წმიდათა ცხოვრების სატესტო ვერსია წარმოადგენს მანქანურ თარგმანს, შესაძლოა შეიცავდეს გრამატიკულ შეცდომებს!
წმიდისა მართლისა და მრავალვნებულისა იობის ცხოვრება
წმიდა მართალი იობი წარმოშობით აბრაამის ტომიდან იყო; იგი ცხოვრობდა არაბეთში, მისი სამყოფელი იყო უცის, აბრაამის ძმისწულის, აბრაამის ძმის, ნახორის პირმშო ვაჟის შთამომავალთა მიერ დასახლებული მიწა ხუსი. იობი ჭეშმარიტი კაცი იყო, იგი გამოირჩეოდა უბიწო საქციელით, სამართლიანობითა და ყოველთა მიმართ კეთილგანწყობით, ქველმოქმედებით, ხოლო ყველაზე მეტად – ღვთისმოშიშებით, გულის სიწმიდის დაცვით და ყოველგვარი ბოროტებისგან განრიდებით, არა მხოლოდ საქმეებში, არამედ შინაგან აზრებშიც. მას ჰყავდა შვიდი ვაჟი და სამი ასული. იგი ცნობილი იყო თავის ქვეყანაში სიმდიდრით: ჰყავდა შვიდი ათასი ცხვარი, სამი ათასი აქლემი, ხუთასი უღელი ხარი, ხუთასი ვირი და უამრავი მსახური; აქტიურ და ქმედით მონაწილეობას იღებდა თანატომელთა ცხოვრებაში და დიდ გავლენას ახდენდა საზოგადოებრივ საქმეებზე, რადგან მთელს აღმოსავლეთში დიდი პატივისცემით სარგებლობდა თავისი კეთილშობილებისა და პატიოსნების გამო.
იობის ვაჟები, თუმცა თითოეული ცალკე, საკუთარ კარავ-სახლში ცხოვრობდა, ისეთი ძლიერი ურთიერთსიყვული ჰქონდათ და ისეთ თანხმობაში იყვნენ ერთმანეთთან, რომ არასოდეს ჭამდნენ და სვამდნენ განცალკევებით, გარდა თავიანთი ნათესაური კავშირისა. ყოველდღე, რიგრიგობით, ისინი გამართავდნენ წვეულებებს და ძმურ წრეში ატარებდნენ დროს თავიანთ დებთან ერთად, უმანკო გართობისას, ყოველგვარი ზომიერების დარღვევის გარეშე, სიმთვრალისა და უწესრიგობის გარეშე. უწესო შეკრებებს მათი კეთილი და მართალი მამაც არ დაუშვებდა. მაგრამ რადგანაც იობის შვილების წვეულებები მათი ძმური სიყვარულისა და მშვიდი კეთილშობილების გამოხატულება იყო, მართალი კაცი მათ არათუ არ უკრძალავდა, არამედ წააქეზებდა კიდეც, ოჯახური მშვიდობით ნუგეშცემული. ყოველ შვიდ დღეში ერთხელ, მორიგი ძმური შეკრებების დასრულების შემდეგ, იობი სთავაზობდა თავის შვილებს, რომ გულწრფელი სინდისით გადაემოწმებინათ თავიანთი საქციელი – ხომ არ შესცოდა რომელიმემ ღმერთის წინაშე სიტყვით ან აზრით; რადგანაც მას დიდად ეშინოდა ღმერთისა, მაგრამ ეშინოდა არა მონის შიშით, არამედ ძისმიერი სიყვარულის შიშით, და ყურადღებით აკვირდებოდა როგორც საკუთარ თავს, ისე თავის სახლს, რათა არ მომხდარიყო მათთან რაიმე ისეთი, რაც განარისხებდა უფალ ღმერთს. ამასთან, ღვთისმოშიში მართალი კაცი არ შემოიფარგლებოდა მხოლოდ თავისი სახლეულობის ზედამხედველობით და მათთვის რჩევებით, რათა უბიწო ცხოვრება გაევლოთ, რათა არც ერთ მათგანს აზრებშიც კი არ შესცოდებოდა თავისი შემოქმედის წინაშე, – არამედ ყოველ ჯერზე, როდესაც წვეულებების დღეების წრე დასრულდებოდა, იობი მთელი ოჯახის თანდასწრებით, ადრე დილით, აღსავლენდა სრულადდასაწველ მსხვერპლს თავისი ყველა შვილის რაოდენობის მიხედვით და ერთ მოზვერს მათი სულებისათვის ჩადენილი ცოდვისთვის, რადგან, ამბობდა იგი, იქნებ ჩემმა ვაჟებმა შესცოდეს და გულში ღმერთი აგინესო; ასე იქცეოდა იობი ყოველ ასეთ განსაკუთრებულ დღეს.
ერთ დროს, როდესაც ზეცაში ღვთის ანგელოზები, კაცობრიობის მცველნი, შეკრებილიყვნენ ყოვლისმპყრობელი ღმერთის ტახტის წინაშე, რათა თავიანთი შუამდგომლობით ევედრათ მისთვის ადამიანთათვის და მიეტანათ მისთვის ადამიანური ვედრებანი ყოველგვარი ცხოვრებისეული საჭიროების შესახებ, – მათ შორის მოვიდა ეშმაკიც, კაცობრიობის ცილისმწამებელი და მაცდური. სატანა, ზეციდან გადმოგდებული, ღვთის დაშვებით გამოჩნდა იქ, ანგელოზთა შორის, არა იმისთვის, რომ შეცვლილიყო მისი დაცემული ბუნება ან კეთილი სურვილით ევედრა სიკეთისთვის, არამედ იმისთვის, რომ ამოენთხია თავისი სიბოროტე და დაეგმო სიკეთე. სატანური სიამაყე თავის შინაგან სიბრმავეში არასოდეს ეგუება ჭეშმარიტებას, არ ხედავს მხიარულ მშვიდობას სიმდაბლეში და ყოვლადკეთილი ღმერთის ნებისადმი მორჩილ ერთგულებაში; იგი თამამად გადააფასებს არსებულს, თავისი ბნელი თვალთახედვით და მისთვის უცხო, ნათელ სფეროშიც კი, ღვთაებრივი ცხოვრებისას, თავხედურად ზომავს ყველაფერს თავისი თავმომწონეობის საზომით!
უთხრა უფალმა სატანას, რომელიც ანგელოზებთან ერთად წარდგა მის წინაშე: – საიდან მოხვედი შენ?
სატანამ უპასუხა: – მე დედამიწაზე დავდიოდი და მთელი იგი შემოვლილი მაქვს.
უფალმა უთხრა მას: – თუკი მიაქციე ყურადღება ჩემს მსახურ იობს? არ მოიძებნება დედამიწაზე სხვა კაცი, რომელიც ისე უმანკო, სამართლიანი, ღვთისმოშიში და ყოველგვარი მანკიერებისგან შორს იქნებოდა, როგორც ის!
ამაზე სატანამ უპასუხა უფალს:
– განა უმიზეზოდ არის იობი ღვთისმოშიში? განა შენ არ იცავ მას? განა შენ არ შემოუღობე მას და მის სახლს, და ყოველივეს, რაც აქვს მას? შენ აკურთხე მისი ხელთა ნაშრომი და გაამრავლე მისი ნახირი და გაავრცელე დედამიწაზე. მაგრამ განრთე ხელი შენი და შეეხე ყოველივეს, რაცა აქვს მას, წაართვი მას, და მაშინ იხილავ, გაკურთხებს თუ არა შენ?
მაშინ უფალმა უთხრა სატანას:
– ყოველივე, რაც აქვს მას, შენს ხელში გადავცემ, გააკეთე როგორც გენებოს, ოღონდ მას თვითონ არ შეეხო.
სატანა განშორდა უფლის პირისახეს (იობ.1:6–12). დადგა დღე, როდესაც იობის ძენი და ასულნი ნადიმობდნენ უფროსი ძმის სახლში. და აჰა, მოვიდა მაცნე იობთან და უთხრა:
– შენი ხარები ყანაში წყვილ-წყვილად, უღელქვეშ ხნავდნენ, ხოლო კიკინები მათ გვერდით ძოვდნენ; უცებ თავს დაესხნენ საბეველნი და წაიყვანეს ისინი, ხოლო მსახურები ამოხოცეს; მხოლოდ მე გადავრჩი და მოვედი შენთან ამბის მოსატანად.
ვიდრე ეს ლაპარაკობდა, მოვიდა სხვა მაცნე იობთან და უამბობს:
– ცეცხლი გადმოვარდა ზეციდან და დაწვა მთელი წვრილფეხა საქონელი და მწყემსები; მხოლოდ მე გადავრჩი და მოვედი შენთან სათქმელად.
ამას ჯერ არ დაუმთავრებია საუბარი, რომ მოვიდა ახალი მაცნე და მოახსენებს:
– მოვიდნენ ქალდეველნი და, სამ რაზმად გაყოფილებმა, ალყა შემოარტყეს აქლემებს და წაიყვანეს ისინი, ხოლო მსახურები ამოხოცეს; მხოლოდ მე გადავრჩი და მოვედი შენთვის მოსახსენებლად.
ეს ჯერ კიდევ ლაპარაკობდა, როდესაც მოვიდა სხვა მაცნე და ეუბნება იობს:
– შენი ძენი და ასულნი ნადიმობდნენ თავიანთი უფროსი ძმის სახლში; უცებ საზარელი ქარიშხალი ამოვარდა უდაბნოდან, შემოარტყა სახლს ოთხივე კუთხიდან და დაანგრია ის შენს შვილებზე; ყველა დაიღუპა; მხოლოდ მე გადავრჩი და მოვედი შენთვის ამბის მოსატანად.
ამ საშინელი ამბების ერთმანეთის მიყოლებით მოსმენისას, იობი ადგა, თავისი მძიმე გლოვის ნიშნად შემოიხია თავისი ზედა სამოსელი, მოიპარსა თავი, დაეცა მიწაზე და, უფლის წინაშე თაყვანისცემით, თქვა:
– შიშველი გამოვედი დედაჩემის საშოდან, შიშველივე დავბრუნდები მიწის დედის საშოში. უფალმა მომცა, უფალმა წაიღო! – როგორც ნება მისი იყო, ისე მოხდა; კურთხეულ იყოს სახელი უფლისა!
ასე, ყოველივე ამაში იობმა არ შესცოდა ღმერთის წინაშე არც ერთი უგუნური სიტყვით (იობ.1:13–22).
დადგა დღე, როდესაც ღვთის ანგელოზები კვლავ წარდგნენ უფლის წინაშე; მათ შორის მოვიდა კვლავ სატანაც.
და უთხრა უფალმა სატანას:
– საიდან მოხვედი?
სატანამ მიუგო:
– დედამიწაზე ვიყავი და შემოვუარე მას მთლიანად.
უფალმა უთხრა მას:
– მიაქციე თუ არა ყურადღება ჩემს მსახურ იობს? არ არის დედამიწაზე მისდარი ადამიანი: ის ისეთი კეთილია, მართალი და ღვთისმოსავი, ის ისე შორს არის ყოველივე ბოროტისგან! და იმ უბედურებათა მიუხედავად, რაც მას დაატყდა თავს, ის დღემდე მტკიცედ რჩება თავის უმანკოებაში; შენ კი მაქეზებდი მის წინააღმდეგ, რათა დაგეღუპა ის უდანაშაულოდ!
და მიუგო სატანამ უფალს და თქვა:
– კანს კანის წილ, სიცოცხლისთვის კი ადამიანი ყველაფერს გასცემს, რაც აქვს მას, – ანუ: სხვის კანში ადამიანს შეუძლია იტანჯოს; სხვის კანში დარტყმები არ არის ასე მგრძნობიარე, ამ კანის მოშორებაც კი ასატანია, მისთვის უმტკივნეულოა და მას შეუძლია მშვიდად დარჩეს; აი, სცადე შეეხო მის საკუთარ სხეულს, განრთე ხელი შენი და შეეხე მის ძვალს და ხორცს და იხილავ – გაკურთხებს თუ არა შენ?
მაშინ უფალმა უთხრა სატანას:
– აჰა, ის შენს ხელშია. მე გიშვებ, რომ გაუკეთო მას, რაც მოგესურვება; მხოლოდ მისი სული დაიცავი, – ნუ შეეხები მისი არსების საფუძველს, თავისუფალ ნებას (იობ.2:1–6).
სატანა განშორდა უფლის პირისახეს და იობის მთელი სხეული საშინელი კეთრით დაფარა, ფეხის ტერფებიდან თავის თხემამდე. ტანჯულს მოუწია ცოცხალ ადამიანთა შორის გადასახლება, რადგან მისი ავადმყოფობის გადამდებობის გამო ის მათ შორის მიუღებელი იყო. მისი სხეული დაფარული იყო ამაზრზენი, აყროლებული წყლულებით; ყველა სახსარში ვრცელდებოდა მწველი შინაგანი ცეცხლი; სოფლის გარეთ, ფერფლში მჯდომი, იობი ნამსხვრევი თიხის ნატეხით იფხანდა თავის ჩირქოვან ჭრილობებს. ყველა მისმა მეზობელმა და ნაცნობმა თავი აარიდა, მიატოვა იგი. მისმა ცოლმაც კი დაკარგა მისდამი თანაგრძნობა.
დიდი ხნის შემდეგ, სასოწარკვეთილ მდგომარეობაში მყოფმა, ერთხელ უთხრა მან იობს: „რამდენ ხანს აიტან ამას? – აი, კიდევ ცოტა ხანს დავიცდი ჩემი ხსნის იმედით; რადგან მიწისაგან წარხოცილია შენი ხსოვნა, ვაჟები და ქალიშვილები, ჩემი მუცლის სნეულებანი და შრომა, რომლითაც ამაოდ ვიღვწოდი. შენ თვითონ ზიხარ ჭიების სიმყრალეში, ღამეს უსაფარებლად ატარებ, მე კი დავდივარ და ვმსახურობ, ადგილიდან ადგილზე, სახლიდან სახლში გადავდივარ, ველოდები, როდის ჩავა მზე, რათა დავისვენო ჩემი შრომისა და სნეულებებისგან, რომლებიც ახლა მტანჯავს. ნუ გაჯიუტდები, ნუ დაიცავ დაჟინებით შენს უმწიკვლობას; არამედ თქვი რაიმე სიტყვა ღმერთის მიმართ, გმობე ის და მოკვდი, – სიკვდილში იპოვი თავისუფლებას შენი ტანჯვისგან, ის მეც მიხსნის ტანჯვისგან“.
ასე უბრალოდ და ბუნებრივად, თითქოსდა დამაკმაყოფილებლადაც კი, წყვეტდა იობის ცოლი მისთვის და თავისთვის სიცოცხლის საკითხს, ისე, რომ არ გასცდენოდა მის მნიშვნელობასა და დანიშნულებას მიწიერ გაგებას, სატანის შთაგონებით – „ტყავი ტყავის წილ“. ფიზიკურად და ზნეობრივად გაწამებული და დაღლილი, იგი მზად იყო ჩაექრო ჭეშმარიტი სიცოცხლის უკანასკნელი შუქურა: „გმობე ღმერთი და – მოკვდი“.
თუმცა, ასე არ მსჯელობდა თავის მდგომარეობაზე თავად ტანჯული იობი, რომელიც თავის ადამიანურ ბუნებას ვიწრო ეგოიზმის თვალსაზრისით არ უყურებდა. სინანულით შეხედა ცოლს და უთხრა:
– რატომ ამბობ ასეთ რამეს, როგორც ერთ-ერთი უგუნური ქალი? თუ სიკეთეს ვიღებდით ღვთისგან, განა ბოროტს ვერ ავიტანთ?!
ამჯერადაც იობმა არ შესცოდა ღმერთის წინაშე – მისმა ბაგეებმა არ წარმოთქვეს ღვთის საგმობი არაფერი (იობ.2:7–10).
იობის თავს დატეხილი უბედურების ამბავი გავრცელდა ირგვლივ ქვეყნებში. მისი სამი მეგობარი: ელიფაზ თემანელი, ბილდად შუხელი და ცოფარ ნაყამათელი, მისი უბედურების შესახებ ინფორმირებულნი, ერთად შეიკრიბნენ, რათა წასულიყვნენ ტანჯულის სანუგეშებლად და მისი მწუხარება გაეზიარებინათ. მაგრამ, მასთან მიახლოებისას და მისი ვერცნობისას, რადგან მისი სახე მთლიანად ჩირქოვან წყლულს წარმოადგენდა, ისინი ჯერ კიდევ შორიდან შეჰყვირეს და ატირდნენ საშინელებისგან, გაიხიეს თითოეულმა თავისი ზედა სამოსელი და დიდი მწუხარებით ზევით ისროდნენ მტვერს თავიანთ თავზე. შემდეგ შვიდი დღე და შვიდი ღამე გაატარეს მიწაზე, თავიანთი მეგობრის პირისპირ მჯდომარენი და არც ერთი სიტყვა არ დასცდენიათ, რადგან ხედავდნენ, რომ მისი ტანჯვა მეტისმეტად დიდი იყო და ვერ პოულობდნენ საშუალებას, რომ ენუგეშებინათ იგი ასეთ მდგომარეობაში (იობ.2:11–13). ეს მტანჯველი დუმილი თავად იობმა დაარღვია. მან პირველმა გახსნა ბაგეები: დაწყევლა თავისი დაბადების დღე და ღრმა მწუხარება გამოხატა იმის გამო, თუ რატომ მიეცა მას იმ სინათლის ხილვა, რომელიც ახლა მისთვის სიბნელითაა დაფარული? რისთვის მიეცა მას სიცოცხლე, როცა იგი მისთვის უნუგეშო ტანჯვაა?
– საშინელება, რისიც მეშინოდა, სწორედ ის დამემართა, – თქვა ტანჯულმა, – და საზარელი, რისიც მეშინოდა, სწორედ ის მოვიდა ჩემთან. არ მაქვს სიმშვიდე, არ მაქვს მოსვენება, არ მაქვს ნუგეში! (იობ.3:1–26).
მაშინ მასთან საუბარში ჩაერთვნენ მისი მეგობრებიც, თუმცა თავიანთი მსჯელობებით, რომლებითაც მისი ნუგეში სურდათ, მხოლოდ უფრო მეტად წამლავდნენ მის ტანჯულ გულს (იობ.21:34; იობ.16 და შემდ.). თავიანთი გულწრფელი რწმენითა და იმ ღრმა რწმენით, რომ სამართლიანი ღმერთი სიკეთეს აჯილდოებს და ბოროტს სჯის, ისინი უდავოდ და უეჭველად მიიჩნევდნენ, რომ თუ ვინმე უბედურებას განიცდის, ის – ცოდვილია, და რაც უფრო დიდია ეს უბედურება, მით – ესე იგი – უფრო მძიმეა მისი ცოდვილი მდგომარეობა. ამიტომ იობზეც ფიქრობდნენ, რომ მას ჰქონდა რაიმე საიდუმლო ცოდვები, რომლებსაც ის ოსტატურად მალავდა (იობ.32:1–22, 33:1–33 და სხვა) ადამიანებისგან და რომელთა გამოც ყოვლისმხედველი ღმერთი სჯიდა მათ მეგობარს. ეს მათ აგრძნობინეს ტანჯულს საუბრების დასაწყისიდანვე და შემდეგ, თავიანთი გრძელი მსჯელობების განმავლობაში, არწმუნებდნენ მას, ეღიარებინა და მოენანიებინა თავისი დანაშაულები. იობი, თავისი უმწიკვლობის შეგნებით, სიტყვების ერთი შეხედვით დამაჯერებლობის მიუხედავად, თავს შინაგანად შორს მიიჩნევდა მათი მსჯელობის სამართლიანად აღიარებისგან (იობ.27:1–7; შეადარე. იობ.10:17); უდანაშაულობის მთელი ძალით იცავდა თავის კარგ სახელს.
– რამდენ ხანს უნდა ტანჯოთ ჩემი სული და მტანჯოთ თქვენი სიტყვებით? აი, უკვე ათჯერ შემარცხვინეთ და არ გრცხვენიათ ჩემი ტანჯვისა! საცოდავი ნუგეშისმცემელნო! – ექნება კი დასასრული თქვენს ქარაფშუტულ სიტყვებს? (იობ.19:2–3; შეადარე. იობ.16:2).
იობი უხსნიდა თავის მეგობრებს და არწმუნებდა მათ, რომ ის არ იტანჯებოდა ცოდვების გამო, არამედ ღმერთი თავისი, ადამიანისთვის მიუწვდომელი ნებით, ზოგს უგზავნის მძიმე, ზოგს კი ბედნიერ ცხოვრებას. იობის მეგობრები, რომლებიც თვლიდნენ, რომ ღმერთიც ისეთივე შურისგების კანონებით ექცევა ადამიანებს, როგორითაც საკუთარ განაჩენს გამოაქვს ადამიანური მართლმსაჯულება, არწმუნდებოდნენ მის გამამართლებელ სიტყვებში, თუმცა შეწყვიტეს მის წინააღმდეგ მიმართული საყვედურები და შეწყვიტეს მის სიტყვებზე პასუხის გაცემა (იობ. 32:1–15). ამ დროს საერთო საუბარში აქტიურად ჩაერთო ახალგაზრდა ვინმე ელიუი, ბარაქიელის ძე, რამოვის ტომიდან, უზელი; მხურვალე თავხედობით ის აღუდგა ხანდაზმულ ტანჯულს „იმის გამო, რომ ის საკუთარ თავს, თავის უდანაშაულობას უფრო ამართლებდა, ვიდრე ღმერთს“ (იობ. 32 და შემდგომ). შემოქმედისთვის სამართლიანობის მიგებით, ადამიანისთვის მიუწვდომელი, ეს თანამოსაუბრეც იობის ტანჯვის მიზეზს მის მანკიერებაში ხედავდა, თუნდაც ის ადამიანის თვალისთვის შეუმჩნეველი ყოფილიყო.
– ღმერთი ძლიერია და არ სძულს გული ძლიერი სიმტკიცით. ის არ უჭერს მხარს უღმერთოებს და არ აშორებს თავის თვალებს მართალთაგან; მაგრამ შენ, – ეუბნებოდა ელიუი იობს, – შენ აღვსილი ხარ უღმერთოთა განსჯებით, რადგან, შენი აზრით, ღვთისგან გამოგზავნილი სასჯელი დაუმსახურებელია, „მაგრამ განსჯები და დაგმობა ხომ ახლოა“, ასე ახლოს ეხება ერთმანეთს შენს შორის (იობ. 36:5–17).
ბოლოს ტანჯული ლოცვით მიმართა ღმერთს, რათა თავად დაემოწმებინა მისი უდანაშაულობის შესახებ.
მართლაც, ღმერთი გამოეცხადა იობს ქარიშხლიან გრიგალში და გაკიცხა ის მსოფლიო მართვის საქმეებში ანგარიშის მოთხოვნის განზრახვის გამო. ყოვლისშემძლემ მიუთითა იობს, რომ ადამიანისთვის ძალიან ბევრია გაუგებარი მოვლენებსა და ქმნილებებში, თუნდაც ერთი ხილული, მის ირგვლივ არსებული ბუნების; და ამის შემდეგ – ღვთის განგების საიდუმლოებებში ჩაღრმავებისა და იმის ახსნის სურვილი, თუ რატომ ექცევა ის ადამიანებს ასე და არა სხვაგვარად, – ასეთი სურვილი უკვე თავხედურ თვითდაჯერებულობას წარმოადგენს.
– ვინ არის ის, ვინც ბნელში აქცევს განგებას უაზრო სიტყვებით? – ეკითხებოდა უფალი იობს ქარიშხლიანი გრიგალიდან. – შემოირტყი ახლა წელზე სარტყელი, როგორც მამაკაცმა და მიპასუხე: სად იყავი, როცა მე დედამიწის საფუძვლებს ვაგებდი? – თქვი, თუ იცი. რაზეა დაფუძნებული მისი საძირკველი, ან ვინ დადო მისი ქვაკუთხედი ზეციურ მნათობთა საერთო ხარებასა და ღვთის ძეთა მხიარულ სადიდებელ შეძახილებზე? მიგიცია ოდესმე შენს ცხოვრებაში დილისთვის ბრძანება და მიგიღწევია განთიადის ადგილზე? იცი თუ არა ცის წესები, შეგიძლია თუ არა აწიო შენი ხმა ღრუბლებამდე, შეგიძლია თუ არა ელვის გამოგზავნა?.. შენ გინდა ჩემი განაჩენი დაამხო, მე დამადანაშაულო, რათა თავი გაიმართლო: – ასეთივე ძალა გაქვს, როგორც მე? – შეიმკე თავი სიდიადითა და დიდებით, შეიმოსე ბრწყინვალებითა და დიდებულებით; გადმოღვარე შენი რისხვის მძვინვარება, შეხედე ყოველივე ამაყს და ამპარტავანს და დაიმორჩილე ის, შემუსრე ძლიერი უღმერთოები თავიანთ ადგილებზე. მაშინ მეც ვაღიარებ, რომ შენი მარჯვენა ძლიერია, რათა დაგიცვას. ყოვლისშემძლესთან მოკამათე, ღმერთის მამხილებელი, დაე, უპასუხოს მას.
და უპასუხა იობმა უფალს და თქვა: – ვიცი, რომ შენ ყოველივე შეგიძლია და რომ შენი განზრახვა უცვლელია.
– ვინ არის ის, ვინც ბნელში აქცევს განგებას, ვერაფერს რომ ვერ ხვდება? – ეს მე ვარ, ვინც ვლაპარაკობდი იმაზე, რაც არ მესმოდა – ჩემთვის საოცარ საქმეებზე, რომლებიც არ ვიცოდი. ადრე მხოლოდ ყურის წვერით მქონდა შენზე გაგონილი, ახლა კი ჩემი თვალები გხედავენ; ამიტომაც უარს ვამბობ და ვნანობ მტვერსა და ნაცარში; მე არაფერი ვარ და რას გიპასუხებ? – ხელს პირზე ვიდებ (იობ. 38–40).
ამის შემდეგ უფლისგან იობის მეგობრებს მიეცათ ბრძანება, რომ მისთვის მიემართათ და ეთხოვათ მათთვის მსხვერპლი შეეწირა, რადგან მხოლოდ იობის სახეს, უთხრა უფალმა ელიფაზ თემანელს, მივიღებ, რათა არ უარგყოთ იმის გამო, რომ ჩემზე არ ისაუბრეთ ისე სწორად, როგორც ჩემმა მსახურმა იობმა (იობ. 42:7–9).
). მეგობრებმა შეასრულეს უფლის ეს ბრძანება და იობს მიუყვანეს მსხვერპლად შვიდი ხარი და შვიდი ვერძი. იობმა შესწირა მსხვერპლი ღმერთს და ილოცა თავისი მეგობრებისთვის. ღმერთმა მიიღო მისი შუამდგომლობა მათთვის, დაუბრუნა მას თავად სხეულებრივი ჯანმრთელობა და მისცა მას ორჯერ მეტი, ვიდრე მანამდე ჰქონდა. იობის ნათესავები და ყველა მისი ძველი ნაცნობი, გაიგეს რა მისი განკურნების შესახებ, მივიდნენ მის მოსანახულებლად, რათა განეცადათ მასთან ერთად ნუგეში და სიხარული, და თითოეულმა მათგანმა მიუტანა მას საჩუქარი და ოქროს ბეჭედი. უფალმა კი იობს თავისი კურთხევით გულუხვად უბოძა: ამის შემდეგ მას ჰქონდა თოთხმეტი ათასი წვრილფეხა საქონელი, ექვსი ათასი აქლემი, ათასი წყვილი ხარი და ათასი ვირი. იობს, გარდაცვლილთა ნაცვლად, შეეძინა შვიდი ვაჟი და სამი ქალიშვილი; და მთელ დედამიწაზე არ იყო ისეთი მშვენიერი ქალები, როგორიც იობის ქალიშვილები იყვნენ, და მამამ მისცა მათ მემკვიდრეობა მათ ძმებს შორის (იობ. 42:10–15). უფალმა არ გააორმაგა იობის შვილების რაოდენობა, როგორც მან გააორმაგა მისი სამწყსო სიმდიდრე: ეს იმიტომ, რომ ვინმეს არ ეფიქრა, რომ მისი პირველი გარდაცვლილი შვილები სრულიად დაიღუპნენ, – არა, ისინი მართალია გარდაიცვალნენ, მაგრამ არ დაღუპულან, – ისინი აღდგებიან მართალთა საერთო აღდგომისას.
იობმა, მის მიერ მოთმინებით გადატანილი განსაცდელების შემდეგ, იცხოვრა ას ორმოცი წელი (სულ კი მან დედამიწაზე იცხოვრა ორას ორმოცდარვა წელი), და მან იხილა თავისი შთამომავლობა მეოთხე თაობამდე; იგი გარდაიცვალა დღეებით გაძღომილი, ღრმა სიბერეში (იობ. 42:16–17); ახლა კი ის ცხოვრობს დაუბერებელი და უმტკივნეულო ცხოვრებით მამისა და ძისა და სულიწმინდის, სამებაში განდიდებული ერთადერთი ღმერთის სამეფოში, რადგან ჯერ კიდევ დედამიწაზე გადატანილი უბედურებების შუაგულში მან უკვე იხილა, ისევე როგორც აბრაამმა, უფლის დიდი დღე, იხილა იგი და გაიხარა (იოანე 8:56).
– ვიცი, – ამბობდა ის, დამპალი წყლულით დაავადებული, – ვიცი, რომ ჩემი გამომსყიდველი ცოცხალია და ის აღადგენს მტვრიდან უკანასკნელ დღეს ჩემს ამ გახრწნილ კანს, და მე ჩემი ხორცით ვიხილავ ღმერთს. მე ვიხილავ მას თავად; ჩემი თვალები, და არა სხვისი თვალები, იხილავენ მას. ამის მოლოდინით დნება ჩემი გული მკერდში! (იობ. 19:25–27)
ეს აღიარა მართალმა იობმა თავის მეგობრების წინაშე, რათა დაენერგა მათთვის, რომ „ეშინოდეთ“ არა სხეულებრივი ტანჯვისა და მიწიერი სიკეთეების დაკარგვისა, არამედ „უფლის მახვილის“, ყოვლისშემძლის რისხვისა, „რომელიც უსამართლობის შურისმაძიებელია“.
– იცოდეთ, რომ არსებობს სამსჯავრო (იობ. 19:29) 2996, – გვეუბნება ის ჩვენს დასამოძღვრად, – სამსჯავრო, რომელზეც გამართლდება მხოლოდ ის, ვისაც აქვს ჭეშმარიტი სიბრძნე – უფლის შიში და – ჭეშმარიტი გონება – ბოროტებისგან განრიდება (იობ. 28:28).
წმინდა მოწამე ბარბარეს, მხედრისა და სხვათა მასთან ერთად ტანჯვა
როდესაც ღვთისმოძულე მეფე იულიანე განდგომილმა ფრანკებთან ომი დაიწყო, მათ წინააღმდეგ სარდალი ვაკხოსი გაგზავნა. მის პოლკში მსახურობდა მამაცი მხედარი, სახელად ბარბარე, სარწმუნოებით ქრისტიანი, თუმცა ფარული. ორივე ქვეყნის პოლკები ბრძოლისთვის მოემზადნენ; ფრანკებს შორის იყო ერთი ძლიერი, გოლიათის მსგავსი მოჭიდავე. ის რომაელთა პოლკის წინ გამოდიოდა და ერთპიროვნულ ორთაბრძოლაში იწვევდა ვინმეს. რადგანაც არცერთი რომაელი ვერ ბედავდა მის წინააღმდეგ გამოსვლას, ვინაიდან მისი გარეგნული სახეც კი, რომელიც მის ძალაზე მეტყველებდა, აშინებდა მათ, ის დასცინოდა რომაელებს. მაშინ სარდალმა ვაკხოსმა, ნეტარი ბარბარეს სიმამაცის შესახებ იცოდა რა, თავისთან მოუწოდა და ჰკითხა, შეეძლო თუ არა მას ამ თავმომწონე და თავისი ძალით მოამაყე მოჭიდავის წინააღმდეგ გამოსვლა. ბარბარე კი, რომელიც თავისი უფლის, იესო ქრისტეს შემწეობას ესავდა, არ თქვა უარი ერთპიროვნულ ბრძოლაზე: ჯვრის ნიშით აღიჭურვა, მტერს მიუახლოვდა და მასთან შებრძოლების შემდეგ, ღვთის შეწევნით სძლია და მოკლა იგი, რამეთუ უფლისგან გამოეგზავნა ნეტარ ბარბარეს ანგელოზი, რომელიც ეხმარებოდა მას. მაშინ ფრანკებს შერცხვათ და შეშინდნენ; რომაელები კი, გამხნევებულნი სიმამაცით, მათკენ გაემართნენ და საბოლოო გამარჯვება მოიპოვეს. ნეტარი ბარბარეს ამგვარმა სიმამაცემ მას დიდი პატივი მოუტანა რომაელთა პოლკებში და მეფის მოწონებაც დაიმსახურა: იგი კომიტის წოდებით დააჯილდოვეს.
შემდგომში, მტერთა ზედა ამ დიდებული გამარჯვების შემდეგ, სარდალმა ვაკხოსმა, ჯარებთან ერთად თრაკიაში ყოფნისას, კერპებისთვის მსხვერპლის შეწირვა მოისურვა, რათა ამგვარად მადლობა შეეწირა მათთვის გამარჯვებისთვის, რომელსაც არა ქრისტე ღმერთს, არამედ ამაო კერპებს მიაწერდა. და აი, მან თავისი უწმინდური მსხვერპლის შესაწირად კომიტი ბარბარეც მოიწვია, როგორც პირველი გამარჯვებული. მაგრამ წმინდა ბარბარემ, ღიად აღიარა რა, რომ ქრისტიანი იყო, ზურგი შეაქცია კერპებს. მაშინ სარდალმა ამის შესახებ მეფეს აუწყა; მეფემ კი, ქრისტეს მხედრის თავისთან მოყვანა ბრძანა და აიძულებდა მას, შეეწირა მსხვერპლი კერპებისთვის; მაგრამ რადგან ნეტარი ბარბარე არ დაემორჩილა, მეფემ ბრძანა, დაეკიდათ იგი საწამებელ ძელზე და მახვილით დაეჭრათ მუცელი იქამდე, სანამ მისი შიგნეულობა მიწაზე არ გადმოიღვრებოდა. მაგრამ იმ დროს, როდესაც წმინდანი ლოცულობდა, გამოეცხადა ანგელოზი და, შეკრიბა რა მისი შიგნეულობა, უკანვე ჩაუდო მოწამის მუცელში და განკურნა იგი, ისე რომ წყლულის ნიშანწყალიც კი არ დარჩა მის სხეულზე, შემდეგ კი საწამებელი ძელისგან გაათავისუფლა. ასეთი სასწაულის ხილვისას, სარდალმა ვაკხოსმა, ორ მხედართან – კალიმაქესთან და დიონისესთან – ერთად, ირწმუნა ქრისტე და აღიარა იგი, ხოლო წარმართთა ბილწი ღმერთები შეაგინა. ამისთვის, მეფე იულიანეს ბრძანებით, ქრისტეს სახელის ახალი აღმსარებლებს: ვაკხოსს, კალიმაქესა და დიონისეს – თავი მოჰკვეთეს და ამგვარად ზეცაში წმინდა მოწამეთა დასს მიემატნენ. ხოლო წმინდა ბარბარეს უღმერთო მეფემ ბრძანა, მიებათ რკინის ბორბალზე, რომლის ქვეშაც დიდი ცეცხლი დაენთოთ, და ეს ბორბალი მასზე მიბმულ მოწამესთან ერთად ეტრიალებინათ, თან მის ტანჯულ სხეულზე მდუღარე ზეთი დაესხათ. მაგრამ მოწამე, რომელიც ღმერთს მხურვალე ლოცვებს აღუვლენდა, ცეცხლისგან სრულიად დაუზიანებელი დარჩა: პირიქით, ცეცხლი მტანჯველ-მხედრებზე გადავიდა, დაწვა ისინი, ხოლო ორი მათგანი ფერფლად აქცია. ამის შემდეგ, ქრისტეს ტანჯული საპყრობილეში ჩააგდეს, სადაც თავად უფალი გამოეცხადა მას და განამტკიცა.
მეორე დილას წმინდა ბარბარე კვლავ გამოიყვანეს საწამებლად; იგი, შიშველი, ოთხივე მხრიდან გაჭიმეს, რის შემდეგაც უმოწყალოდ სცემდნენ ზურგსა და მუცელზე ხარის ძარღვებით. შემდეგ მოწამე ღუმელში ჩააგდეს, რომელიც წინასწარ სამი დღის განმავლობაში ანთებული იყო. შვიდი დღის განმავლობაში იქ ყოფნის შემდეგ, წმინდანი კვლავ ცოცხალი, ჯანმრთელი და ცეცხლისგან სრულიად დაუზიანებელი იპოვეს, ერთი სიტყვით, ღუმელიდან ისე გამოვიდა, როგორც აბანოდან, და ადიდებდა ღმერთს. ამის შემდეგ წმინდა ბარბარე კვლავ საპყრობილეში ჩააგდეს, სადაც მასთან ერთად უამრავი მორიელი, გველი და ყოველგვარი ქვეწარმავალი ჩაყარეს იმ იმედით, რომ ის მათგან დაიღუპებოდა. მაგრამ ამ პატიმრობის დროსაც წმინდა ბარბარე, ჯვრის ნიშით განდევნა რა მისგან შხამიანი ქვეწარმავლები, არაფრით დაუზიანებელი დარჩა.
მაშინ გამძვინვარებულმა მტანჯველმა, რომელსაც არ უნდოდა ქრისტეს ძალის შეცნობა, ბრძანა, რაც შეიძლება მაგრად გაეხურებინათ სპილენძის ხარი და შიგ ჩაეგდოთ მოწამე; მაგრამ წმინდანი იქაც უვნებლად დარჩა. მას ცეცხლისგან არანაირი ტკივილი არ უგრძვნია, ხოლო სპილენძის ხარმა, თითქოსდა ცეცხლისგან დაწვას გრძნობდა, ცოცხალივით დაიწყო მოძრაობა, რაღაც ხმების გამოცემა და სიარული. ამ სასწაულის ხილვისას, მრავალმა წარმართმა ირწმუნა ქრისტე.
ბოლოს, ყოველივე ამის შემდეგ, მტანჯველმა ბრძანა, წმინდა მოწამე ბარბარესთვის თავი მოეკვეთათ. და ასე გმირულად აღასრულა მან თავისი მოწამეობრივი ღვაწლი ქრისტე უფლისთვის. მისი პატიოსანი სხეული კეთილმსახურმა ეპისკოპოსმა ფილიკიოსმა, პატივით აიღო და პელოპონესის ქალაქ მეთონში დაასაფლავა, ადიდებდა რა ქრისტე ღმერთს, მამასთან და სულიწმინდასთან ერთად უკუნითი უკუნისამდე განდიდებულს, ამინ.
წმინდა ბარბარეს ხსენება, რომელიც წინათ ყაჩაღი იყო
ეს ნეტარი ბარბარე წინათ სასტიკი ყაჩაღი იყო ლუკანიის მხარეებში. მრავალი ადამიანის სისხლი დაღვარა და ვერავინ ვერ შეიპყრო, მით უმეტეს, ვერ შეებრძოლა, რადგანაც იგი არაჩვეულებრივ ფიზიკურ ძალას ფლობდა. მაგრამ ყოვლადკეთილმა და კაცთმოყვარე ღმერთმა, რომელსაც არ უნებავს ცოდვილის სიკვდილი, არამედ ყველასთვის ხსნას ეძიებს, როგორც ერთ დროს მოციქული პავლე, ასევე ეს ყაჩაღიც თავისი განგებულების ქმედებით ხსნის მახეში მოაქცია. ერთხელ, როდესაც ეს ყაჩაღი გამოქვაბულში იჯდა და დანაპირებული ოქროს სიმრავლეს უყურებდა, უეცრად მის გულს შეეხო ღვთის მადლი, რომელიც ცოდვილს სინანულის გზაზე აყენებს. და აჰა, ყაჩაღი სულით შეძრწუნდა და, ღვთის საშინელი სამსჯავროს გახსენებით, მწუხარება დაიწყო, გულში ამბობდა რა: „ვაი მე, ცოდვილს, რა ჩავიდინე! მრავალი ადამიანის სისხლი დავღვარე, მრავალი ქალი შევბილწე, სხვების ქონება მოვპარე და ბევრი სხვა ბოროტება ჩავიდინე! დღეს თუ ხვალ, მე უნდა მოვკვდე; ის, რაც შევიძინე, ვის დარჩება?!“ შემდეგ კვლავ შესძახა: „ვიცი, რომ ძველი ყაჩაღი ქრისტემ თავისი გულმოწყალებით თავისთან მიიღო: მეც მიმიღებს, თუკი მხოლოდ მოვინანიებ. აჰა, ახლა ვინანიებ, ვმწუხარებ ჩემი ბოროტმოქმედებების გამო და მის წყალობას ვეძებ.“
ეს რომ თქვა თავისი სულის სიღრმეში, ბარბარე წამოდგა და, თავისი ამხანაგებისთვის არაფერი უთქვამს, მხოლოდ მახვილი აიღო თავისი სამოსის ქვეშ და, ყველაფერი მიატოვა, ღამით უახლოეს სოფელში წავიდა, სადაც ეკლესია იყო. ეკლესიაში ცისკრის ჟამს მისულმა, მისი დასრულების შემდეგ, ცრემლებით დაეცა მღვდელს ფეხებში და შესძახა: „მამაო წმინდაო! ნუ უარმყოფ მე, საწყალ ცოდვილს, რომელიც შენს სიწმინდესთან მოვედი: რადგანაც მსურს მოვინანიო ჩემს მიერ ჩადენილი ბოროტმოქმედებანი.“
მღვდელმა, იატაკიდან წამოაყენა იგი, მიიყვანა წმინდა საკურთხეველთან და უთხრა: „აღიარე, შვილო ჩემო, ღმერთის წინაშე შენს მიერ ჩადენილი ცოდვები; მე კი ვიქნები შენი აღსარებისა და სინანულის თავმდაბალი მოწმე.“
მონანიემ დაიწყო ლაპარაკი: „მე, მამაო, – ის ყაჩაღი ბარბარე ვარ, რომლის შესახებაც, ვფიქრობ, შენც გსმენია. სავსე ვარ უამრავი ცოდვით, ხორციელი სიბილწით, ყაჩაღობითა და მკვლელობებით: რადგანაც მე სამასამდე ადამიანი მოვკალი, მათ შორის მახვილით დავღუპე ორი პრესვიტერიც, რომელთაც არ სურდათ სინანულის საიდუმლოზე ჩემი დაშვება. და აჰა, ახლა შენ, მამაო, თუ იცი, რომ ღმერთი მიმიღებს მე, მონანიეს, მაშინ შენი შეხედულებისამებრ შეუხვიე ჩემი ცოდვილი წყლულები ღვთის მცნებებით; თუ არა, აიღე ეს მახვილი და მიბრძანე, რომ მომკლან.“
მაგრამ პრესვიტერმა ამაზე უთხრა: „შვილო! არ არსებობს ცოდვა, რომელიც ღვთის მოწყალებას დაძლევდა: ოღონდ სასო არ წაიკვეთო. წამოდი ჩემს სახლში და რასაც გიბრძანებ, ის საქმით აღასრულე.“
ეკლესიიდან გამოსვლისას, პრესვიტერი მიიხედა და დაინახა, რომ ბარბარე მის უკან იდაყვებითა და მუხლებით მიიწევდა, მიუბრუნდა და უთხრა: „რას აკეთებ, შვილო?“ ბარბარემ უპასუხა: „ამ დროიდან, რაც მე ჩემი ცოდვებით მიწაზე დავემხე ჩემი უფალი ღმერთის წინაშე, არ ავდგები მიწიდან მანამ, სანამ არ მეპატიება ჩემი ყველა ბოროტი საქმე.“
„შვილო, – უთხრა მას პრესვიტერმა, – შენ ნებაყოფლობით დებ აღთქმას ღმერთის წინაშე. და ასე დაიცავი იგი – და ყველაფერი მოგეტევება.“
სახლში მისულმა, პრესვიტერმა კვლავ უთხრა: „აჰა, შვილო, ჩემი შვილები, მონები, საქონელი, ძაღლები: რომელ მათგანს გინდა გაუტოლდე, რათა მათთან ერთად მიიღო საზრდელი?“ ბარბარემ უპასუხა: „მე, მამაო, თავს ძაღლების ტოლადაც არ ვთვლი; მაგრამ, საკვების აუცილებელი ხორციელი მოთხოვნილების გამო, დამაყენე მათთან, რათა მათთან ერთად ვჭამდე საზრდელს და უსახლკაროდ ვიყო ყველა დღე და ღამე.“
ამაზე პრესვიტერმა თქვა: „მოიქეცი ასე, შვილო, როგორც ღმერთის წინაშე ამბობ, და მიენდე მის დიდ მოწყალებას.“
და ასეთ მდგომარეობაში ცხოვრობდა ბარბარე იმ პრესვიტერთან სამი წელი, ოთხფეხა საქონელივით, ხელებსა და ფეხებზე დაცოცავდა და მიწიდან არ დგებოდა, თავს უღირსად თვლიდა ადამიანებთან ყოფნისთვის, არამედ მხოლოდ ოთხფეხა ცხოველებთან და ძაღლებთან. მათთან ერთად ჭამდა და მათთან ერთად იმყოფებოდა სახლის გარეთ დღითაც და ღამითაც. მესამე წლის გასვლის შემდეგ პრესვიტერმა უთხრა: „კმარა, შვილო, შეწყვიტე ძაღლებთან ერთად ჭამა, რადგანაც უფალი შენ გიჩვენებს თავის მოწყალებას.“
„მაგრამ მე, მამაო, – უპასუხა ბარბარემ, – ჯერ კიდევ მსურს საქონელთან ერთად ვიყო.“ და უთხრა მას პრესვიტერმა:
– შვილო! ღმერთი ხედავს ამ შენს აღთქმასაც, რომელსაც შენი სიმდაბლიდან უძღვნი მას, რათა ამგვარად იტანჯო შენი ცოდვებისთვის.
ვარვარიც გავიდა საქონელთან ერთად სოფლის გარეთ და დადიოდა ოთხფეხა პირუტყვებივით, იკვებებოდა მწირი ბალახით. მდელოს მიაღწია და იქ თორმეტი წელი დაჰყო, შიშვლად, არცერთი ნაჭერი არ ჰქონდა ტანზე. მისი კანი ხის ქერქს დაემსგავსა: მზის სიცხისგან იწვოდა და ყინვისგან იბზარებოდა, ის ნახშირივით გაშავდა. და გახდა ნეტარი ვარვარი ნებაყოფლობითი მოწამე.
როდესაც თორმეტი წელი გავიდა მისი ასეთი ტანჯვისა უდაბნოში, ღვთიური გამოცხადებით მიიღო ცნობა თავისი ცოდვების მიტევების შესახებ და იმის შესახებ, რომ მონანიების ღვაწლი უნდა დაესრულებინა მოწამეობრივად, საკუთარი სისხლით. და აი, ერთხელ, მდელოზე სიარულისას, ვარვარი გზას მიუახლოვდა, სადაც ვიღაც ვაჭრები შეჩერებულიყვნენ. მათ იფიქრეს, რომ ეს ვიღაც მხეცი მოუახლოვდა (რადგან ვერ დაინახეს, რა იყო ხშირ ბალახში), თავიანთი დაჭიმული მშვილდებიდან რამდენიმე ისარი ესროლეს და სამი ისრით დაჭრეს; მიუახლოვდნენ და დაინახეს, რომ ადამიანი მოკლეს, რის გამოც შეშინდნენ. ვარვარმა უბრძანა მათ, არც შეშინებოდნენ და არც დამწუხრებოდნენ, და უამბო მათ ყველაფერი საკუთარ თავზე, და დაავალა, რომ მისი გარდაცვალების შესახებ იმ სოფლის მღვდლისთვის ეცნობინათ. ეს რომ თქვა, სული უფლის ხელს ჩააბარა.
ზემოხსენებულმა მღვდელმა, ვაჭრებისგან მომხდარის შესახებ რომ შეიტყო, მივიდა იმ ადგილას, სადაც ნეტარი ვარვარის სხეული სინათლესავით გაბრწყინებული იხილა. გარდაცვლილისთვის ჩვეული წესის აღსრულების შემდეგ, დაკრძალა იგი სწორედ იმ ადგილას, სადაც მოკლეს. შემდგომში, ნეტარი ვარვარის საფლავიდან სხვადასხვა სნეულებით დაავადებულთა განკურნებები იწყო დინება.
გარკვეული დროის გასვლის შემდეგ, აქ შეიკრიბა ხალხი მღვდელთან ერთად; გახსნეს საფლავი და დაინახეს, რომ წმინდანის სხეული არა მხოლოდ უხრწნელი იყო, არამედ სამკურნალო მირონსაც გამოსცემდა. მაშინ ყველანი განცვიფრდნენ და ადიდეს ღმერთი; წმინდა ვარვარის პატიოსანი ნაწილები კი დიდი პატივით გადაასვენეს თავიანთ სოფელში და ეკლესიაში დაასვენეს, განცვიფრებულნი ჩვენი ღმერთის ქრისტეს საკვირველი კაცთმოყვარეობითა და წყალობით.