საქართველოს საპატრიარქო

წმინდა დიდმოწამე გიორგი გამარჯვებულის ვნება

რომის სამეფოს უღმერთო მმართველი, უღმრთო დიოკლეტიანე, კერპთაყვანისმცემლობის თავგამოდებული მიმდევარი და მფარველი იყო. ყველა ღმერთზე მეტად სცემდა პატივს აპოლონს, რომელიც მომავლის მჭვრეტელად ითვლებოდა. ვინაიდან მის უსულო კერპში მობინადრე ბოროტი სული მომავალს წინასწარმეტყველებდა, მაგრამ ეს წინასწარმეტყველებანი არასოდეს სრულდებოდა.

ერთხელ დიოკლეტიანემ აპოლონს რაღაცაზე ჰკითხა. ბოროტმა სულმა კი მიუგო მას: „ვერ შევძლებ ჭეშმარიტად ვიწინასწარმეტყველო მომავალი, რადგანაც მართალი ადამიანები მიშლიან ხელს, რის გამოც ტაძრებში ჯადოსნური სამფეხებიც ცრუობენ: მართალნი ანადგურებენ ჩვენს ძალას.“

დიოკლეტიანემ ქურუმებს ჰკითხა, ვინ იყვნენ ის მართალნი, რომელთა გამოც ღმერთ აპოლონს არ შეეძლო წინასწარმეტყველება. ქურუმებმა მიუგეს, რომ დედამიწაზე მართალნი ქრისტიანები იყვნენ. ეს რომ მოისმინა, დიოკლეტიანე ქრისტიანთა მიმართ რისხვითა და მძვინვარებით აღივსო და მათზე შეწყვეტილი დევნა განაახლა. მან თავისი მახვილი აღმართა მართალი, უდანაშაულო და უბიწო ღვთის ხალხზე და მათი სიკვდილით დასჯის ბრძანება თავისი სამეფოს ყველა ქვეყანაში გაგზავნა. და აჰა, საპყრობილეები მრუშთა, ყაჩაღთა და უვარგისთა ნაცვლად ჭეშმარიტი ღმერთის აღმსარებლებით გაივსო. ტანჯვის ჩვეული ხერხები არადამაკმაყოფილებლად მიიჩნიეს და გააუქმეს, და გამოიგონეს უსასტიკესი წამებები, რომლებითაც მრავალ ქრისტიანს აწამებდნენ ყოველდღიურად და ყველგან. ყველა მხრიდან, განსაკუთრებით კი აღმოსავლეთიდან, მეფეს მრავალი წერილობითი ცილისწამება მიუვიდა ქრისტიანთა წინააღმდეგ. ამ დასმენებში ნათქვამი იყო, რომ ადამიანები, რომლებიც არ ასრულებდნენ სამეფო ბრძანებებს და ქრისტიანებად იწოდებოდნენ, იმდენად მრავალნი იყვნენ, რომ საჭირო იყო ან მიეცათ მათთვის უფლება დარჩენილიყვნენ თავიანთ სარწმუნოებაში, ან მათ წინააღმდეგ ომით აღმდგარიყვნენ.

მაშინ მეფემ ნიკომიდიაში თავისი ანთიპატები და ჰეგემონები მოიწვია სათათბიროდ, შეკრიბა მთავრები, დიდებულები და მთელი თავისი სენატი და, გამოუცხადა რა მათ თავისი მძვინვარება ქრისტიანთა მიმართ, უბრძანა თითოეულს თავისი გონიერებისამებრ მიეცა რჩევა, როგორ მოქცეოდნენ წარმართობიდან განდგომილებს. საბჭოზე მყოფთა მრავალი სიტყვის შემდეგ მტარვალმა განაცხადა, რომ არაფერი იყო უფრო პატივსაცემი და სასარგებლო, ვიდრე ძველი მამა-პაპური ღმერთების თაყვანისცემა. როდესაც ყველანი დაეთანხმნენ მეფის ნათქვამს, მან განაგრძო: „თუკი ყველანი ასე ფიქრობთ და გულმოდგინედ გსურთ შესრულება, და თუ ჩემს სიყვარულს აფასებთ, მაშინ ეცადეთ ყველა ხერხით აღმოფხვრათ მთელ ჩვენს სამეფოში ქრისტიანული სარწმუნოება, რომელიც ჩვენს ღმერთებს ეწინააღმდეგება. რათა ეს უფრო წარმატებით აღასრულოთ, მე თვითონ დაგეხმარებით მთელი ჩემი ძალით.“ ყველამ შექებით მიიღო ეს მეფის სიტყვა. დიოკლეტიანე და სენატი ქრისტიანობის აღმოფხვრის თაობაზე კიდევ ორჯერ და სამჯერ შეიკრიბნენ სათათბიროდ. შემდეგ კი ხალხს ამცნეს გადაწყვეტილება, რათა იგი უცილობელ ბრძანებად ქცეულიყო.

იმ დროს რომაელთა ლაშქარში იყო ქრისტეს საკვირველი მხედარი, წმინდა გიორგი, წარმოშობით კაპადოკიიდან, ქრისტიანი მშობლების ძე, რომელიც მათ სიყრმიდანვე კეთილმსახურებაში აღზარდეს. ჯერ კიდევ ბავშვობაში დაობლდა, რადგან მამამისი ქრისტეს აღიარების გამო აწამეს და გარდაიცვალა. გიორგის დედა კი მასთან ერთად პალესტინაში გადასახლდა, რადგან იქ იყო მისი სამშობლო და მდიდარი სამფლობელოები.

როდესაც სრულწლოვანი გახდა, წმინდა გიორგი გამოირჩეოდა სახის სილამაზით, სიმამაცითა და სხეულის სიმტკიცით, რის გამოც იგი ცნობილ სამხედრო პოლკში ტრიბუნად დაინიშნა. ამ წოდებაში მან ბრძოლაში ისეთი სიმამაცე გამოიჩინა, რომ მეფე დიოკლეტიანემ, ჯერ კიდევ არ იცოდა რა მისი ქრისტიანობის შესახებ, იგი კომიტის და მხედართმთავრის წოდებით დააჯილდოვა. გიორგის დედა კი იმ დროისთვის უკვე გარდაცვლილიყო.

როდესაც დიოკლეტიანემ ქრისტიანთა მტანჯველურად განადგურება განიზრახა, წმინდა გიორგი მეფის კარზე მსახურობდა. პირველივე დღიდან, როგორც კი წმინდა გიორგი დარწმუნდა, რომ ეს უსამართლო განზრახვა არანაირად არ გაუქმდებოდა, და შეიტყო უღმერთოთა სისასტიკის შესახებ ქრისტიანთა მიმართ, მან გადაწყვიტა, რომ დადგა დრო, რომელიც მის სულს გადაარჩენდა. მაშინვე წმინდა გიორგიმ მთელი თავისი სიმდიდრე, ოქრო, ვერცხლი და ძვირფასი სამოსელი გლახაკებს დაურიგა, თავისთან მყოფ მონებს თავისუფლება მიანიჭა, ხოლო იმ მონების შესახებ, რომლებიც მის პალესტინის სამფლობელოებში იმყოფებოდნენ, განკარგულება გასცა, რომ ზოგიერთი მათგანი გათავისუფლებულიყო, ზოგი კი – უპოვართათვის გადაეცათ. მესამე დღეს, როდესაც უნდა გამართულიყო მეფისა და მისი მთავრების საბოლოო თათბირი უდანაშაულო ქრისტიანთა უკანონო მკვლელობის შესახებ, მამაცი ქრისტეს მეომარი წმინდა გიორგი, ყოველგვარი ადამიანური შიშის უარყოფითა და მხოლოდ ღვთის შიშით აღჭურვილი, ნათელი სახითა და მტკიცე გონებით გამოცხადდა იმ უღმერთო და უკანონო კრებულში და მიმართა მას ასეთი სიტყვით:

– ჰოი, მეფეო, მთავარნო და მრჩეველნო! თქვენ დადგენილნი ხართ კეთილი კანონებისა და მართალი სამართლის დასაცავად, თქვენ კი გააფთრებით აღმართავთ თქვენს რისხვას ქრისტიანთა წინააღმდეგ, ამტკიცებთ უკანონობას და გამოსცემთ მცდარ განკარგულებებს უდანაშაულო და არავისთვის ზიანის მიმყენებელი ადამიანების გასამართლების შესახებ. თქვენ დევნით და ტანჯავთ მათ, აიძულებთ თქვენს უგუნურ უღმერთოებას იმათაც კი, ვინც ღვთისმოსაობას შეეჩვია. მაგრამ არა, თქვენი კერპები ღმერთები არ არიან! ნუ მოტყუვდებით ამ სიცრუით. იესო ქრისტე – ერთადერთი ღმერთია, ერთადერთი უფალი მამა ღმერთის დიდებაში, რომლის მიერაც ყველაფერი შეიქმნა და ყველაფერი არსებობს მისი წმინდა სულით. ან თავად შეიცანით ჭეშმარიტება და ისწავლეთ ღვთისმოსაობა, ან ნუ აბნევთ თქვენი სიგიჟით მათ, ვინც ჭეშმარიტი ღვთისმოსაობა შეიცნო.

წმინდა გიორგის ასეთი სიტყვებითა და მისი მოულოდნელი თავხედობით გაოგნებულებმა, ყველამ მეფეს შეხედა, მოუთმენლად ელოდნენ, თუ რას უპასუხებდა ის წმინდანს. მეფე კი გაკვირვებისგან ვერ მოდიოდა გონს და, თითქოს ჭექა-ქუხილით ყრუდადცემული, მდუმარედ იჯდა და ბრაზს იკავებდა. ბოლოს მეფემ ნიშნით ანიშნა კრებაზე მყოფს, თავის მეგობარს, მაგნენციუსს, ანფიპატის ხარისხით, რათა მას ეპასუხა გიორგისთვის.

მაგნენციუსმა წმინდანი თავისთან მოიხმო და უთხრა:

– ვინ აღგძრა ასეთი თავხედობისა და დიდსიტყვაობისკენ?

– ჭეშმარიტებამ, – უპასუხა წმინდანმა.

– მაშ, რა ჭეშმარიტებაა ეს? – თქვა მაგნენციუსმა. გიორგიმ მიუგო:

ჭეშმარიტება – ეს თავად ქრისტეა, თქვენ მიერ დევნილი.

– მაშ, შენც ქრისტიანი ხარ? – იკითხა მაგნენციუსმა.

და უპასუხა წმინდა გიორგიმ:

– მე ქრისტეს, ჩემი ღმერთის, მონა ვარ, და, მასზე დაიმედებული, საკუთარი ნებით გამოვცხადდი თქვენ შორის, რათა ჭეშმარიტება მემოწმებინა.

წმინდანის ამ სიტყვებისგან მთელი კრებული აფორიაქდა, ყველა ალაპარაკდა, ერთი ერთს ამბობდა, მეორე – მეორეს, და ატყდა არეული ყვირილი და გოდება, როგორც ეს მრავალრიცხოვან ბრბოში ხდება ხოლმე.

მაშინ დიოკლეტიანემ ბრძანა სიჩუმის დამყარება და, წმინდანისკენ მიაპყრო რა თავისი მზერა, იცნო იგი და უთხრა:

– მე ადრეც მიკვირდა შენი დიდებულება, ჰოი, გიორგი! შენი გარეგნობა და შენი სიმამაცე ღირსეულად მივიჩნიე პატივისთვის და არა მცირე ხარისხით დაგაჯილდოვე. და დღეს, როდესაც საკუთარი თავისთვის საზიანო თავხედურ სიტყვებს ამბობ, მე, შენი გონებისა და სიმამაცის სიყვარულის გამო, როგორც მამა, გაძლევ რჩევას და გარიგებ, რათა არ დაკარგო სამხედრო დიდება და შენი ხარისხის პატივი და შენი ურჩობით არ გასწირო შენი სიყმაწვილის ყვავილი სატანჯველად. შესწირე ღმერთებს მსხვერპლი და მიიღებ ჩვენგან კიდევ უფრო მეტ პატივს.

წმინდა გიორგიმ მიუგო:

– ოჰ, ნეტა შენ თვითონ, მეფეო, ჩემით შეგეცნო ჭეშმარიტი ღმერთი და შეგეწირა მისთვის მის მიერ საყვარელი ქების მსხვერპლი! ის უკეთესი სამეფოთი დაგაჯილდოვებდა – უკვდავით, რადგან ის სამეფო, რომლითაც ახლა ტკბები – არამყარია, ამაოა და სწრაფად იღუპება, მასთან ერთად კი იღუპება მისი ხანმოკლე სიამოვნებებიც. და არანაირ სარგებელს არ იღებენ ისინი, ვინც მათით მოტყუებულნი არიან. არაფერი ამათგანი ვერ დაასუსტებს ჩემს ღვთისმოსაობას, და არანაირი ტანჯვა ვერ შეაშინებს ჩემს სულს და ვერ შეარყევს ჩემს გონებას.

წმინდა გიორგის ამ სიტყვებმა მეფე გააფთრებამდე მიიყვანა. არ დააცდევინა რა წმინდანს სიტყვის დასრულება, მეფემ თავის საჭურველთმტვირთველებს უბრძანა, გიორგი შუბებით განედევნათ კრებიდან და საპყრობილეში ჩაეგდოთ.

როდესაც მეომრებმა მეფის ბრძანების შესრულება დაიწყეს და უკვე ერთმა შუბმა წმინდანის სხეულს შეახო, მაშინვე მისი რკინა დარბილდა, როგორც ტყვია, და მოიღუნა. მოწამის ბაგენი კი ღვთის ქებით აივსო.

მოწამე საპყრობილეში შეიყვანეს, მეომრებმა ის მიწაზე პირაღმა დააწვინეს, ფეხები კუნძში ჩაუდეს და მკერდზე მძიმე ქვა დაადეს. ასე ბრძანა მტანჯველმა. წმიდა კი ყოველივეს მოთმინებით იტანდა და განუწყვეტლივ მადლობდა ღმერთს მეორე დღემდე.

როდესაც დღე გათენდა, მეფემ კვლავ მოუხმო მოწამეს განსაცდელად და, დაინახა რა გიორგი ქვის სიმძიმისგან დათრგუნული, ჰკითხა მას:

– მოინანიე, გიორგი, თუ კვლავ რჩები შენს ურჩობაში?

წმიდა გიორგი, მძიმე ქვით შევიწროებული, რომელიც მკერდზე ედო, ძლივს წარმოთქვა:

– ჰოი, მეფეო, ნუთუ ფიქრობ, რომ ასე დაუძლურდი, რომ ასეთი მცირე ტანჯვის შემდეგ ჩემს რწმენას უარვყოფ? უფრო შენ დაუძლურდები, როცა მტანჯავ, ვიდრე მე, შენგან ნატანჯი.

მაშინ დიოკლეტიანემ ბრძანა დიდი ბორბლის მოტანა, რომლის ქვეშაც მოთავსებული იყო დაფები, რკინის წვერებით დაჩხვლეტილი, ხმლების, დანებისა და წვეტების მსგავსი; ზოგიერთი მათგანი სწორი იყო, ზოგი კი მოღუნული, ანკესის მსგავსად. იმ ბორბალზე მეფემ ბრძანა შიშველი მოწამის მიბმა და, ბორბლის ტრიალით, მისი მთელი სხეული დაფებზე დამაგრებული რკინის წვერებით დაეჭრათ. წმიდა გიორგი, ნაწილებად დაჭრილი და ლერწამივით დაფშვნილი, მხნედ იტანდა თავის ტანჯვას. თავდაპირველად ის ხმამაღალი ხმით ლოცულობდა ღმერთს, შემდეგ კი ჩუმად, გულში, მადლობდა ღმერთს, არ გამოსცემდა არც ერთ კვნესას, არამედ იყო როგორც მძინარე ან უგრძნობელი.

წმიდა მკვდრად ჩათვალა რა, მეფემ სიხარულით შეაქო თავისი ღმერთები და გიორგის მიმართა ასეთი სიტყვებით:

– სად არის შენი ღმერთი, გიორგი; რატომ არ გიხსნა მან ასეთი ტანჯვისგან?

შემდეგ მან ბრძანა, გიორგი, როგორც უკვე გარდაცვლილი, ბორბლიდან გაეხსნათ, თვითონ კი აპოლონის ტაძარში წავიდა.

უეცრად დაბნელდა ჰაერი და გაისმა საშინელი ქუხილი, და მრავალმა გაიგონა ზემოდან ხმა:

– ნუ გეშინია, გიორგი, მე შენთან ვარ.

გამოჩნდა ნათება, დიდი და უჩვეულო, და უფლის ანგელოზი, მშვენიერი და ნათელსახოვანი ჭაბუკის სახით, შუქით განათებული, გამოჩნდა ბორბალთან მდგომარე და, მოწამეზე ხელი დაადო რა, თქვა:

– იხარებდე!

და არავის ეშინოდა ბორბალთან და მოწამესთან მიახლოება, სანამ ხილვა გრძელდებოდა. როდესაც კი ანგელოზი გაქრა, ბორბლიდან ჩამოვიდა თვით მოწამე, ანგელოზის მიერ ბორბლიდან გათავისუფლებული და მის მიერ ჭრილობებისგან განკურნებული. და გახდა წმიდა გიორგი უვნებელი სხეულით და მოუხმობდა უფალს.

ამ სასწაულის ხილვისას მეომრები დიდ საშინელებასა და გაუგებრობაში ჩავარდნენ და მომხდარი ამბავი მეფეს აუწყეს, რომელიც მაშინ კერპებისთვის უწმინდური მსახურების აღსრულებაზე იმყოფებოდა ტაძარში. მეომრებს წმიდა გიორგიც გაჰყვა და მეფის წინაშე წარდგა ტაძარში.

მეფეს თავიდან არ სჯეროდა, რომ მის წინაშე წმიდა გიორგი იყო, არამედ ეგონა, რომ ეს მასზე ვინმე მსგავსი იყო. მეფის გარემოცვა ყურადღებით უყურებდა გიორგის და დარწმუნდნენ, რომ ეს ნამდვილად ის იყო, თვით მოწამემაც ხმამაღალი ხმით აუწყა:

– მე ვარ გიორგი.

საშინელებამ და გაუგებრობამ დიდი ხნით შეკრა ყველას ბაგეები. ორი მამაკაცი კი, რომლებიც იქ იმყოფებოდნენ, ანატოლი და პროტოლეონი, პრეტორიული სანით პატივდებულნი, რომლებიც უკვე ადრე იყვნენ დამოძღვრილნი ქრისტიანულ სარწმუნოებაში, ამ საკვირველი სასწაულის ხილვისას, სრულად განმტკიცდნენ ქრისტეს აღიარებაში და შესძახეს:

– ერთია დიდი და ჭეშმარიტი ღმერთი, ქრისტიანთა ღმერთი!

მეფემ მაშინვე ბრძანა მათი შეპყრობა, დაკითხვის გარეშე ქალაქგარეთ გაყვანა და მახვილით თავის მოკვეთა.

დედოფალმა ალექსანდრამაც, რომელიც ასევე იმყოფებოდა ტაძარში, მოწამის სასწაულებრივი განკურნება იხილა რა და ანგელოზის გამოცხადება გაიგონა რა, შეიცნო ჭეშმარიტება. მაგრამ როდესაც მას სურდა გაბედულად ეღიარებინა ქრისტე, ეპარქოსმა შეაჩერა იგი და სანამ მეფე ამას გაიგებდა, ბრძანა მისი სასახლეში წაყვანა.

ბოროტმოქმედმა დიოკლეტიანემ კი, სიკეთის ქმნის უნარის არმქონემ, ბრძანა გიორგი ჩაეგდოთ ქვით მოპირკეთებულ თხრილში ჩაუქრობელი კირით და სამი დღით ამით დაეფარათ მოწამე.

თხრილისკენ მიმავალი წმიდა ასე ხმამაღლა ლოცულობდა უფალს:

– მწუხარეთა მაცხოვარო, დევნილთა თავშესაფარო, უიმედოთა იმედო, უფალო ღმერთო ჩემო! ისმინე შენი მონის ლოცვა, მომხედე და შემიწყალე მე. მიხსენი მტრის მზაკვრობისაგან და მომეცი, რომ ჩემი სიცოცხლის ბოლომდე დავიცვა შენი წმიდა სახელის აღიარება. ნუ მიმატოვებ, მეუფეო, ჩემი ცოდვების გამო, რათა არ თქვან ჩემმა მტრებმა: „სად არის მისი ღმერთი?“ აჩვენე შენი ძალა და განადიდე შენი სახელი ჩემში, შენს უღირს მონაში. მომივლინე ანგელოზი, ჩემი, უღირსის მფარველი, – შენ, ვინც ბაბილონის ღუმელი ნამად აქციე და შენი ყრმები უვნებლად დაიცავი (დანიელი 3), რამეთუ შენ კურთხეულ ხარ უკუნისამდე. ამინ.

ასე ილოცა და მთელი სხეული ჯვრის ნიშნით გადასახა, გიორგი ორმოში ჩავიდა, ხარობდა და აქებდა ღმერთს. წამებული შეკრეს და ბრძანებისამებრ, ორმოში ჩაუმქრალი კირით დაფარეს, შემდეგ მეფის მსახურები წავიდნენ.

მესამე დღეს მეფემ ბრძანა, რომ წამებულის ძვლები კირით სავსე ორმოდან ამოეღოთ, რადგან ფიქრობდა, რომ გიორგი იქ დაიწვა. როდესაც მსახურები მივიდნენ და კირი გადახვეწეს, იპოვეს წმიდანი, მოულოდნელად, უვნებელი, ცოცხალი, ჯანმრთელი და ბორკილებისგან განთავისუფლებული. ის იდგა ნათელი სახით, ცისკენ ხელებგაწვდილი და მადლობას სწირავდა ღმერთს მისი ყველა წყალობისთვის.

მსახურები და ხალხი, რომლებიც ამას ესწრებოდნენ, შეძრწუნდნენ და გაოცდნენ და, თითქოს ერთი პირით, ადიდებდნენ გიორგის ღმერთს, უწოდებდნენ მას დიადს.

მომხდარის შესახებ რომ შეიტყო, დიოკლეტიანემ მაშინვე ბრძანა წმიდანის თავისთან მოყვანა და გაოცებულმა უთხრა: – საიდან გაქვს, გიორგი, ასეთი ძალა და რა ჯადოქრობას იყენებ, – გვითხარი. მე ვფიქრობ, რომ შენ განზრახ მოიჩვენე თავი ქრისტეს მორწმუნედ, რათა ჯადოსნური ეშმაკობა გეჩვენებინა, ყველას გაგაოცებინა შენი მაგიით და მისი მეშვეობით თავი დიდებულად წარმოგეჩინა.

– ჰოი, მეფეო, – მიუგო წმიდანმა, – მე მეგონა, რომ შენ არ შეგეძლო პირის გახსნა ყოვლადძლიერი ღმერთის გმობისთვის, ვისთვისაც ყველაფერი შესაძლებელია და ვინც იხსნის გასაჭირისგან მასზე მინდობილებს. შენ კი, ეშმაკისგან მოტყუებული, ასეთ სიღრმეში ჩავარდი ცდომილებისა და დაღუპვისა, რომ ჩემი ღმერთის სასწაულებს, თქვენი თვალებით ხილულს, ჯადოქრობასა და გრძნეულებას უწოდებ. მე ვტირი თქვენს სიბრმავეზე, გიწოდებთ საცოდავებს და მიმაჩნია, რომ ჩემი პასუხის ღირსნი არ ხართ.

მაშინ დიოკლეტიანემ ბრძანა, რკინის ჩექმები მოეტანათ, მათ ძირებში ჩარჭობილი გრძელი ლურსმნები გავარვარებულიყო, წამებული ამ ჩექმებში ჩაეცვათ და ასე, ცემით ეგოთ საპყრობილემდე. როდესაც ასე ჩაცმულ წამებულს მიერეკებოდნენ, მტანჯველი, დაცინვით ამბობდა: – რა სწრაფი მალემსრბოლი ხარ, გიორგი, რა სწრაფად მიდიხარ!

წამებული კი, არაადამიანურად ნათრევი, სასტიკი დარტყმების ქვეშ, თავისთვის ამბობდა: – იარე, გიორგი, რათა მიაღწიო, რადგან მიდიხარ „არა უცნობი მიმართულებით“ (იხ.: 1 კორ. 9:26, ანუ მარადიული ხსნისკენ).

შემდეგ, ღმერთს მოუხმობდა და ამბობდა: – გადმოხედე ზეციდან, უფალო, შეხედე ჩემს შრომას და ისმინე შენი ბორკილდადებული მონის კვნესა, რადგან გამრავლდნენ ჩემი მტრები და „სასტიკი სიძულვილით მძულან მე“ (ფს. 24:19), მაგრამ შენ თვითონ განმკურნე მე, მეუფეო, რადგან დალეწილია ჩემი ძვლები, და მომეცი მოთმინება ბოლომდე, რათა არ თქვას ჩემმა მტერმა: მე ძლიერი ვარ მის წინააღმდეგ.

ასეთი ლოცვით მიდიოდა წმიდა გიორგი საპყრობილეში. იქ დატყვევებული, სხეულით იღლებოდა, ფეხები დასერილი ჰქონდა, მაგრამ სულით არ დაუძლურებულა. მთელი დღე და მთელი ღამე არ წყვეტდა მადლობისა და ლოცვების აღვლენას ღმერთისთვის. და იმ ღამეს, ღვთის დახმარებით, განიკურნა ჭრილობებისგან, მისი ფეხები და მთელი სხეული კვლავ უვნებელი გახდა.

დილით წმიდა გიორგი წარადგინეს მეფესთან სამსჯავრო ადგილას, სადაც მეფე მთელ სინკლიტთან ერთად იმყოფებოდა. იმის დანახვაზე, რომ წამებული სწორად დადიოდა და ფეხებს არ კოჭლობდა, თითქოს არც ჰქონია ჭრილობები, მეფემ გაოცებით უთხრა: – აბა, გიორგი, – მოგწონს შენი ჩექმები?

– ძალიან, – მიუგო წმიდანმა.

და თქვა მეფემ: – შეწყვიტე თავხედობა, იყავი მშვიდი და მორჩილი და, უარყო რა ჯადოსნური ეშმაკობა, შესწირე მსხვერპლი მოწყალე ღმერთებს, რათა არ მოგაკლდეს ეს ტკბილი სიცოცხლე მრავალი სატანჯველით.

უპასუხა წმიდა გიორგიმ: – რაოდენ უგუნურები ხართ თქვენ, ვინც ღვთის ძალას ჯადოქრობას უწოდებთ და უსირცხვილოდ ტრაბახობთ ეშმაკეული ხიბლით!

წმინდანისკენ განრისხებული თვალებით შეხედა დიოკლეტიანემ, გააფთრებული შეძახილით შეაწყვეტინა მას სიტყვა და იქ მყოფთ უბრძანა, სახეში ეცემათ; დაე, თქვა მტანჯველმა, ისწავლოს მეფეების არ გაღიზიანება. შემდეგ, გიორგის ხარის ძარღვებით ცემა უბრძანა მანამ, სანამ მისი ხორცი სისხლით მიწაზე არ მიეკრობოდა.

სასტიკად ნაწამებმა წმინდა გიორგიმ სახის სიმშვიდე არ დაკარგა. ამით ძლიერ გაკვირვებული მეფე გარშემო მყოფებს ეუბნებოდა:

– ჭეშმარიტად, ეს გიორგის სიმამაცისა და სიმტკიცისგან კი არა, ჯადოსნური მზაკვრობისგან არის.

მაშინ მაგნენციუსმა უთხრა მეფეს:

– აქ არის ერთი კაცი, რომელიც ჯადოქრობაშია დახელოვნებული. თუ ბრძანებ მის მოყვანას, მალე დამარცხდება გიორგი და დაგემორჩილება.

მაშინვე მეფესთან მოიყვანეს გრძნეული, და დიოკლეტიანემ უთხრა მას:

– რა ჩაიდინა აქ ამ ბილწმა კაცმა, გიორგიმ, ყველას თვალმა იხილა; მაგრამ როგორ ჩაიდინა ეს, მხოლოდ თქვენ იცით, ვინც დახელოვნებული ხართ ამ მზაკვრობაში. ან დაამარცხე და გაანადგურე მისი ჯადოქრობა და დაგვმორჩილე, ან დაუყოვნებლივ მოუსპე სიცოცხლე ჯადოსნური ბალახებით, რათა მან მიიღოს შესაფერისი სიკვდილი იმ მზაკვრობისგან, რომელიც ისწავლა. ამიტომაც დავტოვე ის ცოცხალი ამ დრომდე.

გრძნეულმა, სახელად ათანასემ, მეორე დღეს დაპირდა, რომ ყველაფერს შეასრულებდა.

მოწამის საპყრობილეში დარაჯობის ბრძანებით, მეფემ დატოვა სამსჯავრო, ხოლო წმინდანი საპყრობილეში შევიდა და ღმერთს ევედრებოდა:

– გამოაჩინე, უფალო, შენი წყალობა ჩემზე, წარმართე ჩემი ნაბიჯები შენი აღიარებისკენ და შეინარჩუნე ჩემი გზა შენს სარწმუნოებაში, რათა ყველგან განდიდდეს შენი უწმინდესი სახელი.

დილით მეფე კვლავ გამოცხადდა სამსჯავროზე და ყველას თვალწინ მაღალ ადგილზე დაჯდა. მოვიდა ათანასე გრძნეულიც, თავისი სიბრძნით ამაყი, მოჰქონდა ჯადოსნური სასმელები სხვადასხვა ჭურჭელში მეფისა და იქ მყოფთა საჩვენებლად. და თქვა ათანასემ:

– ახლავე მოიყვანონ აქ მსჯავრდებული, და იხილავს ის ჩვენი ღმერთებისა და ჩემი გრძნეულების ძალას.

შემდეგ, ერთი ჭურჭლის აღებით, ათანასემ უთხრა მეფეს:

– თუ გინდა, რომ ის უგუნური ყველაფერში დაგემორჩილოს, დაე, დალიოს ეს სასმელი.

მეორე ჭურჭლის აღებით, გრძნეულმა განაგრძო:

– თუკი შენს სამსჯავროს სურს იხილოს მისი მწარე სიკვდილი, დაე, მან ეს დალიოს.

მაშინვე, მეფის ბრძანებით, წმინდა გიორგი სამსჯავროზე მოიყვანეს. და უთხრა მას დიოკლეტიანემ:

– ახლა შენი ჯადოქრობები, გიორგი, განადგურდება და შეწყდება.

და უბრძანა, ძალით დაალევინებინათ წმინდანს ჯადოსნური სასმელი. ყოყმანის გარეშე დალია გიორგიმ და უვნებლად დარჩა, ხარობდა და დასცინოდა ეშმაკისეულ ცთუნებას. მრისხანებით აფეთქებულმა მეფემ უბრძანა, ძალით დაალევინებინათ მისთვის სხვა სასმელიც, სასიკვდილო შხამით სავსე. წმინდანმა არ დაელოდა ძალადობას, არამედ თვითონ ნებაყოფლობით აიღო ჭურჭელი და დალია სასიკვდილო საწამლავი, მაგრამ უვნებლად დარჩა, ღვთიური მადლის დახმარებით სიკვდილისგან დაცული.

გაოცდნენ მეფე და მთელი მისი სინკლიტი; ათანასე გრძნეულიც გაოგნებული დარჩა. რამდენიმე ხნის შემდეგ მეფემ უთხრა მოწამეს:

– როდემდე, გიორგი, გაგვაოცებ შენი საქმეებით, სანამ არ გვეტყვი სიმართლეს, რა ჯადოსნური მზაკვრობით მიაღწიე შენთვის მიყენებული ტანჯვის ზიზღს და რჩები უვნებლად სასიკვდილო სასმელისგან? გვითხარი ყველაფერი ჭეშმარიტად ჩვენ, ვისაც გვსურს თავმდაბლობით მოგისმინოთ.

უპასუხა ნეტარმა გიორგიმ:

– ნუ იფიქრებ, ო, მეფეო, რომ მე ადამიანური განზრახვის წყალობით არ ვაქცევ ყურადღებას ტანჯვას. არა, მე ვცხონდები ქრისტეს მოწოდებით და მისი ძალით. მასზე მინდობილნი, მისი საიდუმლო სწავლებით, არაფრად მივიჩნევთ ტანჯვას.

და თქვა დიოკლეტიანემ:

– რაში მდგომარეობს შენი ქრისტეს საიდუმლო სწავლება?

გიორგიმ უპასუხა:

– მას სცოდნია, რომ თქვენი ბოროტება ვერაფერს მიაღწევს, და ასწავლა თავის მსახურებს, არ შეშინებოდნენ სხეულის მკვლელთა, რადგან მათ სულის მოკვლა არ შეუძლიათ. რამეთუ მან თქვა:

„და თმაც კი არ დაეცემა თქვენი თავიდან“ (ლუკა 21:18),

„აიღებენ გველებს; და თუ რაიმე სასიკვდილოს დალევენ, არაფერს დაუშავებს მათ“ (მარკ. 16:18).

„ვისაც მე ვწამვარ, საქმეებს, რომლებსაც მე ვაკეთებ, ისიც გააკეთებს“ (იოან. 14:12). ისმინე, ო, მეფეო, მისი ეს უტყუარი დაპირება ჩვენდამი, რაზეც მოკლედ გესაუბრები.

– რა არის ეს მისი საქმეები, რაზეც ლაპარაკობ? – იკითხა დიოკლეტიანემ.

უპასუხა წმინდანმა:

– ბრმების განათება, კეთროვანთა განწმენდა, სიარულის მიცემა – კოჭლთათვის, სმენის – ყრუთათვის, უწმინდური სულების განდევნა, მკვდრების აღდგენა – აი, ეს და ამის მსგავსი საქმეებია ქრისტესი.

ათანასე გრძნეულისკენ მიბრუნებულმა მეფემ ჰკითხა მას:

– რას იტყვი ამაზე?

– მიკვირს, – მიუგო ათანასემ, – როგორ უხეშად ეპყრობა ის შენს სიმდაბლეს, ტყუილებს ლაპარაკობს შენი ხელმწიფური ხელისგან თავის დაღწევის იმედით. ჩვენ, რომლებიც ყოველდღიურად ვტკბებით ჩვენი უკვდავი ღმერთების მრავალი სიკეთით, ჯერ არასოდეს გვინახავს, რომ მათ მკვდარი გაეცოცხლებინათ. ეს კი, მკვდარ ადამიანზე მინდობილი და ჯვარცმული ღმერთის მორწმუნე, უსირცხვილოდ ამბობს, რომ მან დიდი საქმეები მოიმოქმედა. რაკი გიორგიმ ჩვენ ყველას წინაშე აღიარა, რომ მისი ღმერთი არის ასეთი სასწაულების აღმსრულებელი და რომ მისი მორწმუნეებმა მიიღეს მისგან უტყუარი დაპირება, რომ ისინიც მოიმოქმედებდნენ ისეთ საქმეებს, როგორებიც მან მოიმოქმედა, მაშინ გიორგიმ გააცოცხლოს მკვდარი შენს წინაშე, ო, მეფევ, და ჩვენ ყველას წინაშე. მაშინ ჩვენც დავემორჩილებით მის ღმერთს, როგორც ყოვლისშემძლე ღმერთს. აი, აქედან შორს მოჩანს საფლავი, რომელშიც ცოტა ხნის წინ დაასვენეს მკვდარი, რომელიც ვიცოდი სიცოცხლეში. თუ გიორგი გააცოცხლებს მას, მაშინ ჭეშმარიტად დაგვამარცხებს ჩვენ.

მეფე გაოცდა ათანასეს ასეთი რჩევით. მის მიერ მითითებული სამარხი სამსჯავროსგან ნახევარი სტადიონით იყო დაშორებული. ვინაიდან სასამართლო მიმდინარეობდა ყოფილი თეატრის ადგილას, ქალაქის კარიბჭესთან. სამარხი კი ქალაქგარეთ იყო, რადგან ელენთა ჩვეულებისამებრ, მათი მკვდრები ქალაქგარეთ იმარხებოდნენ. და უბრძანა მეფემ მოწამეს, რათა თავისი ღმერთის ძალის საჩვენებლად გაეცოცხლებინა მკვდარი. მაგნენციუს ანთიპატმა კი მეფეს შეევედრა, რომ გიორგი ბორკილებისგან გაეთავისუფლებინა. როდესაც გიორგის ბორკილები მოხსნეს, მაგნენციუსმა უთხრა მას:

– გიორგი, გვიჩვენე შენი ღმერთის საკვირველი საქმეები და შენ ყველას მოგვიყვან მისდამი რწმენაზე.

და უთხრა მას წმინდანმა:

– ჩემს ღმერთს, რომელმაც ყოველივე არაფრისგან შექმნა, აქვს ძალა, რომ ჩემ მიერ გააცოცხლოს ის მკვდარი; თქვენ კი, რომლებმაც დააბნელეთ თქვენი გონება, არ შეგიძლიათ ჭეშმარიტების გაგება. მაგრამ ჩემი უფალი, დამსწრე ხალხის გულისთვის, მოიმოქმედებს იმას, რასაც თქვენ, მე რომ მცდით, ითხოვთ – რათა ეს ჯადოქრობას არ მიაწეროთ. სამართლიანია თქვენს მიერ მოყვანილი მოგვის სიტყვები, რომ არც ჯადოქრობას და არც თქვენი ღმერთების ძალას არასოდეს არ შეეძლოთ მკვდრის გაცოცხლება. მე კი ყველა ირგვლივ მდგომის წინაშე და საქვეყნოდ მოვუხმობ ჩემს ღმერთს.

ეს რომ თქვა, გიორგიმ მუხლი მოიდრიკა და დიდხანს ლოცულობდა ღმერთს ცრემლებით; შემდეგ წამოდგა, გიორგიმ ხმამაღლა შესძახა უფალს:

– ღმერთო მარადიულო, ღმერთო მოწყალეო, ღმერთო ყოველთა ძალთაო, ყოვლისშემძლეო, ნუ შერცხვენ შენზე მინდობილებს, უფალო, იესო ქრისტე; ისმინე მე, შენი თავმდაბალი მონა, ამ ჟამს, შენ, რომელმაც ისმინე შენი წმინდა მოციქულები ყოველ ადგილას, ყოველგვარი სასწაულისა და ნიშნის დროს. მიეცი ამ მზაკვარ მოდგმას სათხოვარი ნიშანი და გააცოცხლე საფლავში მყოფი მკვდარი, შენი უარმყოფელთა სირცხვილად, შენი, შენი მამისა და ყოვლადწმინდა სულის სადიდებლად. ო, მეუფეო, აჩვენე დამსწრეებს, რომ შენ ხარ ერთადერთი ღმერთი მთელი დედამიწისთვის, რათა შეიცნონ შენ, უფალი ყოვლადძლიერი, რომელსაც ყოველივე ემორჩილება და რომლის დიდებაც საუკუნოდ არის. ამინ.

როდესაც მან „ამინი“ თქვა, უეცრად დაიქუხა და შეირყა დედამიწა, ისე რომ ყველანი შეშინდნენ. მაშინ სამარხის სახურავი მიწაზე დაეცა, გაიხსნა საფლავი და მკვდარი გაცოცხლებული წამოდგა და გამოვიდა საფლავიდან. ყველანი, ვინც ეს იხილეს, შიშისგან გაქვავდნენ. მაშინვე გავრცელდა ხალხში ხმა მომხდარის შესახებ და მრავალნი ტიროდნენ და ადიდებდნენ ქრისტეს, როგორც დიდ ღმერთს. მეფე კი და მასთან მყოფნი, შიშითა და ურწმუნოებით აღსავსენი, თავიდან ამბობდნენ, რომ გიორგი, დიდი მოგვი რომ არის, საფლავიდან აღადგინა არა მკვდარი, არამედ რაღაც სული და მოჩვენება, რათა შეცდომაში შეეყვანა ეს მხილველნი. შემდეგ, დარწმუნდნენ რა, რომ მათ წინაშე არ იყო მოჩვენება, არამედ ნამდვილად ადამიანი, მკვდრეთით აღმდგარი და ქრისტეს სახელის მომხმობი, მეფე და დიდებულები დიდ დაბნეულობასა და გაოცებაში ჩავარდნენ და ჩუმად შემოერტყვნენ გიორგის, სრულიად არ იცოდნენ რა ექნათ. ათანასემ კი წმინდანს ფეხებთან მიუვარდა, აღიარებდა, რომ ქრისტე არის ყოვლისშემძლე ღმერთი, და ევედრებოდა მოწამეს, რომ ეპატიებინა მისთვის არცოდნით ჩადენილი ცოდვები. დიდი ხნის შემდეგ, დიოკლეტიანემ, ბოლოს და ბოლოს, უბრძანა ხალხს გაჩუმებულიყო და თქვა:

– ხედავთ მოტყუებას, ო, კაცებო; ხედავთ ამ მოგვების ბოროტებასა და მზაკვრობას? უღმრთო ათანასემ, თავისი მსგავსი მოგვის დახმარებით, გიორგის დაალევინა არა საწამლავი, არამედ რაღაც მოჯადოებული სასმელი, რომელიც დაეხმარებოდა მას ჩვენს შეცდომაში შეყვანაში. მათ ცოცხალ ადამიანს მკვდარის მოჩვენებითი სახე მისცეს და ჯადოქრობით ჩვენს თვალწინ აღადგინეს იგი, როგორც მკვდრეთით აღმდგარი.

ამის თქმის შემდეგ, მეფემ ბრძანა, დაკითხვისა და წინასწარი წამების გარეშე მოეკვეთათ თავები ათანასესა და მკვდრეთით აღმდგარს. ქრისტეს წმიდა მოწამე გიორგი კი ბრძანა, საპყრობილეში და ბორკილებში დაეტოვებინათ, სანამ თავად არ გათავისუფლდებოდა ხალხის მართვის საქმეებისგან და არ მოიფიქრებდა, როგორ მოქცეოდა მოწამეს. იმპერატორი თავის სასახლეში დაბრუნდა, წმიდა გიორგი კი ციხეში წაიყვანეს, სადაც ის ხარობდა და მადლობდა ღმერთს:

– დიდება შენდა, მეუფეო, რომელიც არ არცხვენ მათ, ვინც შენზე ესავს. გმადლობ შენ იმისთვის, რომ ყველგან მეხმარები და ყოველდღე უფრო დიდ სიკეთეებს მივლენ და შენი მადლით მამკობ მე უღირსს. ღირს მყავ, ღმერთო, ღმერთო ჩემო, მალე ვიხილო დიდება შენი, ეშმაკის ბოლომდე შემარცხვენელი.

როდესაც დიდმოწამე გიორგი საპყრობილეში იმყოფებოდა, მასთან მოდიოდნენ ადამიანები, რომლებიც მისი სასწაულებით ქრისტესადმი რწმენით აღივსნენ, მცველებს ოქროს აძლევდნენ, წმიდანის ფეხებთან ეცემოდნენ და მისგან წმიდა სარწმუნოებაში სწავლობდნენ. ქრისტეს სახელის მოხმობითა და ჯვრის ნიშნით წმიდა კურნავდა ავადმყოფებსაც, მრავლად რომ მოდიოდნენ მასთან საპყრობილეში. მომსვლელთა შორის იყო ერთი კაცი, სახელად გლიკერი, უბრალო მიწათმოქმედი, რომელსაც ხარი გორიდან ტყეში გადაუვარდა და სასიკვდილოდ დაიმსხვრა. წმიდანის სასწაულებების შესახებ გაგონებაზე, გლიკერი მასთან მივიდა, გარდაცვლილ ხარზე დამწუხრებული. წმიდამ კი გაუღიმა და უთხრა:

„წადი, ძმაო, და ნუ წუხდები. ქრისტე, ღმერთი ჩემი, შენს ხარს სიცოცხლეს დაუბრუნებს.“ მიწათმოქმედი მოწამის სიტყვების მტკიცე რწმენით წავიდა და ნამდვილად ცოცხალი დაინახა თავისი ხარი. მაშინვე გიორგისთან დაბრუნდა და ქალაქის გავლით მიმავალი ხმამაღლა ღაღადებდა: „ჭეშმარიტად დიდია ქრისტიანთა ღმერთი!“

ამის გამო ჯარისკაცებმა ის შეიპყრეს და მეფეს ამცნეს მის შესახებ. დიოკლეტიანე რისხვით აღივსო, არ ისურვა მისი ნახვა და ბრძანა, მაშინვე მოეკვეთათ მისთვის თავი ქალაქგარეთ. ქრისტესთვის სიკვდილისკენ გლიკერი სიხარულით წავიდა, როგორც ნადიმზე, ჯარისკაცების წინ, ხმამაღლა მოუწოდებდა ქრისტე ღმერთს და ევედრებოდა, რომ მისი სისხლის დაღვრა ნათლობად მიეღო. ასე გარდაიცვალა გლიკერი.

მაშინ ზოგიერთმა კაცმა, რომლებიც სინკლიტს ეკუთვნოდნენ, მეფეს ამცნეს, რომ გიორგი, საპყრობილეში ყოფნისას, აღაშფოთებდა ხალხს, ბევრს აშორებდა ღმერთებისგან ჯვარცმულისკენ და ჯადოქრობით სასწაულებს ახდენდა ისე, რომ ყველა მასთან მიდიოდა. მათ ამასთანავე ურჩიეს, რომ გიორგი ხელახლა დაექვემდებარებინათ წამებას, და თუ არ მოინანიებდა და ღმერთებისკენ არ მოიქცეოდა, მაშინვე სიკვდილით დასჯილიყო. ანთიპატ მაგნენციუსის გამოძახებით, მეფემ ბრძანა, მეორე დღეს დილით მოემზადებინათ სამსჯავრო აპოლონის ტაძართან, რათა ხალხის თვალწინ გამოეცადათ მოწამე.

იმ ღამეს, როდესაც წმიდა გიორგი საპყრობილეში ლოცულობდა, ჩათვლიმა და სიზმარში იხილა გამოცხადებული უფალი, რომელიც ხელს ჰკიდებდა, ეხვეოდა, ეამბორა და მის თავზე გვირგვინს ადებდა, ეუბნებოდა რა: „ნუ გეშინია, არამედ გამხნევდი, და ღირს იქმნები ჩემთან ერთად სუფევდე. ნუ დასუსტდები, შენ მალე მოხვალ ჩემთან და მიიღებ შენთვის განმზადებულს.“

ძილისგან გამოღვიძებულმა წმიდამ სიხარულით ადიდა უფალი და საპყრობილის მცველს დაუძახა და უთხრა: „გთხოვ, ძმაო, ერთ სიკეთეს; უბრძანე ჩემს მსახურს აქ შემოსვლა. რაღაც უნდა ვუთხრა.“ მცველმა დაუძახა მსახურს, რომელიც გამუდმებით იდგა საპყრობილესთან და საგულდაგულოდ იწერდა წმიდანის საქმეებსა და სიტყვებს. შემოსვლისას, მსახური მიწამდე თაყვანი სცა თავის ბატონს, ბორკილებში მჯდომარეს, ფეხებთან მიეკრა და ცრემლებით აივსო. წმიდამ ის მიწიდან წამოაყენა, უბრძანა, სულით განმტკიცებულიყო და თავისი ხილვა ამცნო, ეუბნებოდა რა:

„შვილო! მალე უფალი მომიწოდებს თავისთან, შენ კი ამ ცხოვრებიდან ჩემი წასვლის შემდეგ, აიღე ჩემი თავმდაბალი სხეული და, ანდერძის თანახმად, რომელიც ჩემი ღვაწლამდე დავწერე, ღვთის შეწევნით წაიღე ჩვენს პალესტინურ სახლში და შეასრულე ყველაფერი ჩემი ანდერძის მიხედვით, გქონდეს რა ღვთის შიში და მტკიცე რწმენა ქრისტეს მიმართ.“

მსახურმა ცრემლებით აღუთქვა, რომ შეასრულებდა ნაბრძანებს. წმიდამ სიყვარულით მოეხვია მას, უკანასკნელი ამბორი მისცა და მშვიდობით გაუშვა.

მეორე დილით, როგორც კი მზე ამოვიდა, მეფე სამსჯავროზე დაჯდა და, რისხვის შეკავებით, თვინიერად დაიწყო საუბარი გიორგისთან, რომელიც მის წინაშე მოიყვანეს:

– განა არ ფიქრობ, გიორგი, რომ მე შენდამი კაცთმოყვარეობითა და მოწყალებით ვარ აღვსილი, გულმოწყალედ ვითმენ შენს დანაშაულებს? ჩემი ღმერთები არიან მოწმენი იმისა, რომ შენს სიჭაბუკს ვინდობ შენი აყვავებული სილამაზის, გონებისა და ვაჟკაცობის გამო. მსურს, ჩემი თანამმართველი იყო, ჩემს სამეფოში მეორე პატივით, ოღონდ ღმერთებისკენ მოქცევა მოისურვო. მაშ გვითხარი, რას ფიქრობ ამაზე?

წმინდა გიორგიმ თქვა:

– ჰოი, მეფეო, შენ ჯერ ასეთი წყალობა უნდა გამოგეჩინა ჩემდამი და არა ასეთი სასტიკი ტანჯვით გეტანჯე მე.

მოწამის ამ სიტყვების სიამოვნებით მოსმენის შემდეგ, მეფემ თქვა:

– თუ შენ მოისურვებ, სიყვარულით დამემორჩილო, როგორც მამას, ყველა იმ ტანჯვის სანაცვლოდ, რაც გადაიტანე, მრავალი პატივით აგინაზღაურებ.

გიორგიმ მიუგო:

– თუ გნებავს, მეფეო, შევიდეთ ტაძარში, რათა ვიხილოთ თქვენ მიერ თაყვანისმცემელი ღმერთები.

მეფე სიხარულით წამოდგა და მთელ სინკლიტსა და ხალხთან ერთად აპოლონის ტაძარში შევიდა, თანაც პატივით მიუძღვოდა წმინდა გიორგი. ხალხმა შეძახილებით მიესალმა მეფეს, ადიდებდა რა თავისი ღმერთების ძლიერებასა და გამარჯვებას.

ტაძარში შესვლისას, სადაც მსხვერპლშეწირვა იყო გამზადებული, ყველა მდუმარედ შესცქეროდა მოწამეს, ეჭვის გარეშე ელოდნენ, რომ ის ღმერთებს მსხვერპლს შესწირავდა. წმინდა კი მიუახლოვდა აპოლონის კერპს, გაუწოდა ხელი და ჰკითხა მას, გონიერებას მოკლებულს, თითქოს ცოცხალს:

– შენ გსურს ჩემგან მსხვერპლის მიღება, როგორც ღმერთს?

ამ სიტყვებზე წმინდამ ჯვრის ნიშანი გამოსახა. ეშმაკმა კი, რომელიც კერპში მკვიდრობდა, შესძახა:

– მე არა ვარ ღმერთი, არა ვარ ღმერთი და არც არავინ ჩემნაირი. ერთადერთი ღმერთი ის არის, ვისაც შენ აღიარებ. ჩვენ კი ანგელოზთაგან განდგომილები ვართ, რომლებიც მას ემსახურებოდნენ; ჩვენ, შურით შეპყრობილნი, ვაცდუნებთ ადამიანებს.

მაშინ წმინდამ ეშმაკს უთხრა:

– როგორ ბედავთ აქ მკვიდრობას, როცა აქ მოვედი მე, ჭეშმარიტი ღმერთის მსახური?

წმინდანის ამ სიტყვებზე კერპებიდან ხმაური და ტირილი ამოვიდა. შემდეგ ისინი მიწაზე დაემხნენ და დაიმსხვრნენ. მაშინვე ქურუმები და მრავალი ადამიანი ხალხიდან, როგორც გაშმაგებულნი, გააფთრებით დაესხნენ თავს წმინდანს, დაიწყეს მისი ცემა და შეკვრა და შესძახეს მეფეს:

– მოკალი ეს გრძნეული, ჰოი, მეფეო, მოკალი ის, სანამ არ დაგვღუპავს ჩვენ.

ამ არეულობისა და ყვირილის ამბავი მთელ ქალაქში გავრცელდა და დედოფალ ალექსანდრას ყურამდე მიაღწია. აქამდე ქრისტეს რწმენას გულში მალავდა, დედოფალს აღარ ჰქონდა ძალა, შემდგომში დაემალა თავისი აღსარება და დაუყოვნებლივ გაემართა იქ, სადაც წმინდა დიდმოწამე გიორგი იმყოფებოდა.

ხალხის არეულობის დანახვისას და შორიდან მოწამის დანახვისას, რომელიც შებოჭილი ჰყავდათ, დედოფალი ამაოდ ცდილობდა მასთან მისვლას ხალხში და ხმამაღლა დაიწყო ძახილი:

– გიორგის ღმერთო, მიშველე, რადგან შენ ერთადერთი ყოვლისშემძლე ხარ.

როცა ხალხის ყვირილი ჩაცხრა, დიოკლეტიანემ ბრძანა, მოწამე მასთან მიეყვანათ და თავის სიბრაზეში ეშმაკეულს მიმსგავსებულმა, უთხრა წმინდანს:

– ასეთ მადლობას მიხდი, საძაგელო, ჩემი გულმოწყალებისთვის? ასეთი სახით შეჩვეულხარ ღმერთებისთვის მსხვერპლის შეწირვას?

მიუგო მას წმინდა გიორგიმ:

– დიახ, მე ასე ვარ მიჩვეული შენი ღმერთების თაყვანისცემას. ჰოი, უგუნურო მეფეო, გრცხვენოდეს შენი ხსნის იმ ღმერთებისთვის მიწერა, რომლებსაც არც საკუთარ თავს შეუძლიათ შველა და არც ქრისტეს მონათა თანდასწრების ატანა შეუძლიათ.

როცა წმინდა ამას ამბობდა, დედოფალი ბოლოს და ბოლოს გაიარა ხალხში შუაგულისკენ, თამამად აღიარებდა ყველას წინაშე, რომ ქრისტე ჭეშმარიტი ღმერთია. ის მოწამის ფეხებთან დაემხო და მტანჯველის უგუნურებაზე დაცინვით, საყვედურობდა ღმერთებს და წყევლიდა მათ თაყვანისმცემლებს. თავისი მეუღლის დანახვისას, რომელიც მოწამის ფეხებთან ასეთი სიმამაცით ადიდებდა ქრისტეს და ამცირებდა კერპებს, მეფე ძლიერ გაოცდა და უთხრა მას:

– რა დაგემართა, ალექსანდრა, რომ უერთდები ამ გრძნეულსა და მოგვს და ასე უსირცხვილოდ უარყოფ ღმერთებს?

მან კი, ზურგი შეაქცია და მეფეს არ უპასუხა. დიოკლეტიანე კიდევ უფრო გააფთრდა და აღარ დაიწყო არც გიორგის, არც დედოფლის წამება, არამედ მაშინვე გამოაცხადა ასეთი სასიკვდილო განაჩენი ორივესთვის:

– უღმრთო გიორგი, რომელმაც თავი გალილეველის მიმდევრად გამოაცხადა და მრავალჯერ მაგინა მე და ღმერთებს, ალექსანდრა დედოფალთან ერთად, რომელიც მისმა გრძნეულებამ შეაცდინა და მის მსგავსად უგუნურად საყვედურობდა ღმერთებს, ვბრძანებ, მახვილით მოჰკვეთონ თავი.

მეომრებმა შეიპყრეს ბორკილდადებული მოწამე და ქალაქგარეთ წაიყვანეს. მათ ასევე წაიყვანეს უწმინდესი დედოფალი, რომელიც წინააღმდეგობის გარეშე გაჰყვა გიორგის, გულში ლოცულობდა და ხშირად ცას შეჰყურებდა. გზად დედოფალი მოუძლურდა და დაჯდომის ნებართვა ითხოვა. დაჯდა თუ არა, თავი კედელს მიადო და სული უფალს შეჰვედრა. ამის დანახვისას, ქრისტეს მოწამე გიორგიმ განადიდა ღმერთი და განაგრძო გზა, ევედრებოდა უფალს, რათა მისი გზაც ღირსეულად დასრულებულიყო. როდესაც გიორგი თავისი სიკვდილით დასჯის ადგილს მიუახლოვდა, ხმამაღალი ხმით წარმოთქვა ლოცვა:

„კურთხეულ ხარ შენ, უფალო ღმერთო ჩემო, რამეთუ არ მიმიტოვე ჩემს მაძიებელთა ნადავლად, არ გაახარე ჩემი მტრები და იხსენი ჩემი სული, ვითარცა ფრინველი მახისაგან. შეისმინე ჩემი ახლაც, მეუფეო, წარმომიდექი მე, მონას შენსას, ამ უკანასკნელ საათს და იხსენი ჩემი სული ჰაერის მთავრის მზაკვრობისა და მისი უწმინდური სულებისგან. ნუ მიუთვლი ცოდვად მათ, ვინც ჩემს წინააღმდეგ შესცოდეს უმეცრებით, არამედ მიეცი მათ შენდობა და სიყვარული, რათა მათაც, შენი შეცნობით, მიიღონ მონაწილეობა შენს სასუფეველში შენს რჩეულებთან ერთად. მიიღე ჩემი სულიც მათთან ერთად, ვინც შენ სათნოგყო საუკუნეთაგან, უგულებელყავი ჩემი ცოდვები, შეგნებულად და შეუგნებლად ჩადენილი. მოიხსენიე, მეუფეო, შენი დიდებული სახელის მომხმობნი, რამეთუ კურთხეულ ხარ და დიდად განდიდებულ ხარ უკუნითი უკუნისამდე. ამინ.“

ლოცვის შემდეგ, წმინდა გიორგიმ სიხარულით მოუდრიკა თავი მახვილს და ასე გარდაიცვალა აპრილის ოცდასამ დღეს, ღირსეულად აღასრულა თავისი აღსარება და შეინარჩუნა უბიწო სარწმუნოება. ამიტომაც დაგვირგვინდა იგი სიმართლის რჩეული გვირგვინით 2726 .

ასეთია მამაცი მეომრის დიდი ღვაწლის ზეიმი, ასეთია მისი მტერთა წინააღმდეგ ბრძოლა და დიდებული გამარჯვება, ასე მოღვაწეობით ღირს იქმნა იგი უხრწნელი და მარადიული გვირგვინისა. მისი ლოცვებით ჩვენც ღირს ვიქმნათ მართალთა ხვედრისა და დგომისა მარჯვენით ჩვენი უფლის იესო ქრისტეს მეორედ მოსვლის დღეს, რომელსაც შეჰფერება ყოველი დიდება, პატივი და თაყვანისცემა უკუნითი უკუნისამდე. ამინ.

წმინდა დიდმოწამე გიორგის სასწაულები

სირიის ქვეყნებში იყო ქალაქი, რომელსაც რამელი ერქვა, სადაც წმინდა დიდმოწამე გიორგის სახელზე ქვის ეკლესია შენდებოდა. ამ ადგილას არ მოიძებნა შესაფერისი ქვები, რომელთაგანაც შესაძლებელი იქნებოდა დიდი ქვის სვეტების დამზადება საეკლესიო შენობის გასამყარებლად. ასეთი სვეტები ჩვეულებრივ შორეულ ქვეყნებში ყიდულობდნენ და ზღვით ჩამოჰქონდათ. რამელის მრავალი ღვთისმოსავი მოქალაქე სხვადასხვა ქვეყანაში გაემგზავრა, რათა ქვის სვეტები შეეძინა საშენებელ ეკლესიისთვის. ამ მიზნით გაემგზავრა ერთი ღვთისმოსავი ქვრივიც, რომელსაც გულმოდგინება და რწმენა ჰქონდა წმინდა დიდმოწამე გიორგის მიმართ, სურდა თავისი მცირე სახსრებით ერთი სვეტი შეეძინა გიორგის ტაძრისთვის.

ერთ ქვეყანაში მშვენიერი სვეტის შეძენის შემდეგ, იგი მიიტანა ზღვის ნაპირზე, სადაც რამელის ქალაქის მმართველი, რომელსაც რამდენიმე სვეტი ჰქონდა შეძენილი, მათ ხომალდზე ტვირთავდა. ქალმა დაიწყო მოხელისთვის ვედრება, რომ მისი სვეტიც აეღო თავის ხომალდზე და წამოსაღებოდა მოწამის ეკლესიისთვის. მდიდარმა არ შეისმინა მისი თხოვნა, არ აიღო მისი სვეტი, არამედ გაცურა, ხომალდი მხოლოდ თავისი სვეტებით დატვირთული. მაშინ ქალი სინანულისგან მიწაზე დაეცა და ცრემლებით მოუხმობდა დიდმოწამეს დასახმარებლად, რათა როგორმე მოეწყო მისი სვეტის რამელში, თავის ეკლესიაში მიტანა.

მწუხარებასა და ცრემლებში ჩაძინებულს, გამოეცხადა მას სიზმარში წმინდა დიდმოწამე გიორგი, ცხენზე ამხედრებული, მხედართმთავრის სახით, ასწია იგი მიწიდან და უთხრა: „ჰე, ქალო, მომიყევი, რა მოხდა?“ მან წმინდანს თავისი მწუხარების მიზეზი უამბო. მან ჩამოხტა ცხენიდან და ჰკითხა მას: „სად გინდა სვეტის დადგმა?“ მან უპასუხა: „ეკლესიის მარჯვენა მხარეს.“ მაშინვე წმინდანმა თითით დაწერა სვეტზე შემდეგი: „ეს ქვრივის სვეტი დადგმული იყოს მეორედ სვეტების რიგში, ეკლესიის მარჯვენა მხარეს.“ ამის დაწერის შემდეგ გიორგიმ ქალს უთხრა: „შენ თვითონ დამეხმარე.“ და აი, როდესაც ისინი სვეტს მოჰკიდეს ხელი, ქვა გაადვილდა, და მათ სვეტი ზღვაში ჩააგდეს. ეს ნახა ქალმა სიზმარში.

გამოღვიძებულმა მან თავის ადგილას არ იპოვა სვეტი და, ღმერთსა და მის მსახურ წმინდა გიორგის მიანდო რა თავისი იმედი, სამშობლოში გაემგზავრა. მაგრამ სანამ ის იქ ჩავიდოდა და სანამ გემი მიცურავდა, მისი ხილვიდან მეორე დღეს მისი სვეტი რამელის ნავსადგურის ნაპირზე მწოლიარე იპოვეს. როდესაც ქალაქის მმართველმა, სახელად ბასილი, გემით ჩამოიტანა თავისი სვეტები და ნაპირზე გავიდა, დაინახა ქვრივის სვეტი და მასზე წმინდანის თითით გამოსახული წარწერა. განცვიფრდა ის კაცი და, წმინდა დიდმოწამის სასწაულის გაგების შემდეგ, გააცნობიერა თავისი ცოდვა და მოინანია, რომ უგულებელყო ქვრივის თხოვნა. მრავალი ლოცვით სთხოვა მან გიორგის შენდობა და მიიღო იგი წმინდანისგან, რომელიც მას ხილვაში გამოეცხადა. ქვრივის სვეტი კი დაიდგა იმ ადგილას, სადაც მასზე არსებული წარწერით იყო მითითებული, ღვთისმოყვარე ქალის ხსოვნისთვის, წმინდა დიდმოწამის მიერ მოხდენილი სასწაულის გასაკვირად და ჩვენი ღმერთის, ქრისტეს, სასწაულთმოქმედის წყაროს სადიდებლად.

მრავალი წლის შემდეგ, როცა სირია სარკინოზებმა დაიპყრეს, ქალაქ რამელში, წმინდა დიდმოწამე გიორგის ეკლესიაში ასეთი სასწაული მოხდა:

ერთმა დიდებულმა სარკინოზმა, თავისი სხვა თანატომელთა თანხლებით, ტაძარში შევიდა საეკლესიო წესის დროს და, როდესაც დაინახა წმინდა გიორგის ხატი, ასევე ხატის წინ მდგარი მღვდელი, რომელიც მას თაყვანს სცემდა და წმინდანისადმი ლოცვებს აღავლენდა, – უთხრა თავის მეგობრებს სარკინოზულად:

– ხედავთ, რას აკეთებს ეს გიჟი? – დაფას ლოცულობს. მომიტანეთ მშვილდი და ისარი, და მე გავხვრეტ ამ დაფას.

მაშინვე მოიტანეს მშვილდი და სარკინოზმა, ყველას უკან მდგარმა, მშვილდი მოზიდა და ისარი გაუშვა დიდმოწამის ხატისკენ. თუმცა, ისარი ხატისკენ არ გაფრინდა, არამედ მაღლა აიწია და, დაბლა დაცემით, იმ სარკინოზს ხელში ჩაერჭო, რამაც იგი ძლიერად დააზიანა. სარკინოზი დაუყოვნებლივ დაბრუნდა სახლში, ძლიერ ტკივილს გრძნობდა ხელში. ტკივილი სულ უფრო და უფრო მატულობდა, სარკინოზის ხელი დასივდა, ჩიფჩიფივით გაბერილა, ისე რომ ძლიერი ტანჯვისგან სარკინოზი კვნესოდა.

ამ სარკინოზს სახლში რამდენიმე ქრისტიანი მხევალი ჰყავდა. მათი დაძახების შემდეგ მან უთხრა მათ:

– მე ვიყავი თქვენი ღმერთის გიორგის ეკლესიაში და მინდოდა მისი ხატისთვის ისარი მესროლა. თუმცა, მშვილდიდან ისარი ისე წარუმატებლად გავუშვი, რომ, დაბლა დაცემით, ისარმა ძლიერად დამიზიანა ხელი, და აი, ახლა აუტანელი ტკივილისგან ვკვდები.

იმ მხევლებმა კი უთხრეს მას: – როგორ ფიქრობ, კარგად მოიქეცი, როდესაც გაბედე ასეთი შეურაცხყოფა მიგეყენებინა წმინდა მოწამის ხატისთვის?

სარკინოზმა უპასუხა მათ: – ჰქონდა კი ამ ხატს ძალა, რომ ასე დავავადებულიყავი?

მხევლებმა უპასუხეს მას: – ჩვენ წიგნებში არ ვართ გაწაფულნი და ამიტომ არ ვიცით, რა გიპასუხოთ. მაგრამ დაუძახეთ ჩვენს მღვდელს, და ის გეტყვით იმის შესახებ, რასაც თქვენ კითხულობთ.

სარკინოზმა მოისმინა თავისი მხევლების რჩევა და, მღვდლის დაძახების შემდეგ, უთხრა მას: – მინდა ვიცოდე, რა ძალა აქვს იმ დაფას, ანუ ხატს, რომელსაც შენ თაყვანს სცემდი.

მღვდელმა უპასუხა მას: – მე თაყვანს ვცემდი არა დაფას, არამედ ჩემს ღმერთს, სამყაროს შემოქმედს. დაფაზე გამოსახულ წმინდა დიდმოწამე გიორგის კი ვევედრებოდი, რომ ის ჩემთვის ღვთის წინაშე შუამავალი ყოფილიყო.

სარკინოზმა ჰკითხა მას: – ვინ არის გიორგი, თუ არა თქვენი ღმერთი?

მღვდელმა უპასუხა: – წმინდა გიორგი არ არის ჩვენი ღმერთი, არამედ მხოლოდ ჩვენი ღმერთისა და უფლის, იესო ქრისტეს მსახური. ის იყო ადამიანი, ყოველმხრივ ჩვენნაირი. მან მრავალი წამება დაითმინა წარმართებისგან, რომლებიც აიძულებდნენ მას, უარეყო ქრისტე; მაგრამ, გაბედულად წინ აღუდგა რა მათ და ქრისტეს სახელისთვის აღმსარებელი გახდა, ღვთისგან მიიღო ნიჭი – მოეხდინა ნიშნები და სასწაულები. ჩვენ კი, ქრისტიანები, მისი პატივისცემით, პატივს ვცემთ მის ხატსაც და, მასზე შეხედვით, როგორც თავად წმინდანზე, თაყვანს ვცემთ და ვკოცნით მას. იგივეს აკეთებ შენც; ასე, როდესაც შენი გულისთვის ძვირფასი მშობლები ან შენი ძმები კვდებიან, შენ, მათი სამოსელის დანახვით, მათ წინაშე ტირი, კოცნი მათ, წარმოიდგენ რა ამ სამოსელში თითქოს სწორედ იმ ადამიანებს, რომლებიც გარდაიცვალნენ. სწორედ ასე ვცემთ პატივს ჩვენც წმინდანთა ხატებს, – არა როგორც ღმერთებს (ნუ იყოფინ ეს!), – არამედ როგორც ღვთის მსახურთა გამოსახულებებს, რომლებიც სასწაულებს ახდენენ თავისი ხატებითაც კი; შენ თვითონაც, ვინც გაბედა და ისარი ესროლა წმინდა მოწამის ხატს, შეგემთხვა, რომ შეგეცნო მისი ძალა სხვათა სასწავლებლად და აღსაშენებლად.

ამის მოსმენის შემდეგ, სარკინოზმა თქვა:

– რა უნდა ვქნა ახლა? ხედავ, რომ ჩემი ხელი ძლიერ შესიებულია; აუტანლად ვიტანჯები და სიკვდილს ვუახლოვდები.

მღვდელმა უთხრა:

– თუ გინდა ცოცხალი დარჩე და განიკურნო, მაშინ უბრძანე, მოგიტანონ წმინდა დიდმოწამე გიორგის ხატი, დაადგი შენს საწოლთან, მოუწყვე ხატის წინ კანდელი ზეთით და აანთე მასში სანათი მთელი ღამით; დილით კი სცხე შენს ავადმყოფ ხელს კანდელის ზეთი, მტკიცედ გწამდეს, რომ განიკურნები, – და ჯანმრთელი იქნები.

სარაცინმა მაშინვე სთხოვა მღვდელს, მიეტანა მისთვის გიორგის ხატი და, სიხარულით მიიღო რა იგი, ისე მოიქცა, როგორც მღვდელმა დაარიგა. დილით მან ხელი კანდელის ზეთით სცხო, და მაშინვე შეწყდა ტკივილი ხელში და მისი ხელი ჯანმრთელი გახდა.

გაოცებული და განცვიფრებული ასეთი სასწაულით, სარაცინმა ჰკითხა მღვდელს, – ხომ არ იყო რამე დაწერილი მის წიგნებში წმინდა გიორგის შესახებ?

მღვდელმა მოუტანა მას წმინდანის ცხოვრებისა და ტანჯვის შესახებ მოთხრობა და დაიწყო მისი კითხვა სარაცინისთვის. სარაცინი კი, ყურადღებით უსმენდა რა საკითხავს, სულ ხელში ეჭირა მოწამის ხატი და, მიმართა რა ხატზე გამოსახულ წმინდანს, როგორც ცოცხალ ადამიანს, ცრემლებით შესძახა:

– ო, წმინდა გიორგი! შენ ყმაწვილი იყავი, მაგრამ გონიერი, მე კი მოხუცი ვარ, მაგრამ უგუნური! შენ ჯერ კიდევ ახალგაზრდა წლებში სათნოეყავი ღმერთს, მე კი სიბერემდე მივაღწიე და ჯერ კიდევ არ ვიცი ჭეშმარიტი ღმერთი! ილოცე ჩემთვის შენს ღმერთთან, რათა მან მეც ღირსი გამხადოს, ვიყო მისი მონა!

შემდეგ, მღვდლის ფეხებთან დავარდნილი, სარაცინმა დაიწყო მისი თხოვნა, რათა მას წმინდა ნათლობის ღირსი გაეხადა.

მღვდელი თავიდან არ თანხმდებოდა ამაზე, რადგან ეშინოდა სარაცინების. მაგრამ, როდესაც მისი რწმენა იხილა და მის თხოვნებს წინააღმდეგობა ვეღარ გაუწია, ღამით, სარაცინებისგან ფარულად მონათლა.

როდესაც დადგა დილა, ახალმონათლული სარაცინი გამოვიდა თავისი სახლიდან და, ქალაქის შუაგულში ყველას თვალწინ დადგა რა, დიდი გულმოდგინებით ხმამაღლა დაიწყო ქრისტეს, ჭეშმარიტი ღმერთის, ქადაგება, ხოლო სარაცინების რწმენის წყევლა დაიწყო. მაშინვე გარს შემოერტყა მას მრავალი სარაცინი: რისხვითა და მძვინვარებით აღსავსენი, ისინი მივარდნენ მას, როგორც ველური მხეცები, და თავიანთი მახვილებით დაანაწილეს იგი წვრილ ნაწილებად.

ამგვარად, ამ სარაცინმა ასეთ ხანმოკლე დროში აღასრულა ქრისტესთვის აღმსარებლობის კეთილი ღვაწლი და მიიღო მოწამეობრივი გვირგვინი, წმინდა დიდმოწამე გიორგის ლოცვებით.

კუნძულ მიტილენზე 2727 იყო ტაძარი, დიდი და სახელოვანი, აგებული წმინდა დიდმოწამე გიორგის პატივსაცემად. ამ კუნძულის მკვიდრებს ჰქონდათ კეთილმსახური ჩვეულება – წმინდა მოწამის ხსენების დღეს შეკრებილიყვნენ ამ ტაძარში წმინდა გიორგის საყოველთაო საზეიმო პატივსაცემად. ამის შესახებ შეიტყვეს აგარიანებმა 2728 , რომლებიც კუნძულ კრეტაზე 2729 ცხოვრობდნენ და ერთ საღამოს სწორედ ამ ადგილს დაესხნენ თავს. ქრისტიანებიდან ისინი, ვინც ტაძრის გარეთ იყვნენ, აგარიანების ხელიდან გაქცევით გადარჩნენ; ხოლო ტაძარში მყოფნი აგარიანებმა წაიყვანეს და ტყვედ წაასხეს. ამ უკანასკნელთა შორის ტყვედ აიყვანეს ერთი ქრისტიანი ჭაბუკიც, რომელიც კუნძულ კრეტაზე გადაიყვანეს და აგარიანების მთავარმა თავის სამსახურში აიყვანა.

ამ ჭაბუკის მშობლებს, თუმცა შვილი დაკარგეს, მაინც არ შეუცვლიათ თავიანთი კეთილმსახური ჩვეულება: როდესაც წმინდა მოწამის ხსენების ყოველწლიური დღესასწაული დადგა, ისინი ტაძარში წავიდნენ წმინდა მოწამისთვის ლოცვის აღსავლენად, შემდეგ კი სახლში გამართეს პურობა წმინდა გიორგის პატივსაცემად და ხსოვნისთვის. როდესაც სტუმრები უკვე იწყებდნენ შეკრებას პურობაზე, დატყვევებული ჭაბუკის დედა, ტაძარში მისულმა (რომელიც მის სახლთან ახლოს იყო), აქ მუხლებზე დაეცა ცრემლებით და მხურვალედ ევედრებოდა წმინდანს – მისი შვილი ტყვეობიდან ისეთი გზებით დაეხსნა, როგორც თვით წმინდანს ეცოდინებოდა. მისი მხურვალე ლოცვა შეისმინეს. როდესაც მან ლოცვა დაასრულა და სტუმრებთან, პურობაზე დაბრუნდა, სწორედ იმ მომენტში, როდესაც მისმა ქმარმა, ლოცვით მოუწოდა რა წმინდა დიდმოწამეს და შეაქო იგი, როგორც შემწე და მეოხი, უკვე აპირებდა სტუმრების პატივისცემას და მეღვინეები უკვე მზადყოფნაში იდგნენ, – მოულოდნელად ამ წამს ის ჭაბუკი წმინდა გიორგიმ აიყვანა თავისი ტყვეობის ადგილიდან და მიიყვანა თავისი მშობლების სახლში; ამასთან, ჭაბუკს ხელში ეჭირა ღვინის ჭურჭელი, რომელსაც დედას სთავაზობდა. აღმოჩნდა, რომ ამ წუთში ის ჭაბუკი, კრეტაზე მყოფი, ემსახურებოდა აგარიანების მთავარს, რომელიც საჭმელს ჭამდა, და უკვე მოემზადა ღვინის მისაწოდებლად, როგორც მოულოდნელად, ძველი

აბაკუმს, ზეცად იქნა აღტაცებული და მიტილენის კუნძულზე გადაყვანილი ღვინით სავსე ჭურჭლით. ყველანი, სუფრასთან მსხდომნი, დაინახეს რა ის ჭაბუკი, ძლიერ გაოცდნენ და ერთხმად ჰკითხეს მას:

— სად იყავი, საიდან მოხვედი და როგორ აღმოჩნდი აქ?

მან კი უპასუხა მათ:

— მე ეს ჭურჭელი ღვინით ავავსე, რათა ჩემი უფროსისთვის მიმერთმია. მაგრამ ამ წამს მოულოდნელად ამიყვანა ვიღაც დიდებულმა კაცმა, ცხენზე მჯდომმა, რომელმაც მეც ცხენზე შემსვა. ერთი ხელით ამ კაცის სარტყელს ვეჭირე, მეორეში კი ეს ღვინით სავსე ჭურჭელი მეჭირა და შემდეგ აქ აღმოვჩნდი, როგორც თავად ხედავთ.

ეს რომ მოისმინეს, ყველანი გაოცდნენ ასეთი დიდებული სასწაულით და, სუფრიდან ადგომისას, მადლობა შესწირეს ღმერთს და მის წმინდა მსახურს, წმინდა დიდმოწამე გიორგის.

ამგვარი სასწაული მოგვითხრო ბერმა კოსმამაც:

— ბერძენი მეფე ბასილი 2730-ის მეფობისას (მე მაშინ ჯერ კიდევ ჭაბუკი ვიყავი) ჩემი უფროსი, სარდალი, ვისთანაც ვმსახურობდი, მეფემ კვიპროსის კუნძულზე 2731 გაგზავნა. აქ რომ მოვედით, მოვისმინეთ ამბავი სასწაულზე, რომელიც წმინდა დიდმოწამე გიორგიმ მოახდინა იმ ტაძარში, რომელიც მისი სახელის სადიდებლად და პატივსაცემად იყო აგებული, მისი დღესასწაულის დღეს, კერძოდ: ამ ტაძარში მსახური მღვდლის ვაჟი სარკინოზებმა დაატყვევეს, ახლა კი – წმინდა გიორგის ხსენების დღეს, მამის ახლოს აღმოჩნდა, ლიტურგიის აღვლენის დროს. სარდალმა მოუხმო აღნიშნულ მღვდელს და მის ვაჟს და ამ უკანასკნელს ჰკითხა:

— როგორ გადაურჩი სარკინოზებს?

ის ჭაბუკმა კი საკუთარ თავზე შემდეგი მოჰყვა:

— ღმერთს ესიამოვნა, რომ წმინდა გიორგიმ გამათავისუფლა მე. მე კი თავად არ ვიცი, როგორ მოვედი აქ; მხოლოდ ის ვიცი, რომ უკვე მესამე წელი იყო ტყვეობაში ვიყავი. ერთხელ მამაჩემმა გამგზავნა გემით, რომ რაღაც შესყიდვები გამეკეთებინა რამდენიმე თანამგზავრთან ერთად. მაგრამ ჩვენ თავს დაგვესხნენ სარკინოზები, დაგვიტყვევეს ყველანი და წამიყვანეს პალესტინაში (ამ დროს იერუსალიმი და საერთოდ მთელი პალესტინა უკვე სარკინოზების ხელში იყო). აქ ვმსახურობდი, – მოგვითხრობდა ჭაბუკი, – ჩემს ბატონს სამი წელი; დღეს კი უკვე მეთვრამეტე დღეა, რაც ჩემმა ბატონმა მიბრძანა, მისი საწოლი აბანოში მიმეტანა, რადგან იქ აბანოში აპირებდა დაბანას. როდესაც დაიბანა, მან მითხრა:

— არ მომიტანე სასმელი, რომ დამელია?

მე კი ვუთხარი მას (მოგვითხრობს ჭაბუკი):

— არა, არ მომიტანია, ჩემო ბატონო.

ის უკვე აპირებდა ჩემს ცემას, მაგრამ მე, მისი ხელებიდან თავის დაღწევის შემდეგ, ჩემი ქალბატონის სახლისკენ წავედი და, მისგან ის სასმელი ჭურჭელი რომ ავიღე, უკვე აბანოში, ჩემს ბატონთან ვბრუნდებოდი. გზა, რომლითაც მივდიოდი, ქრისტიანულ ტაძარს გვერდით ჩაუვლიდა, რომელშიც ამ დროს საღვთო ლიტურგია აღევლინებოდა. მე მესმოდა კონდაკი, რომელსაც წმინდა გიორგის უგალობდნენ: „აღზდენილი ღვთისაგან გამოჩნდი შენ“ ამ გალობამ ცრემლებამდე ამაღელვა და გულის სიღრმიდან ვთქვი:

— წმინდა დიდმოწამე გიორგი! ნუთუ ღმერთამდე და შენამდე არ მოაღწია მამაჩემის ოხვრამ? ნუთუ უგულებელყოფ მის ცრემლებს, რომლებსაც ის შენი სახელობის ტაძარში ღვრის, შენ გევედრება ჩემთვის, რათა მიხსნა ამ ტყვეობისგან და გამომიხსნა ამ მონობისგან?

ეს რომ ვთქვი, აბანოში წავედი. ჩემმა ბატონმა, ჩემს თვალებზე ცრემლები რომ დაინახა, საყვედურის თქმა დამიწყო და განრისხებით მითხრა:

— დამისხი ეს სასმელი.

მე სასმელი ჭურჭელში ჩავასხი. შემდეგ ბატონმა მითხრა:

— კიდევ ცოტა დაუმატე.

როდესაც ჭურჭელი ავიღე, რომ მისგან სასმელი დამესხა, მომეჩვენა, რომ ჩემს ბატონს ცუდად ვხედავდი. შევყვირე:

— ბატონო, ვერ ვხედავ!

ამ დროს რაღაც ძალამ ამიტაცა მიწიდან, და ამიტომ უკვე აღარ მესმოდა, რას მეუბნებოდა ჩემი ბატონი, მაგრამ მესმოდა ამ სიტყვების გალობა: „ერთ არს წმიდა, ერთ არს უფალი იესუ ქრისტე, ღმრთისა დიდებითა მამისა. ამინ.“ მაშინვე საკურთხეველში აღმოვჩნდი, დავინახე ასევე ჩემი მამაც, რომელსაც ხელში წმინდა პუტირი ეჭირა და საეკლესიო მსახურებისთვის ეუბნებოდა:

— მიეცით სასმელი.

მამის გვერდით მდგომი, მინდოდა ის სასმელი, რომელიც ხელში მეჭირა, წმინდა პუტირში ჩამესხა, რადგან სწორედ იმ წამს, როდესაც აბანოში ვიყავი და სარკინოზის გვერდით ვიდექი, ხელში სასმელი ჭურჭლით, – ამავე წამს მოულოდნელად აღმოვჩნდი საკურთხეველში ჩემი მამის ახლოს, რომელიც ლიტურგიას აღასრულებდა. მამაჩემმა შემომხედა, თანამსახურებს ჰკითხა:

— ვინ არის ეს ჭაბუკი?

მათ კი გაოცებით უპასუხეს:

– არ ვიცით, ვინ არის და საიდან მოვიდა აქ, – რადგან მე თმა შეკრეჭილი მქონდა და სარკინოზული სამოსი მეცვა.

მე კი მამას ვუთხარი:

– მამა! ნუთუ ვერ მცნობ? მე ფილოთე ვარ, შენი შვილი.

მაშინ მამაჩემმა მითხრა:

– ეს ჭურჭელი ხელში რისთვის გიჭირავს და რა არის მასში?

მე ვუთხარი:

– ეს სარკინოზული სასმელია. მე ახლახან ჩემს ბატონთან ერთად ვიყავი აბანოში, იერუსალიმის მახლობლად, და იმ მომენტში, როცა მისთვის ამ სასმელის მიწოდება მინდოდა, მოულოდნელად შენს გვერდით აღმოვჩნდი ამ ტაძარში.

ეს რომ მოისმინა, მამაჩემი ძლიერ შეშინდა და ლამის წმინდა პეშვი ხელიდან გაუვარდა. მე კი ამ დროს ხელიდან გამივარდა ჭურჭელი სასმელთან ერთად და, მამის ხელების შემაგრებით, ვუთხარი:

– ნუ შეშფოთდები, მამაო ჩემო, არამედ დაასრულე წირვა.

შემდეგ მამაჩემმა, წმინდა ტრაპეზზე პეშვის დადგმის შემდეგ, ხელები ზეცისკენ აღაპყრო და მადლობა შესწირა ღმერთს და მის წმინდა მსახურს გიორგის. ჭურჭელი კი, რომელიც მარმარილოს იატაკზე დავაგდე, არ გატყდა.

წირვის დასრულების შემდეგ, მამაჩემმა ჩამეხუტა და ცრემლებით მაკოცა; შემდეგ შინ წავედით.

ყველა ჩვენი ნათესავი და მეგობარი, ჩემთან მომხდარის შესახებ რომ გაიგეს, ჩვენს სახლში შეიკრიბნენ და, ჩემი დანახვისას, გაიხარეს და ადიდებდნენ ღმერთს და მის მსახურს, წმინდა გიორგის, რომელმაც სარკინოზებისგან თვალის დახამხამებაში მიხსნა.

მხედართმთავარმა და მასთან მყოფმა ყველამ, მღვდლის შვილის ამ თხრობის მოსმენის შემდეგ, ადიდებდნენ ღმერთს და წმინდა გიორგის; შემდეგ, ამ ყმაწვილსა და მის მამას დიდი საჩუქრები რომ გადასცეს, პატივით გაუშვეს.

კიდევ მოგვითხრობენ წმინდა დიდმოწამე გიორგის ერთი მსგავსი სასწაულის შესახებ.

პაფლაგონიაში, ქალაქ ამასტრიდაში, ცხოვრობდა ღვთისმოსავი წყვილი – ლეონტი და თეოფანა. ორივეს დიდი რწმენა ჰქონდა წმინდა დიდმოწამე გიორგის მიმართ და ხშირად დადიოდნენ მის სახელობის ტაძარში, რომელიც მათგან არც თუ ისე შორს, მდინარე პართენიოსთან ახლოს მდებარეობდა (მდინარის სახელის მიხედვით ამ ტაძარსაც „პართენიე“ ერქვა). ეს ღვთისმოსავი წყვილი, წმინდანის სიყვარულის გამო, თავისი ქონებით ამკობდა ამ ტაძარს, მიიჩნევდნენ რა ამ წმინდა მოწამეს მთელი მათი ქონების მფარველად და განმგებლად.

ყოველ წელს ეს ღვთისმოსავი ქრისტიანები პატიოსნად და მოწიწებით აღნიშნავდნენ წმინდა მოწამის ხსენების დღესასწაულს, თანაც ამ დღეს უამრავ მოწყალებას გასცემდნენ და სუფრას აწყობდნენ ღარიბ-ღატაკთათვის, ასევე თავიანთი ნათესავებისა და მეგობრებისთვის. მათ ჰყავდათ ვაჟი, სახელად გიორგი; მუდმივად წმინდა მოწამის გახსენებით, მათ თავიანთ ვაჟსაც გიორგი დაარქვეს.

ამ დროს ბერძნებზე მეფობდა კონსტანტინე VII, – მეფე ლეონ ბრძენის ძე. მაშინ დაიწყო ომი ბულგარელებსა და ბერძნებს შორის; ბულგარელები, უნგრელებთან და სკვითებთან კავშირში შესვლის შემდეგ, მიუახლოვდნენ ბერძნულ მხარეებს და ანადგურებდნენ მათ, მაცხოვრებლების ტყვედ აყვანით; ამ მიზეზით ბერძნებსაც მოუწიათ ომისთვის მზადება.

და რაკი ლეონტი, – პაფლაგონიაში, ქალაქ ამასტრიდის მკვიდრი, – მეომარი იყო, მასაც მოუწია ბულგარელებთან ომში წასვლა. მაგრამ იმის გამო, რომ ლეონტი უკვე ხანდაზმული იყო, მისი ვაჟი – გიორგი კი – ყმაწვილურ ასაკში, მან გადაწყვიტა მის ნაცვლად ჯარში თავისი ვაჟი გაეგზავნა.

მისი წაყვანის შემდეგ, ლეონტი და თეოფანა უპირველესად მასთან ერთად ზემოხსენებულ ტაძარში გაემართნენ და, აქ დიდმოწამის ხატის წინაშე ლოცვისას, ასე ამბობდნენ:

– შენ, წმინდა დიდმოწამე გიორგი, გიყოლიებთ ჩვენს მხოლოდშობილ ვაჟს, რომელსაც, შენი სიყვარულით, შენი სახელი დავარქვით! იყავი მისი წინამძღოლი გზაზე, მფარველი ბრძოლაში და დაგვიბრუნე ცოცხალი და ჯანმრთელი, რათა ჩვენ, შენგან რწმენის მიხედვით სიკეთის მიღების შემდეგ, მრავალი კეთილი საქმით ყოველთვის ვადიდებდეთ შენს ზრუნვას და ჩვენდამი მზრუნველობას.

ასე ლოცვის შემდეგ, მათ თავიანთი ვაჟი ბერძნული ჯარის პოლკებში გაუშვეს.

შემდეგ დაიწყო ომი. თავდაპირველად ბერძნები ამარცხებდნენ ბულგარელებს, მაგრამ შემდეგ ბულგარელებმა, ძალების მოკრების შემდეგ, ღვთის ნებით, დაიწყეს ბერძნების დამარცხება. მოწინააღმდეგეებს შორის გადამწყვეტი ბრძოლა მოხდა, რა დროსაც ბერძენთაგან ძალიან ბევრი დაეცა მტრის მახვილით.

ამ დროს გიორგი, ლეონტის ძე, ერთმა ბულგარელმა ტყვედ აიყვანა და, წმინდა გიორგის ლოცვით, სიკვდილისგან გადარჩა, რადგან მისი სიყმაწვილისა და სახის სილამაზის გამო, იმ ბულგარელმა შეიწყალა გიორგი და თავის ქვეყანაში წაიყვანა, სადაც გიორგი თავის ბატონს მონად ემსახურებოდა.

ლეონტი და თეოფანა, როდესაც გაიგეს, რომ ბერძნული ჯარი ბულგარულმა დაამარცხა, და დაინახეს, რომ მათი ძე არ ბრუნდებოდა მათთან, ტიროდნენ და გოდებდნენ უნუგეშოდ, ფიქრობდნენ რა, რომ მათი ძე ბრძოლის ველზე მოკლული იყო. მივიდნენ ხსენებულ ტაძარში და მიმართეს წმინდა დიდმოწამის ხატს ასეთი სიტყვებით:

– ამისათვის კი, ქრისტეს მოწამეო, მოგანდეთ ჩვენი ძე, რათა იგი ზეციურ ფრინველთა და მიწიერთა მხეცთა საკვებად გამხდარიყო? ასე ისმენ ჩვენს ყოველდღიურ ლოცვებსა და აღმოხვრას შენდამი? თუ არ შეგვიწყალე ჩვენ, ასაკში შესულნი, მაშინ მაინც შეგებრალებინა იმ ყრმის აყვავებული სიჭაბუკე. რის გამო შეურაცხყავი ჩვენი სიმდაბლე, ღვთის სათნოო?

ამას და სხვა მსგავსს ამბობდნენ მოხუცები დიდი გოდებითა და მრავალი ცრემლით, ისე, რომ ყველა, ვინც ამ ტაძარში იმყოფებოდა, ვერ იკავებდა ცრემლებს. განსაკუთრებით კი იმ ყრმის დედა განუწყვეტლივ ტიროდა ყოველდღე.

ხსენებული ბულგარელთა გამარჯვება ბერძნებზე აგვისტოს თვეში მოხდა. როდესაც შემოდგომა და ზამთარი გავიდა, დადგა აპრილის თვე და უახლოვდებოდა წმინდა დიდმოწამე გიორგის ხსენების დღე. ლეონტიმ მეუღლესთან ერთად, თუმცა უკვე სასოწარკვეთილნი იყვნენ თავიანთი ძის სიცოცხლის გამო, ფიქრობდნენ რა, რომ იგი ბრძოლის ველზე დაიღუპა, თუმცა, არ დაივიწყეს თავიანთი გულმოდგინება წმინდა მოწამისადმი და ჩვეულებისამებრ მოამზადეს მისი ხსენების დღისთვის მდიდრული სადილი.

როდესაც საეკლესიო მსახურება დასრულდა, ლეონტიმ და თეოფანამ ბევრი სტუმარი მოიწვიეს – ნათესავები, ნაცნობები, გლახაკები, უპოვარნი. სადილობისას სტუმრები მთელი დრო მხოლოდ გიორგიზე, ლეონტისა და თეოფანას ძეზე საუბრობდნენ, რომელიც ბრძოლიდან არ დაბრუნებულა. ყრმის მშობლები მთელი დრო გოდებდნენ, სტუმრები კი ცდილობდნენ მათ ნუგეშისცემას და განსაკუთრებით ანუგეშებდნენ ძლიერ მწუხარე დედას.

ამასობაში გიორგი, ტყვეობაში მყოფი, თავის ბატონთან მზარეულის მოვალეობას ასრულებდა. ამ დღეს, საჭმლის მომზადებისას, გაახსენდა მშობლების სახლი, დღესასწაული, რომელიც მათ სახლში იმართებოდა, გაახსენდა აგრეთვე თავისი ნათესავები, მეგობრები და ნაცნობები და ფიქრებში გაიფიქრა:

– კარგი იქნებოდა გამეგო: როგორი სადილია დღეს ჩემი მშობლების სახლში? ვინ არის მოწვეული სადილზე? როგორ ფიქრობენ ჩემზე: ცოცხალი ვარ თუ მკვდარი?

ასე ფიქრობდა რა თავისთვის, გიორგი მწარედ ტიროდა.

ამასობაში დადგა მისი ბატონის სადილის დრო და საჭირო იყო, რომ თავად გიორგის მიეტანა ერთი საჭმელი ქოთნით თავისი ბატონისთვის. გიორგიმ ცრემლები მოიწმინდა და, ღუმელიდან ცხელი ქოთანი აიღო, წაიღო იგი. უცებ მან იგრძნო, რომ მშობლების სახლში იდგა ყველა სტუმრის შუაგულში. დიდი სასწაული! ყველა, ვინც იქ იყო, ლეონტის ძის, გიორგის დანახვისას, ცხელი ქოთნით, საშინელ ზარში ჩავარდა; მისმა მშობლებმა კი იფიქრეს, რომ მათ წინაშე აჩრდილს ხედავდნენ; შემდეგ, მიხვდნენ რა, რომ ეს აჩრდილი კი არა, სინამდვილე იყო, დიდი სიხარულით მივარდნენ თავიანთ ძეს და, მის მკერდს მიეკრნენ, ეხვეოდნენ და კოცნიდნენ მას, ტიროდნენ ასეთი მოულოდნელი და დიდი სიხარულისგან. როდესაც გიორგის კითხვა დაუწყეს: – როგორ გადარჩა, სად იყო და როგორ აღმოჩნდა აქ, – მან დეტალურად მოუყვა ყველაფერი, როგორც თავის ტყვეობაზე, ისე ტყვეობიდან გათავისუფლებაზე. კერძოდ, მან შემდეგი თქვა:

– ამ წუთას ვმუშაობდი ჩემი ბატონის სამზარეულოში. მე მიბრძანეს, ჩემი ბატონისთვის მიმეტანა ეს საჭმელი ქოთნით. ქოთანი ავიღე და ჩემი ბატონისკენ წავედი, მაგრამ, კიბეზე რამდენიმე ნაბიჯის გადადგმის შემდეგ, რომელიც მიდიოდა ოთახში, სადაც ჩემი ბატონი სადილობდა, მოულოდნელად დავინახე ვიღაც მეომარი, რომელიც ცხენზე იჯდა და გამოუთქმელი ნათებით ბრწყინავდა; მან მე ამ ქოთანთან ერთად ამიყვანა და აქ, თქვენს წინაშე დამაყენა, აღარ ვიცი, როგორ.

ეს რომ გაიგეს, იქ მყოფებმა ყველამ, განსაკუთრებით კი გიორგის მშობლებმა, გულმოდგინედ შესწირეს მადლობა ღმერთს და მის წმინდა სათნოს, დიდმოწამე გიორგის.

შემდეგ კი, როდესაც ყველამ დაიწყო იმ ქოთნიდან საჭმლის ჭამა, მოხდა ახალი სასწაული: რამდენსაც ჭამდნენ ქოთნიდან, იმდენივე თავიდან ემატებოდა მას; თუმცა ქოთანი იმდენად პატარა იყო, რომ მისი შიგთავსი ერთ ადამიანსაც შეეძლო შეეჭამა, სადილობისას კი ძალიან ბევრი იყო, მაგრამ ყველამ დანაყრებამდე ჭამა, ღმერთს აქებდნენ და ამბობდნენ:

– აჰა, წმინდა დიდმოწამე გიორგიმ თავის დღესასწაულზე გამოგვიგზავნა ბულგარელთაგან კარგი საჭმელი!

შემდეგ ის ქოთანი, მრავალ ძღვენთან და შესაწირთან ერთად, წმიდა დიდმოწამის ტაძარში გადაიტანეს და იქ ინახებოდა წმიდა ჭურჭლებს შორის, წმიდა დიდმოწამე გიორგის მიერ აღსრულებული დიდებული სასწაულის მოსაგონებლად.

აღნიშნული წმიდა გიორგის ტაძარი ძალზე ძველი იყო და ძლიერ იყო დანგრეული, ისე რომ ყოველ წუთს შეეძლო დანგრეულიყო; მაგრამ არ იყო არავინ, ვინც ააშენებდა ახალ ეკლესიას, ან განაახლებდა იმ ძველ ტაძარს: ვინაიდან იმ ადგილის მცხოვრებთა სიღარიბის გამო, ეკლესია უყურადღებოდ იყო მიტოვებული. ერთხელ მასში ასეთი სასწაული მოხდა.

ბავშვები, ამ ეკლესიის გარშემო შეკრებილნი, ერთმანეთთან თამაშობდნენ, თან ლანძღავდნენ და დასცინოდნენ ერთ ყმაწვილს, რომელსაც ყოველთვის ამარცხებდნენ თამაშებში. მუდმივი დაცინვის გამო მოთმინებადაკარგულმა ყმაწვილმა, წმიდა გიორგის ტაძრისკენ მიბრუნებულმა, თქვა:

– წმიდა გიორგი! დამეხმარე მეც, დავამარცხო ჩემი მოწინააღმდეგეები; ამის სამადლობელოდ შენს ტაძარში დიდ ღვეზელს მოვიტან.

და მართლაც, ყმაწვილმა დაამარცხა თავისი თანატოლები თამაშებში, და დაამარცხა არა ერთხელ, არამედ ორჯერ და კიდევ მრავალჯერ.

თავის დედასთან მისულმა ყმაწვილმა უთხრა, რომ წმიდანს ღვეზელი აღუთქვა შესაწირად, და სთხოვა მას, რათა შეესრულებინა თავისი აღთქმა წმიდისადმი.

დედამისმა, ბავშვის სიყვარულით, ისევე როგორც მოწამის პატივისცემით, მოამზადა ღვეზელი, თავისი შვილის თხოვნისამებრ, და გადასცა შვილს ჯერ კიდევ თბილი, გაცივებამდე. ყმაწვილმა ღვეზელი ეკლესიაში მიიტანა და, სამსხვერპლოს წინ დადების შემდეგ, თაყვანი სცა და წავიდა.

მოხდა ისე, რომ ამ დროს იმ ეკლესიასთან ოთხი ვაჭარი გადიოდა. ისინი ეკლესიაში შევიდნენ წმიდა გიორგისთვის თაყვანის საცემად, და იატაკზე გემრიელი ღვეზელი დაინახეს (ის ჯერ არ გაცივებულიყო და მისგან სურნელოვანი ორთქლი ამოდიოდა). ვაჭრებმა ერთმანეთს უთხრეს:

– ეს წმიდანს არ სჭირდება. შევჭამოთ ღვეზელი, მის ნაცვლად კი საკმეველი დავდოთ.

როდესაც შეჭამეს ღვეზელი, ეკლესიიდან გასასვლელისკენ გაემართნენ; მაგრამ ვერანაირად ვერ იპოვეს კარები, რადგან კარები მათ კედლად ეჩვენებოდათ. მაშინ მათ იატაკზე თითო ვერცხლის მონეტა დადეს, თუმცა, ვერ იპოვეს გამოსავალი. შემდეგ ყველამ ერთად ერთი ოქროს მონეტა დადეს, და გულმოდგინედ ევედრნენ წმიდანს, რათა დახმარებოდა მათ გამოსვლაში; მაგრამ ამჯერადაც ვერ იპოვეს გამოსავალი, თითქოს სიბრმავით შეპყრობილნი. ბოლოს, ოთხივემ თითო ოქროს მონეტა დადეს და კიდევ უფრო გულმოდგინედ ილოცეს, და მაშინ იპოვეს გამოსავალი, ვინაიდან საეკლესიო კარები ღია დახვდათ და გაიარეს მათში.

ეს ოქროსა და ვერცხლის მონეტები საფუძველი გახდა იმ ტაძრის განახლებისთვის საჭირო ფულის შესაგროვებლად, ვინაიდან ამ სასწაულის ამბავი მთელ იმ ქვეყანაში გავრცელდა და მრავალი ღვთისმოსავი ადამიანი ნებაყოფლობით მოჰქონდა იქ ოქრო და ვერცხლი; ამ ფულით აშენდა ახალი ქვის ტაძარი, უფრო ფართო, საკმაოდ მორთული და აღჭურვილი ღვთისმსახურებისთვის საჭირო ყოველივე ატრიბუტით. იმ ტაძარში მრავალი სასწაული აღესრულებოდა ქრისტე ღმერთის სადიდებლად და წმიდა დიდმოწამე გიორგის საქებრად.

ასევე მოგვითხრობენ შემდეგ სასწაულზეც, რომელიც წმიდა დიდმოწამე გიორგიმ აღასრულა სასიკვდილო გველით დაკბენილ ყმაწვილზე. ამ სასწაულის შესახებ მოთხრობა გადასცა ერთ-ერთმა ღვთისმოსავმა მოსაგრემ, აბბა გიორგიმ, რომელსაც თანამოსახელე მშველელი ჰყავდა – წმიდა გიორგი.

– ერთხელ, როდესაც მთაზე ავდიოდი და ხელში ჯვარი მეჭირა, შემხვდა ერთი მოხუცი ბერი; მან გამომართვა ჯვარი და ჩემს წინ წავიდა. ცოტა რომ გაიარა, ბილიკზე გადაუხვია. მე მას გავყევი. გზის გაგრძელებისას დავინახე ცხვრის ფარა და ყმაწვილი-მწყემსი, რომელიც მიწაზე იწვა და გველის ნაკბენით კვდებოდა. იმ ადგილის მახლობლად წყარო იყო. მოხუცმა მითხრა:

– ამოიღე წყალი, რათა ჯვარი დაასხურო მასზე.

შემდეგ ჩვენ, ამოვიღეთ წყალი და ყმაწვილს პირი გაუხსენით, ჩავასხით მას პირში ეს წყალი, ჯვარზე გადავლებული; ამ დროს მოხუცმა თქვა:

– ყოვლადწმიდა სამების სახელით გკურნავს წმიდა დიდმოწამე გიორგი!

დაიხარა, ყმაწვილმა ამოანთხია სასიკვდილო შხამი და ფეხზე წამოდგა.

შემდეგ მოხუცმა უთხრა მას:

– მითხარი, არ დაიფიცე თუ არა გუშინ გლახაკ ქვრივს, რომლის ცხვარიც შენთვის იყო დავალებული საძოვრად, მაგრამ შენ სამ ვერცხლად გაყიდე? არ უთხარი თუ არა მას: მგელმა შეჭამა ცხვარი?

ყმაწვილმა უპასუხა მას:

– დიახ, მამაო, ნამდვილად ასე იყო. მაგრამ როგორ გაიგე ეს?

მოხუცმა უთხრა მას:

– როდესაც ჩემს სენაკში ვიჯექი, ჩემთან მოვიდა ვიღაც კაცი თეთრ ცხენზე ამხედრებული და მითხრა: – სოფრონი, ადექი და სწრაფად წადი შენგან მარჯვენა მხარეს, სამხრეთით მდებარე წყაროსკენ. იქ იპოვი გველის მიერ ნაკბენ ყმაწვილს, ასევე იხილავ ბერს, რომელსაც ხელში ექნება ხისგან გამოკვეთილი ჯვარი. აიღე ის ჯვარი, დაასხი მას წყალი და ის წყალი დაალევინე ყმაწვილს, თანაც უთხარი შემდეგი სიტყვები: – სახელითა მამისათა და ძისათა და სულისა წმიდისათა, განგკურნავს შენ ღვთის მსახური, მოწამე გიორგი. შემდეგ უთხარი იმ ყმაწვილს: ნუღარ დაიფიცებ ღვთის სახელს, არც მის წმიდანებს, ნურავის მოექცევი უსამართლოდ და დაუბრუნე იმ ღარიბ ქვრივს ცხვარი, რათა შენთვის უარესი არაფერი მოხდეს.

როდესაც ყმაწვილმა ეს მოისმინა მოხუცისგან, მის ფეხებთან დავარდნილმა თქვა: – მომიტევე, მამაო, რადგან ყველაფერი მართლაც ასე იყო: მე გავყიდე იმ ქვრივის ცხვარი სამ ვერცხლად და გუშინ მოვატყუე ის, ვუთხარი, რომ მგელმა შეჭამა მისი ცხვარი. იმ ქალმა მითხრა: „მართალია ეს, თუ არა?“ მე კი ვუთხარი: „დიახ, შემიძლია მოწმედ მოვიხმო ჭეშმარიტი ღმერთი“. ქალმა მითხრა: „ნუთუ არ იცი, რომ ღარიბი ქვრივი ვარ? თუმცა, ისე მოიქეცი, როგორც იცი. მაგრამ იცოდე, ღმერთი და წმიდა გიორგი მოგთხოვენ შენ, რადგან მე პირობა დავდე, რომ იმ ცხვარს გიორგობის დღესასწაულზე ღარიბებს მივცემდი“. მე კი, – განაგრძო ყმაწვილმა, – რადგანაც შევცდი და ცოდვაში ჩავვარდი, გევედრები შენ, მამაო, ილოცე ჩემთვის ღვთისა და წმიდა გიორგის მიმართ, რათა მომეტევოს ჩემი ცოდვა. ახლავე მივცემ იმ ქალს სამ თხას წმიდა გიორგის ხსენების დღეს და ჩემი სიცოცხლის ბოლომდე ყოველ წელს, წმიდა მოწამის ხსენების დღეს, ჩემი ნაშოვნის მეათედ ნაწილს ღარიბთა სასარგებლოდ გავცემ.

ასე, განკურნებულმა ყმაწვილმა, ნეტარი სოფრონისგან ლოცვა და შენდობა მიიღო, შეუდგა თავის საქმიანობას, მადლობას სწირავდა ღმერთს და მის წმინდანს, დიდმოწამე გიორგის.

არ შეიძლება არ ვახსენოთ გველის მოკვდინების დიდებული სასწაულიც, რომელიც წმიდა დიდმოწამე გიორგიმ აღასრულა თავისი პალესტინური სამშობლოს მახლობლად, სირო-ფინიკიის ქვეყანაში, ქალაქ ბეირუთში, რომელიც ხმელთაშუა ზღვის ნაპირზე მდებარეობს, ქალაქ ლიდიდან არც ისე შორს, სადაც დიდმოწამის სხეულიც არის დაკრძალული. ამ სასწაულის აღსრულების ადგილი პალესტინაში მოგზაურებს უჩვენებენ. ამ სასწაულის მთხრობელთა აღწერის თანახმად, ის შემდეგ გარემოებებში მოხდა.

ზემოხსენებული ქალაქ ბეირუთის მახლობლად, ლიბანის მთებთან, მდებარეობდა დიდი ტბა, რომელშიც ცხოვრობდა გველი – დამღუპველი, დიდი და საშინელი. ამ ტბიდან გამოსული გველი მრავალ ადამიანს იტაცებდა, ტბაში ეზიდებოდა და იქ ჭამდა მათ. მრავალჯერ ხალხი, შეიარაღებული, გამოვიდა მის წინააღმდეგ, მაგრამ ყოველ ჯერზე გველი აძევებდა ხალხს, რადგან ქალაქის კედლებთან მიახლოებისას, ჰაერს ავსებდა თავისი დამღუპველი სუნთქვით, ისე რომ მხოლოდ ამისგან ბევრი ავადდებოდა და კვდებოდა. ამ მიზეზით იმ ქალაქში მუდმივად იყო მწუხარება, სევდა, გოდება და დიდი ტირილი. ამ ქალაქში ცხოვრობდნენ ურწმუნო ადამიანები – კერპთაყვანისმცემლები, აქ ცხოვრობდა მათი მეფეც.

ერთხელ, იმ ქალაქის მცხოვრებლები, ერთად შეკრებილები, თავიანთ მეფესთან მივიდნენ და უთხრეს: – რა ვქნათ, რადგანაც აი, იმ გველისგან ვიღუპებით? მან კი მიუგო მათ: – მე გეტყვით იმას, რასაც ღმერთები გამიმჟღავნებენ.

შემდეგ მეფემ, კერპებში მცხოვრები დემონების, ადამიანთა სულების დამღუპველთა, სწავლებით, ამცნო მათ ასეთი გადაწყვეტილება: თუ არ უნდათ, რომ ყველანი დაიღუპონ, მაშინ ყოველდღიურად, წილისყრით, მისცენ იმ გველს თავიანთი შვილები, ვაჟები ან ქალიშვილები, საჭმელად. ამასთანავე მეფემ დაამატა: – როდესაც ჩემამდე მოვა რიგი, მეც, თუმცა მხოლოდ ერთი ქალიშვილი მყავს, მასაც გავცემ.

იმ ქალაქის მცხოვრებლებმა მიიღეს ეს სამეფო ან, უკეთ რომ ვთქვათ, დემონური რჩევა და ყველა, როგორც მნიშვნელოვანი, ისე უმნიშვნელო მოქალაქე, ყოველდღე აძლევდა გველს თავის ვაჟებსა და ქალიშვილებს შესაჭმელად, თუმცა ძალიან ნანობდნენ და ტიროდნენ მათზე. გველისთვის გადასაცემებს აყენებდნენ ტბის ნაპირზე, საუკეთესო სამოსელში გამოწყობილებს; ის გველი კი, ტბიდან გამოსული, იტაცებდა მათ და ჭამდა.

როდესაც რიგმა იმ ქალაქის ყველა ადამიანს ჩაუარა, ისინი თვით მეფესთან მივიდნენ და უთხრეს: – აი, მეფეო, შენი რჩევისა და დადგენილების თანახმად, ჩვენს შვილებს გველს ვაძლევდით. რიგმა უკვე ყველას ჩაუარა. ახლა რას გვიბრძანებ, რომ გავაკეთოთ? მეფემ კი მიუგო მათ:

– მეც გავატან ჩემს ასულს, თუმცა ის ერთადერთი მყავს. შემდეგ გაუწყებთ, რას გაგვიმჟღავნებენ ღმერთები.

თავისთან მოუხმო ასულს, უბრძანა, რაც შეიძლება უკეთესი სამოსით შემოსილიყო; მეფე ძლიერ განიცდიდა ამას და მთელ თავის სახლთან ერთად დასტიროდა მას, მაგრამ ვერაფრით ვერ დაარღვევდა იმ დადგენილებას, თითქოს ღვთაებრივს, რომელიც დემონების მიერ იყო ცნობილი. როდესაც მზადება დაასრულა, რომ ასული გველისთვის საჯიჯგნად გაეგზავნა, მეფე თავისი სასახლის სიმაღლიდან უყურებდა მას და ცრემლიანი თვალებით აცილებდა.

ქალწული, ამასობაში, ჩვეულ ადგილას, ტბის პირას დააყენეს. იგი სასიკვდილო საათს ელოდა, როცა გველი, ტბიდან ამოსული, მას შთანთქავდა, და მწარედ ტიროდა.

ღმერთის განგებით, რომელსაც ყველას გადარჩენა სურს და მოინდომა, რომ ის ქალაქიც გადაერჩინა სულიერი და ხორციელი დაღუპვისგან, ამ დროს იმ ადგილას ცხენით მიუახლოვდა წმინდა დიდმოწამე გიორგი, ცათა მეუფის მეომარი, რომელსაც ხელში შუბი ეჭირა.

დაინახა რა ქალწული, ტბასთან მდგომი და მწარედ მოტირალი, ჰკითხა მას:

– რისთვის დგახარ აქ და რაზე ტირი?

მან კი უპასუხა:

– კეთილო ჭაბუკო! სასწრაფოდ გაიქეცი აქედან შენი ცხენით, რათა ჩემთან ერთად არ დაიღუპო.

წმინდანმა კი უთხრა მას:

– ნუ გეშინია, ქალწულო, არამედ მითხარი, რას ელოდები აქ, როცა მთელი ხალხი გიყურებს?

ქალწულმა უპასუხა:

– სახელოვანო ჭაბუკო! ვხედავ, რომ მამაცი და მამაკაცური ხარ. მაგრამ რატომ გინდა ჩემთან ერთად მოკვდე? გაიქეცი სასწრაფოდ ამ ადგილიდან!

წმინდანმა კი უთხრა მას:

– არა, არ მოვშორდები ამ ადგილს მანამ, სანამ არ მომიყვები, რისთვის დგახარ აქ, რაზე ტირი და ვის ელოდები.

ამის შემდეგ ქალწულმა ყველაფერი რიგრიგობით უამბო – გველზეც და საკუთარ თავზეც.

წმინდა გიორგიმ უთხრა მას:

– ნუ გეშინია, ქალწულო, რადგან მე ჩემი უფლის, ჭეშმარიტი ღმერთის სახელით გიხსნი გველისგან.

მან კი უპასუხა:

– მამაცო მეომარო! რატომ გინდა ჩემთან ერთად დაიღუპო? გაიქეცი და გადაირჩინე თავი მწარე სიკვდილისგან. საკმარისია, თუ მე მარტო მოვკვდები აქ, მით უმეტეს, რომ არც მე გადამარჩენ გველისგან და თავადაც დაიღუპები.

სწორედ მაშინ, როდესაც ქალწული ამ სიტყვებს ეუბნებოდა წმინდანს, უეცრად ტბიდან საშინელი გველი გამოჩნდა და თავისი ჩვეული საკვებისკენ დაიძრა.

მისი დანახვისას ქალწულმა ხმამაღლა დაიყვირა:

– გაიქეცი, ადამიანო, აი, გველი მოდის!

წმინდა გიორგიმ კი, პირჯვრის წერის ნიშნით გადაიწერა პირჯვარი და უფალს მოუხმო, სიტყვებით: „მამის, ძისა და სულიწმიდის სახელით“, – თავისი ცხენით გველისკენ გაექანა, შუბს იქნევდა და, გველს მთელი ძალით ყელში დაარტყა, განგმირა და მიწაზე დააგდო; წმინდანის ცხენი კი ფეხებით თელავდა გველს. შემდეგ წმინდა გიორგიმ ქალწულს უბრძანა, რომ გველი თავისი სარტყლით შეეკრა და ქალაქში წაეყვანა, დამორჩილებული, როგორც ძაღლი; ხალხი კი, გაკვირვებული უყურებდა ქალწულის მიერ მოყვანილ გველს და შიშისგან გაიქცა. წმინდა გიორგიმ კი უთხრა ხალხს:

– ნუ გეშინიათ, მხოლოდ უფალ იესო ქრისტეს მიენდეთ და ირწმუნეთ მისი, რადგან მან გამომგზავნა თქვენთან, რათა გიხსნათ გველისგან.

შემდეგ წმინდა გიორგიმ ის გველი ქალაქის შუაგულში მახვილით მოკლა. ქალაქის მცხოვრებლებმა კი გველის გვამი ქალაქგარეთ გაიტანეს და დაწვეს.

ამის შემდეგ მეფემ და იმ ქალაქში მცხოვრებმა ხალხმა ირწმუნეს უფალი იესო ქრისტე და მიიღეს წმინდა ნათლობა: მონათლულთა რაოდენობა 25 000 კაცი იყო, ქალებისა და ბავშვების ჩაუთვლელად. იმ ადგილას შემდგომში აშენდა ეკლესია, მეტად ვრცელი და ლამაზი, უწმინდესი ქალწული მარიამის, ცათა მეუფის, ღმერთი მამის ასულის, მისი ძის დედისა და სულიწმიდის სასძლო სახელზე, – აგრეთვე წმინდა გამარჯვებული გიორგის პატივსაცემად, რომელიც თავისი დახმარებით იცავს ქრისტეს ეკლესიას და ყოველ მართლმადიდებელ სულს ჯოჯოხეთის უფსკრულში უხილავი მჭამელისგან, აგრეთვე ცოდვისგან – როგორც მომაკვდინებელი გველისგან, – ისევე, როგორც მან იხსნა ხსენებული ქალწული ხილული გველისგან.

აქ ასევე მოხდა რაღაც ახალი სასწაული. როდესაც ეს ეკლესია უწმინდესი ღვთისმშობლისა და წმინდა დიდმოწამე გიორგის პატივსაცემად აკურთხეს, მაშინ აქ გადმოღვრილი ღვთაებრივი მადლის ნიშნად ამ ეკლესიის საკურთხევლიდან სიცოცხლის წყარო გადმოედინება, რომელიც კურნავს ყოველ სნეულებას ყველასი, ვინც რწმენით მოედინება დიდების თვით მეფის (ვისთანაც არის საუკუნო სიცოცხლის წყარო), სამებაში განდიდებული ღმერთის, მამისა და ძისა და სულიწმიდის სადიდებლად, რომელსაც უკუნისამდე აქებენ თავის წმინდანებში. ამინ.

ტყვეთა განმათავისუფლებელო და გლახაკთა შემწეო, უძლურთა მკურნალო, მეფეთა ხელის ამპყრობელო, ძლევაშემოსილო დიდებულო მოწამეო გიორგი, ევედრე ქრისტეს ღმერთსა, რათა აცხოვნოს სულნი ჩვენნი.

სხვა ტროპარი, იგივე ხმა:

კეთილი ღვაწლით იღვაწე, ქრისტეს ვნებულო, სარწმუნოებით, და მხილებულ ყავ უღმრთოება მტარვალთა, ხოლო შესაწირავად სათნოდ ღმრთისა შეეწირე: ამისთვისცა გვირგვინი მიიღე ძლევისა, და ლოცვათა შენთა მიერ, წმიდაო, ყოველთა მიჰმადლებ შეცოდებათა მიტევებასა.

კონდაკი, ხმა 4:

აღმოცენებულად ღმრთისაგან გამოჩნდი კეთილმსახურების საქმის მოქმედი უპატიოსნესი, სათნოებათა კონები შემოიკრიბე თავისა შენისა, რამეთუ სევდით დათესე, სიხარულით მკი, ხოლო სისხლით ვნებულმან ქრისტე მოიპოვე, და ლოცვათა შენთა მიერ, წმიდაო, ყოველთა მიჰმადლებ შეცოდებათა მიტევებასა.

ამავე დღესა წმიდათა მოწამეთა დედოფლისა ალექსანდრასი, და წმიდათა მოწამეთა ანატოლისა და პროტოლეონისა ხსენება არს.