნენ, სიცხით დაავადებულები სრულიად იკურნებოდნენ თავიანთი სნეულებებისგან.
ასე, მაგალითად, ქალაქში ცნობილი ერთი კაცი, რომელიც ასციტით იყო დაავადებული, განიკურნა თავისი სნეულებისგან, როდესაც სარწმუნოებით შეეხო ლუსკუმას წმინდა ნაწილებით. ასევე, ყოველი, რა სნეულებითაც არ უნდა ყოფილიყო შეპყრობილი, ვინც სარწმუნოებით შეეხებოდა წმინდა მოწამეთა საფლავს, მაშინვე მიიღებდა განკურნებას.
ამის დანახვისას, მრავალი ურწმუნოთაგანი მოექცა ქრისტესკენ, ისე რომ მალე მთელმა იმ ქალაქმა ირწმუნა ქრისტე; კერპები და წარმართული ტაძრები იმსხვრეოდა, მათ მაგივრად კი ქრისტიანული ტაძრები აღიმართებოდა; კეთილმსახურება ყვაოდა ქალაქ კიზიკში, იქ განსვენებულ ცხრა წმინდა მოწამის ლოცვებით.
როდესაც კეთილმსახური მეფე კონსტანტინესა და მისი ვაჟის კონსტანციუსის სიკვდილის შემდეგ, რომლებიც საკმაოდ დიდხანს მეფობდნენ, გამეფდა უსჯულო იულიანე განდგომილი, მაშინ იმ ქალაქში მცხოვრებ ზოგიერთმა ელინმა-წარმართმა იმპერატორს მიმართა და ქრისტიანებზე დაასმინა, რომ მათ დაანგრიეს მათი ყველა ტაძარი და სამსხვერპლოები დაამტვრიეს.
ეს რომ მოისმინა, მეფემ, თუმცა ბრძანა წარმართული ტაძრებისა და კერპების აღდგენა, მაინც არ დაუშვა ქალაქში მცხოვრები ქრისტიანების რაიმე შევიწროება, რადგან ისინი ძალიან ბევრნი იყვნენ (რის გამოც ეშინოდა სახალხო მღელვარების). თუმცა ამ უსჯულო იმპერატორმა ბრძანა ქრისტიანი ეპისკოპოსი ელევსიოსის საპყრობილეში ჩაგდება. როდესაც ის სპარსელთა წინააღმდეგ ლაშქრობაში წავიდა და იქ დაიღუპა, ეპისკოპოსი ელევსიოსი გაათავისუფლეს, და კვლავ ქალაქ კიზიკში გაბრწყინდა ქრისტეს სარწმუნოების ნათელი; ის ქალაქი ძლიერდებოდა და მტკიცდებოდა, როგორც მტკიცე კედლით, იმ წმინდა მოწამეთა გულმოდგინე ღვთისადმი შუამდგომლობით. მათი ლოცვებით მივიღოთ ჩვენც განკურნება ჩვენი სნეულებებისგან, როგორც სულიერისაგან, ისე ხორციელისაგან, რათა ღირსნი გავხდეთ ჩვენი უფლის იესო ქრისტეს მადლისა და წყალობისა. ამინ.
ღირსი მამა ჩვენი მემნონ სასწაულმოქმედის ხსენება
ღირსმა მამამ ჩვენმა მემნონმა სიყრმიდანვე ღმერთს შეავედრა თავი და მის მსახურებას მიუძღვნა, და წმინდა სულის წმინდა სამყოფელი გახდა, რადგან მრავალი და მძიმე ღვაწლით თავისი ხორცი სულს დაუმორჩილა და სხეულებრივი ვნებები მოკლა. წმინდა მემნონი ბერების იღუმენად დაინიშნა. თავისი ანგელოზებრივი ცხოვრების გამო მან ღვთისაგან სასწაულთმოქმედების უხვი ნიჭი მიიღო, კურნავდა განუკურნებელ სნეულთ, მრავალ სხვა სასწაულსაც აღასრულებდა. მაგალითად, წმინდანის ლოცვით უწყლო ადგილას წყარო აღმოცენდა; ძალიან ხშირად იხსნიდა ძლიერი ზღვის ღელვისგან დატყვევებულ და უკვე დამხრჩვალ გემებს; განდევნიდა კალიებს, რომლებიც ურიცხვი რაოდენობით მოფრინავდნენ იმ მხარეში და ყოველგვარ ნაყოფსა და მწვანილს სპობდნენ; აღასრულებდა მრავალ სხვა დიდებულ სასწაულსაც, – რის გამოც მას „სასწაულთმოქმედი“ ეწოდა.
ამრიგად, მრავალი წლის განმავლობაში მმარხველობაში მოღვაწეობდა და ღვთის სათნო ცხოვრებით მას სათნოყო, მემნონი სიხარულით მიიცვალა უფლის მიმართ, რომელიც მთელი გულით უყვარდა.
არა მხოლოდ სიცოცხლეში, არამედ სიკვდილის შემდეგაც აღასრულებდა წმინდანი მრავალფეროვან სასწაულებს, ვინაიდან მისი საფლავიდან ეძლეოდათ კურნება სნეულთ, და მხოლოდ წმინდანის სახელის მოხმობით განიდევნებოდა კალიები და ირღვეოდა ყოველგვარი უწმინდური სულის მზაკვრობა. ასე განადიდა ღმერთმა თავისი სათნომყოფელი, რომელიც განდიდებულია თავის წმინდანებში უკუნითი უკუნისამდე. ამინ.
იმავე დღეს, წმინდა მოწამეთა დიოდორეს და დიაკონ როდოპიანეს ხსენება, რომლებმაც დიოკლეტიანეს დროს იწამეს კარიის აფროდისიას ქალაქში.