წმიდათა ცხოვრების სატესტო ვერსია წარმოადგენს მანქანურ თარგმანს, შესაძლოა შეიცავდეს გრამატიკულ შეცდომებს!
ღირსი მამისა ჩვენისა იოანე ძველმღვიმელის ხსენება
„ძველი ლავრის“ სახელით იწოდებოდა ღირსი ხარიტონის სავანე, რომელიც პალესტინის უდაბნოში, იერუსალიმთან ახლოს მდებარეობდა. მას „ძველ ლავრას“ იმიტომ ეძახდნენ, რომ წმინდა ხარიტონმა სხვა ლავრებამდე მოაწყო იგი, როგორც ამის შესახებ დეტალურადაა აღწერილი მის ცხოვრებაში. ამ ძველ, ხარიტონის ლავრაში მოღვაწეობდა მარხვასა და ღვაწლში დღეს ხსენებული ღირსი იოანე. სიყრმიდანვე უფლის სიყვარულით ანთებული წმინდა იოანე მთელი თავისი სულით მიეკრა ღმერთს, წმინდა წერილის სიტყვისამებრ: „მე კი კეთილია ჩემთვის ღმერთთან მიახლოება!“ ამაო ამქვეყნიური ცხოვრების უგულებელმყოფელმა წმინდა იოანემ დატოვა თავისი სამშობლო და ბერული ცხოვრების ჯვარი იტვირთა. იგი მოხეტიალეობდა სხვადასხვა ადგილას იმ უფლის სახელისთვის, რომელსაც თავისი დაბადებიდან სიკვდილამდე „თავის დასადები ადგილი არ ჰქონდა“.
იერუსალიმის წმინდა ადგილებამდე მიაღწია, წმინდა იოანემ თაყვანი სცა უფლის ცხოველმყოფელ საფლავს, შემდეგ კი მივიდა ზემოხსენებულ ნეტარი ხარიტონის ლავრაში, სადაც თავისი კეთილმსახური ცხოვრებისთვის მღვდლის წმინდა ხარისხით იქნა დაჯილდოებული. ხორციელ ვნებათა დიდი თავშეკავებით ალაგმვით, წმინდა იოანე აქაც გამოჩნდა დიდი ძველი მმარხველების მიმბაძველად: მთელი ღამის ლოცვებითა და სიკვდილის განუწყვეტელი ხსენებით წმინდანმა მიაღწია თავისი ხორცის სრულ მოკვდინებას და ხორცით ანგელოზივით იყო.
მრავალი წლის განმავლობაში იცხოვრა და მთელი დროის განმავლობაში ღმერთს სათნო ეყო, წმინდანი მიიცვალა უფლის მიმართ. წმინდა უსხეულო ანგელოზთა ხელით მისი სული ზეციურ საუკუნო სავანეებში იქნა მიტანილი.
წმინდა იოანე „ძველმღვიმელად“ იწოდება, „ძველლავრელის“ ნაცვლად, იმიტომ რომ ღირსი ხარიტონის ძველი ლავრა თავდაპირველად ყაჩაღთა გამოქვაბულში მდებარეობდა. ამ გამოქვაბულში ყაჩაღებმა დაატყვევეს ღირსი ხარიტონი. მაგრამ მას შემდეგ, რაც ყაჩაღები, გველის შხამით მოწამლული ღვინის დალევით, დაიხოცნენ, ღირსი ხარიტონი გათავისუფლდა მათგან. გამოქვაბულში ყაჩაღების მიერ ნაძარცვი ოქროს დიდი რაოდენობა რომ იპოვა, ღირსმა ხარიტონმა გამოქვაბულთან ეკლესია ააგო; როდესაც კი მასთან ძმები შეგროვდნენ, გამოქვაბულზე სავანეც ააგო. ვინაიდან ღირსი იოანე იმ ძველ გამოქვაბულში ცხოვრობდა და გამოქვაბულის ეკლესიაში ღვთისმსახურებას აღასრულებდა, ამიტომაც მას „ძველმღვიმელი“ უწოდეს.
წმიდა მოწამეთა ქრისტეფორეს, თეონასა და ანტონინის ხსენება
დღეს მოსახსენიებელი წმიდა მოწამენი ქრისტეფორე, თეონა და ანტონინი იმპერატორ დიოკლეტიანეს მეშუბე მეომრები იყვნენ. ერთხელ, როდესაც ისინი წმიდა დიდმოწამე გიორგის წამებას ესწრებოდნენ და იხილეს მის მიერ აღსრულებული სასწაულები, დასაგდეს იარაღი და მეომრული სარტყლები, წარდგნენ მეფის წინაშე და მამაცურად აღიარეს ქრისტეს რწმენა. ამის გამო, იმპერატორის ბრძანებით, ბორკილებით შეკრეს და საპყრობილეში ჩააგდეს.
მეორე დღეს ისინი საპყრობილედან გამოიყვანეს და წარადგინეს უსჯულო იმპერატორის სამსჯავროს წინაშე, რომელიც აიძულებდა მათ, უარეყოთ ქრისტე. მაგრამ წმიდა მოწამენი არ დაემორჩილნენ მტანჯველს, არამედ ღიად ადიდებდნენ ჭეშმარიტ ღმერთს. მაშინ მტანჯველმა ბრძანა, დაეკიდათ მათი სხეულები, დაესერათ რკინის იარაღებით და ცეცხლით დაეწვათ. მაგრამ როცა ამის შემდეგაც წმიდა მოწამენი ურყევნი დარჩნენ, იმპერატორმა ბრძანა, ცეცხლში დაეწვათ ისინი.
ასე დაასრულეს თავიანთი ტანჯვა ქრისტესთვის ამ წმიდა მოწამეებმა.
ღირსი მამა გიორგი აღმსარებელი, პისიდიის ანტიოქიის ეპისკოპოსი
ქრისტეს აღმსარებელი, ღირსი გიორგი, ხატმებრძოლობის ჟამს ცხოვრობდა. სიყრმიდანვე შეყვარებულმა ქრისტემ, მან ბერული სქემა შეიმოსა და თავისი კეთილმსახური ცხოვრებით, მრავალი შრომითა და ღვაწლით, წმინდა სულის სავანე და სამყოფელი გახდა. ის პისიდიის ანტიოქიის ეპისკოპოსად დაინიშნა.
და ამ ხარისხში გულმოდგინედ წინამძღვრობდა მისთვის მინდობილ სამწყსოს. როდესაც ეშმაკის ჩაგონებით ხატმებრძოლური ერესი გაძლიერდა და იმპერატორის მოწვევით ყველა ეპისკოპოსი კონსტანტინოპოლში შესაკრებად ისწრაფოდა, მაშინ ეს წმინდა მღვდელმთავარიც იქ ჩავიდა, მამაცურად იდგა მართლმადიდებლობისთვის და ურჩევდა მეფეს, დამორჩილებოდა საეკლესიო კრების დადგენილებებს, რომლებიც გადმოგვცეს წმინდა მამებმა, მართლმადიდებლობის მოძღვრებმა, და შეაგონებდა მათ რწმენას მიბაძულიყო, რათა „სხვადასხვა და უცხო სწავლებებით“ არ ცთუნებულიყო, წმინდა პავლე მოციქულის მცნებისამებრ.
მასაც აიძულებდნენ წმინდა ხატების თაყვანისცემაზე უარი ეთქვა, მაგრამ იგი არ დაემორჩილა უღმრთო ხატმებრძოლებს, რისთვისაც ეპისკოპოსობიდან გადააყენეს და გადასახლებაში გაგზავნეს, სადაც აღესრულა კიდეც.
ღირსი მამა ჩვენი ტრიფონი, კონსტანტინოპოლელი პატრიარქი
ბიზანტიის იმპერატორ რომანოზს, იმპერატორ კონსტანტინე პორფიროგენეტის სიმამრს, ჰყავდა უმცროსი ვაჟი, თეოფილაქტე, რომელიც დაბადებიდანვე აღუთქვა სულიერ ხარისხში აღკვეცას. მან გადაწყვიტა, იგი კონსტანტინოპოლის პატრიარქად დაესვა მაშინდელი პატრიარქ სტეფანეს გარდაცვალების გამო. მაგრამ რადგან თეოფილაქტე ჯერ კიდევ ყმაწვილი, სულ რაღაც თექვსმეტი წლის იყო და საეკლესიო წესების მიხედვით ასეთ ხარისხს ვერ მიიღებდა, დროებით პატრიარქის ტახტის მოსაყდრედ და მმართველად არჩეულ იქნა ბერი ტრიფონი, რომელიც პატრიარქის ტახტს მართავდა მხოლოდ მანამ, სანამ მეფის ძე, თეოფილაქტე, არ მიაღწევდა ასაკს, რომელიც მას მღვდელმთავრის ტახტის დაკავების უფლებას მისცემდა.
სწრაფად ავიდა იერარქიულ საფეხურებზე. ბერი ტრიფონი ეპისკოპოსად იქნა ხელდასხმული და პატრიარქის მმართველობა მიიღო, რადგანაც ის მართლაც ღირსეული იყო ამ ხარისხისათვის, უბიწო ცხოვრებას ეწეოდა. პატრიარქობას სამ წელზე ოდნავ მეტს მართავდა და შემდეგი გარემოებების გამო დატოვა ეს მმართველობა.
როდესაც თეოფილაქტე ჯერ კიდევ ოცი წლის იყო, იმპერატორმა რომანოზმა დაიწყო მოთხოვნა, რომ ტრიფონს პატრიარქის ტახტი მის ძეს დაეთმო. მაგრამ ნეტარი ტრიფონი შეუძლებლად მიიჩნევდა ამ მაღალი ხარისხის დათმობას ახალგაზრდა და გამოუცდელი ყმაწვილისთვის, რადგან მას მხოლოდ სრულყოფილ კაცს შეეძლო ღირსეულად ეტვირთა, როგორც ასაკითა და გონებით, ასევე ღვთაებრივი წერილის მცოდნეს და ზოგადად, ეკლესიის საჭის ღირსეულად მართვის უნარის მქონეს.
მაშინ იმპერატორი რომანოზი ძლიერ დამწუხრდა და არ იცოდა, როგორ მოქცეულიყო, რადგანაც მას ტრიფონის წინააღმდეგ არანაირი ბრალდება არ გააჩნდა, რომლითაც პატრიარქის ტახტიდან ჩამოაშორებდა, მით უმეტეს, რომ ღირსი ტრიფონი წმინდა, უნაკლო ცხოვრების კაცი იყო. ასეთ ვითარებაში იმპერატორის მეგობარმა, კესარიის ეპისკოპოსმა თეოფანემ, მზაკვარმა კაცმა, უთხრა იმპერატორს:
– მეფეო, ეს საქმე მე მომანდე და მე შესანიშნავად მოვაგვარებ მას შენი სამეფო სურვილისამებრ.
მეფეს ძლიერ გაუხარდა თეოფანეს წინადადება და სთხოვა, რაც შეიძლება მალე დაესრულებინა ის საქმე, რასაც ხელი მოჰკიდა.
წმინდა ტრიფონთან მისულმა თეოფანემ მასთან საუბარი დაიწყო, თვალთმაქცურად მოჩვენებით, თითქოს მისი ერთგული ადამიანი იყო. მან უთხრა მას შემდეგი:
– მეუფეო, იმპერატორი შენს წინააღმდეგ დიდ მზაკვრობას გეგმავს: ის თავის თანამოაზრეებთან ერთად ეძებს მიზეზსა და საბაბს, რათა პატრიარქის ტახტიდან ჩამოგაგდოს. თუმცა, მიუხედავად ყველა მცდელობისა, ისინი ძნელად თუ მიაღწევენ რამეს, რადგან შენს წინააღმდეგ ისეთ ბრალდებას აყენებენ, რომელშიც უდანაშაულო ხარ. ასე, ისინი ამბობენ, თითქოს შენ წერა-კითხვის უცოდინარი ხარ და საერთოდ არ შეგიძლია წერა; ამიტომაც ისინი პატრიარქობის უღირსად გთვლიან. ამის გათვალისწინებით, იზრუნე დროულად შეარცხვინო ისინი და მათი პირი დაადუმო, რათა გაჩუმდნენ. თუ გინდა, მომისმინო, ასე მოიქეცი: მთელი კრების თანდასწრებით სუფთა ფურცელზე დაწერე შენი სახელი და პატრიარქის ტიტული და გაუგზავნე დაწერილი იმპერატორს, რათა შერცხვნენ შენი ცილისმწამებლები, რომლებიც ამბობენ, თითქოს შენ წერა არ შეგიძლია.
ნეტარი ტრიფონი, უბოროტო ადამიანი, ვერ მიხვდა თეოფანეს მზაკვრობას და ფიქრობდა, რომ მისი რჩევა კარგი იყო, რის გამოც შეასრულა იგი. როდესაც კრების სხდომები დაიწყო, პატრიარქმა ყველას მიმართა შემდეგი სიტყვით:
– ღვთის საკურთხევლის მსახურები ამაოდ ეძებენ ჩემს წინააღმდეგ ბრალდებებს, ისინი, ვისაც ჩემი ტახტიდან ჩამოგდება სურთ. მე ჩემს ღმერთს ვენდობი, რომ ისინი ჩემს წინააღმდეგ ვერაფერს იპოვიან ისეთს, რის გამოც ღვთისგან ჩემთვის მინდობილ ტახტს წამართმევდნენ, თუნდაც ძალზედ ეცადონ ამას. სხვათა შორის, მათ ჩემს წინააღმდეგ ის ცრუ ბრალდება წამოაყენეს, თითქოს მე წერა-კითხვის უცოდინარი ვარ და საერთოდ არ ვიცი წერა. აი, მე თქვენი ყველას თანდასწრებით ვწერ ამ სტრიქონებს, რათა ჩემი ცილისმწამებლები შერცხვნენ და ჩემზე ტყუილის თქმა შეწყვიტონ.
ამის თქმის შემდეგ, ნეტარმა ტრიფონმა სუფთა ფურცელი აიღო და ყველას თვალწინ მასზე შემდეგი დაწერა:
– ტრიფონი, ღვთის წყალობით კონსტანტინოპოლის, ახალი რომის მთავარეპისკოპოსი, მსოფლიო პატრიარქი.
მოგვიანებით მიღებული საბუთი გადაეცა იმპერატორს. იმპერატორმა, ზემოხსენებული თეოფანეს, კესარიის ეპისკოპოსის, რჩევით, ბრძანა, სხვა ხელით დაეწერათ მასზე შემდეგი სიტყვები:
– პატრიარქის ადგილს ვთმობ არა სხვა რომელიმე მიზეზის გამო, არამედ მხოლოდ იმიტომ, რომ თავს ამ წოდების უღირსად მივიჩნევ.
ამ სიტყვების დაწერის შემდეგ, იმპერატორმა ბრძანა, ეს საბუთი წაეკითხათ მთავრების, ბოიარებისა და ყველა თანამდებობის პირის თანდასწრებით. შემდეგ, თავისი თანამოაზრეების დახმარებით, მან ძალის გამოყენებით გაიყვანა უწმინდესი პატრიარქი ტრიფონი საპატრიარქო სასახლიდან და ბრძანა, პატრიარქის ტახტზე მისი ვაჟი თეოფილაქტე დაენიშნათ. ამის შედეგად ეკლესიაში დიდი შფოთი და არეულობა დაიწყო, რადგან ეკლესიის მრავალი მსახური კვლავ ტრიფონს მიიჩნევდა პატრიარქად და არა თეოფილაქტეს.
ამასობაში, ნეტარმა ტრიფონმა, მოთმინებით გადაიტანა რა ასეთი შეურაცხყოფა, განმარტოვდა იმ მონასტერში, სადაც პატრიარქის ტახტზე დანიშვნამდე იმყოფებოდა, და, აქ ორი წელი და ხუთი თვის ცხოვრების შემდეგ, მიიცვალა უფლის მიმართ. მისი პატიოსანი ცხედარი გადაასვენეს დიდ საკათედრო ეკლესიაში, სადაც ის პატრიარქთა საფლავთან დაიდო.
მისი გარდაცვალების შემდეგ საეკლესიო შფოთი და არეულობა შეწყდა, ვინაიდან წმინდა ტრიფონის მიცვალების შემდეგ ყველა დათანხმდა თეოფილაქტეს პატრიარქად არჩევას და შეუერთდა მასთან ერთობას. წმინდა ტრიფონის ხსოვნა კი პატივით აღნიშნეს, ღვთის განდიდებითა და მადლიერებით.
ღირსი ნიკიფორეს ხსენება
ჩვენი დიდი მამა, ნეტარი ნიკიფორე, კონსტანტინოპოლის მკვიდრი იყო. მისი მშობლები, ანდრია და თეოდორა, დიდგვაროვნები და უაღრესად მდიდარი ხალხი იყვნენ. მათ თავიანთ შვილს ღვთის შიში ასწავლეს. მშობლების გარდაცვალების შემდეგ, ნიკიფორემ, შეიცნო რა ამქვეყნიური ამაოება, იგრძნო სურვილი, რომ თავი ღვთის მსახურებისთვის მიეძღვნა. ამიტომაც, მთელი თავისი მემკვიდრეობა ღარიბებს დაურიგა და კონსტანტინოპოლიდან ქალკედონში განმარტოვდა.
აქ ის წმინდა ანდრიას მონასტერში შევიდა და წმიდა მამათა სრულყოფილი ცხოვრების ხილვისას, გადაწყვიტა მათთან დარჩენილიყო. მალევე, მონასტრის იღუმენმა ის ფინიკიის კუნძულზე გაგზავნა, სადაც ყოვლადწმიდა ღვთისმშობლის მონასტერი მდებარეობდა, რათა იქ იღუმენი ყოფილიყო და ქრისტეს სამწყსოს მწყემსავდა. კუნძულზე ჩასვლისთანავე, ღირსმა მამამ მრავალი სასწაულით ქრისტეს რწმენაზე მოაქცია იქ მცხოვრები წარმართები, დაანგრია მათი კერპთაყვანისმცემლობის ტაძრები და მათ ნაცვლად ეკლესიები ააშენა. თავისი მოსაგრე ცხოვრებით მან ყველას გადააჭარბა.
მონასტერში ოცდაცამეტი წელი იცხოვრა და უფალთან მიცვალების მოახლოება რომ იგრძნო, ეს ამბავი ძმებს ამცნო, თავის ნაცვლად იღუმენად კეთილმსახური ბერი, იოსები დაადგინა, თვითონ კი ქალკედონში წასვლას შეუდგა. გემზე ასვლისას დასნეულდა და მენავეებს უთხრა:
– იყავით მტკიცენი და მშვიდნი, რამეთუ მე უფალთან მივდივარ. ჩემი სხეული ქალკედონში მიიტანეთ.
ამ სიტყვებით წმინდანი მიიცვალა. ხელსაყრელი ქარის წყალობით გემი სწრაფად მიცურდა ქალკედონში, მენავეებმა ღირსი მამის სხეული კუბოში ჩაასვენეს და პატივით დაკრძალეს.